Bugun...


Dilara ÖZTÜRK


facebook-paylas







ABSORBSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMİNE GENEL BİR BAKIŞ
Tarih: 16-05-2018 12:54:00 Güncelleme: 16-05-2018 13:48:00


Absorbsiyonlu soğutma sistemlerinde akışkan çifti olarak hem absorbent hem de soğutucu akışkan kullanılmaktadır. Son zamanlarda ozon tabakasının deformasyonundan dolayı absorbsiyonlu soğutma sistemlerine olan ilgi artmıştır. Bu sistemler geniş endüstriyel ve konfor soğutma uygulamalarında absorberden çıkan zengin eriyiğin gelene göre iletilmesi için bir pompa kullanır, fakat ev tipi ile küçük sistemlerde hiç bir hareketli parça bulunmaması en büyük avantajıdır. Endüstrideki atık ısı ve yenilenebilir enerji kaynaklan ise kolaylıkla absorbsiyonlu soğutma sistemlerinde kullanılabilmektedir.

 

Absorbsiyonlu soğutma sistemleri genel olarak buhar-sıkıştırmalı soğutma sistemine benzemektedir. Ancak, ideal bir soğutma sisteminde söz edildiği gibi buhar sıkıştırmalı çevrimlerde soğutucuyu basınçlandırılması amacıyla elektrikle çalışan kompresör kullanılmaktadır. Buhar-sıkıştırmalı soğutma çevrimlerinde yer alan elektrikle çalışan kompresörün yerine, absorbsiyonlu soğutma sistemlerinde soğutucunun basıncının geliştirilen ısıl proseslerle arttırılması sağlanmaktadır. Bu nedenle Absorbsiyonlu soğutma sisteminde kompresör yerine absorber kullanılmaktadır. Absorbsiyonlu soğutma sistemi aşağıdaki şekilde basitçe gösterilmiştir.

 

 

 

Yukarıda gösterilen sistemde, buharlaştırıcıda soğutulmak istenen ortamdan QG ısısının çekilmesiyle soğutucu madde buharlaşır. Buharlaştırıcıdan gelen soğutucu madde buharı, ayırıcıdan gelen soğuk-fakir çözelti tarafından absorberde soğurulur. Soğutucu maddenin soğurulması sayesinde oluşan soğutucu açısından zengin çözelti, düşük soğurucu basıncından yüksek basınca pompalanarak üreteçe gider.  Üreteçte sağlanan ısıyla buharlaşan soğutucu buharı yoğuşturucuya ulaşarak burada sıvılaşır. Basıncı, kısılma vanasından geçerken azaltılan soğutucu akışkan buharlaştırıcıya geri döner. Absorbsiyonlu soğutma sistemi için gerekli ısı sağlayıcı olarak, güneş enerjisi kullanılabildiği gibi atık ısı da kullanılabilmektedir.

 
 
 
Kullanılan soğutucu-absorber çifti kombinasyonlarının özellikleri:
 

 

Absorbsiyonlu soğutma sistemlerinde kullanılabilecek tüm soğutucu-absorber kombinasyonlarında aranan en önemli özellik kimyasal çözünürlüğün yüksek olmasıdır. Ancak iş akışkanı çiftlerinin seçiminde, bu maddelerin kimyasal, fiziksel özellikleri ve sistemin kullanım amacı göz önüne alınan parametrelerdir. Soğutucu ve soğurucuların zehirli olma olasılığı, uzun süre kimyasal dengede olma, ve malzemeye uyumu, kolay bulunabilirlikleri ve fiyatları da akışkan seçiminde dikkate alınmaktadır. Az miktarda akışkanla yüksek soğutma gücü elde edilebilmesi için yüksek buharlaşma ısısı olan soğutucular tercih edilmektedir. Absorpsiyonlu soğutma sistemlerinde farklı soğutucu/soğurucu çiftleri kullanılmaktadır; amonyak/su, su/LiBr, amonyak/NaSCN v.b. Ancak çalışmalar özellikle LiBr/su ve amonyak/su sistemleri üzerinde yoğunlaşmıştır.

 

 

 

Amonyak/Su Akışkan Çiftli Absorbsiyonlu Soğutma Sisteminin Çalışma Prensibi:

 

Benim çalışmam kapsamında, amonyak/su soğutucu/soğurucu çifti ile çalışan absorbsiyonlu soğutma sistemi için hesaplamalar yapılmıştır.  Soğutucu akışkan olarak NH3’ün, soğurucu akışkan olarak ise H2O’nun kullanıldığı absorbsiyonlu soğutma sisteminin tesisatı aşağıdaki şekilde gösterilmektedir.

 

 

 

 

Absorbsiyonlu soğutma çevrimini oluşturan başlıca elemanlar generatör, yoğuşturucu, buharlaştırıcı, absorber, ısı değiştiricisidir. Sistemde faydalı soğutma QE, soğurmalı soğutma makinasının buharlaştırıcısında üretilmektedir. Buharlaştırıcıda, soğutulmak istenen ortamdan QE ısısının çekilmesiyle soğutucu madde buharlaştırılır. Buharlaştırıcıdan gelen soğutucu madde buharı, üreteçten gelen zayıf çözelti tarafından absorberde soğurulur. Soğurulma işlemi sırasında ısı açığa çıkar.

 

Soğurma işleminin iyi bir şekilde gerçekleşmesi için açığa çıkan QA ısısının soğurucudan atılması gerekir. Çünkü suyun amonyak absorblama kapasitesi sıcaklık yükseldikçe, azalmaktadır. Soğutucu maddenin soğurulması sayesinde oluşan amonyakça zengin çözelti, düşük soğurucu basıncından yüksek basınca bir pompa ile getirilir. Soğurucu ve ayırıcı arasında bulunan ters akımlı ısı değiştirici, ayırıcıdaki ısı ihtiyacını azaltarak soğutma işlemini daha etkili ve ekonomik hale getirir.  Generatörde, zengin çözeltiye QG ısısının verilmesiyle, suyun amonyak absorblama kabiliyeti azalır ve amonyak buharlaşarak generatörden ayrılır. Ancak generatöre ısı verildiğinde bir miktar su da amonyakla birlikte buharlaşır. Generatörden çıkan akımdaki su buharı amonyaktan ayırılır. Çıkan amonyak buharı yoğuşturucuda sıvılaşır. Yoğuşturucu yüksek basınçta çalıştığından dolayı, soğutucu maddenin yoğuşma sıcaklığı da daha yüksek olur. Yoğuşma sırasında ortaya çıkan QK ısısı soğutma suyuna aktarılır. Yoğuşturucuda sıvılaşan soğutucu akışkan, kısılma vanasında kısılarak buharlaştırıcıya ulaşır. Soğutucunun kısılma vanasında kesit daraltılması neticesinde sürtünmelerin artması sağlanarak düşük basınca getirilmesi sayesinde, soğutucu buharlaştırıcıda daha düşük sıcaklıkta buharlaşır.  

 

 

 

Absorbsiyonlu Soğutma Sisteminde Kullanılan Ekipmanlar:

 

-Eriyik Pompası: Zengin eriyiğin absorberden ısı değiştiricisine iletilmesini sağlamaktır. Genellikle kapalı tip pompalar seçilmektedir.

 

-Generatör: Boyler veya kaynatıcı olarak da adlandırılmaktadır. Generatörde verilen ısı ile soğutkan,zengin eriyikten ayrıştırılmaktadır.

 

-Kondenser: Sistemin tasarımına uygun olarak su veya hava soğutmalı olabilirler. Generatörden gelen soğutkan buharının sıcaklığını düşürerek yoğuşmasını sağlamaktadır.

 

-Evaporatör: Sıvı soğutkanın ortam ısısını alarak buharlaştığı kısımdır. Absorbsiyonlu soğutma sisteminde genellikle akımlı olarak tasarlanmaktadır.

 

-Absorber: Dış görünümü ile kondensere benzemekle beraber iç kısmı iyi bir karışım sağlayacak şekilde veya daha fazla sayıda üst üste levhalardan oluşmaktadır.

 

-Isı Değiştiricisi: Ön ısıtıcı ve ön soğutucu olmak üzere iki adet ısı değiştiricisi kullanılabilir. Genellikle zıt akışlıdır.

 

-Genleşme Valfi: Biri soğutkan eriyiğin diğeri zayıf eriyiğin basıncını düşürmek için kullanılmaktadır.

 

 

*Bu yazıda makine mühendisliği bitirme projemin konusu olan "Absorbsiyonlu Soğutma Sistemi"ni size genel olarak anlatmak istedim. Projenin tamamında yapılan asıl eylem 10 kW soğutma yüküne sahip bir villanın termodinamiksel analizinin yapılmasıdır.

 

 

 

Dilara ÖZTÜRK

 

 

dilaraozturk.beu@gmail.com

 





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
VİDEO GALERİ
  • SOCAR TÜRKİYE 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
    SOCAR TÜRKİYE 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
  • İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları 2
    İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları 2
  • İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları
     İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları
  • Bir dağın tepesine nasıl büyük rüzgar türbini getirilir ?
    Bir dağın tepesine nasıl büyük rüzgar türbini getirilir ?
  • İBRADI GES - Şebekenden bağımsız (OffGrid 50kWp)
    İBRADI GES - Şebekenden bağımsız (OffGrid 50kWp)
  • Dudgeon Offshore Wind Farm : AÇIK DENİZ RÜZGAR ENERJİSİ ( STATOİL )
    Dudgeon Offshore Wind Farm : AÇIK DENİZ RÜZGAR ENERJİSİ ( STATOİL )
  1. SOCAR TÜRKİYE 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
  2. İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları 2
  3. İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları
  4. Bir dağın tepesine nasıl büyük rüzgar türbini getirilir ?
  5. İBRADI GES - Şebekenden bağımsız (OffGrid 50kWp)
  6. Dudgeon Offshore Wind Farm : AÇIK DENİZ RÜZGAR ENERJİSİ ( STATOİL )
VİDEO GALERİ
YUKARI gebze evden eve nakliyat bodrumdialysis.com gebze evden eve nakliyat film izle