COP31 kapsamında yayımlanan Ember raporuna göre, Irak, Suriye ve Bulgaristan elektrik ihracatında öne çıkarken Türkiye, yalnızca 2025 yılında 360 milyon dolarlık rekor gelir sağladı.
ELEKTRİK İHRACATINDA 500 MİLYON DOLARLIK GELİR
Uluslararası düşünce kuruluşu Ember, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Türkiye'nin sınır ötesi elektrik ticaretini değerlendiren bir rapor yayımladı.
Rapora göre Türkiye, son yıllarda elektrik ihracatında yeni pazarlara yöneldi. Enterkonneksiyon hatlarının geliştirilmesiyle Ocak 2025-Ağustos 2026 dönemindeki toplam ihracat geliri 500 milyon dolara ulaştı.
Türkiye, 2025 yılında yaklaşık 4 teravatsaat elektrik ihraç ederek 360 milyon dolarlık yıllık gelirle rekor kırdı.
IRAK EN BÜYÜK İHRACAT PAZARI OLDU
Türkiye'nin elektrik ihracatında güney komşularının payı arttı. Irak, 2024 ve 2025 yıllarında devreye alınan ilave bağlantı kapasiteleri sayesinde Türkiye'nin en büyük elektrik ihracat pazarı haline geldi.
Suriye'ye yönelik elektrik akışı ise altyapı hatlarının yenilenmesiyle düzenli hale geldi. Raporda, rekor ihracat gelirinin yarısından fazlasının Suriye'den sağlandığı belirtildi.
Batıda da ticaret dengeleri değişti. Türkiye, geçmişte elektrik ithal ettiği Bulgaristan karşısında net elektrik ihracatçısı konumuna yükseldi.
ELEKTRİK İHRACATINDA KAPASİTENİN YEDİDE BİRİ KULLANILIYOR
Ember'in analizine göre Türkiye'nin faaliyetteki sınır ötesi elektrik bağlantıları, 2,6 gigavat ihracat ve 1,3 gigavat ithalat kapasitesine sahip.
Aktif olmayan bağlantılar da hesaba katıldığında toplam kapasite, ihracatta 3,2 gigavata, ithalatta ise 2 gigavata ulaşıyor.
Raporda, ihracat hatlarının tam kapasiteyle çalışması halinde Türkiye'nin yaklaşık 28 teravatsaat elektrik ihraç edebileceği hesaplandı. Ancak bürokratik, teknik ve ekonomik engeller nedeniyle mevcut potansiyelin yalnızca yedide biri değerlendirilebiliyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİ İHRACATTA YENİ FIRSATLAR SUNUYOR
Elektrik üretiminin yüzde 43'ünü yenilenebilir kaynaklardan karşılayan Türkiye, 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisi kapasitesini üç katına çıkarmayı hedefliyor.
Sınır ötesi elektrik bağlantıları, yenilenebilir kaynaklardan üretimin arttığı dönemlerde oluşan fazla elektriğin ihraç edilmesine olanak sağlıyor. Böylece üretim kısıtlamalarının önüne geçilmesi ve elektrik ihracatından döviz geliri elde edilmesi mümkün oluyor.
Bu bağlantılar, elektrik üretiminde büyük ölçüde doğal gaz ve petrole bağımlı olan güney komşuları için de önem taşıyor. Türkiye'den sağlanabilecek temiz elektrik, özellikle yaz aylarında yaşanan arz açıklarının ve elektrik kesintilerinin azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.
TÜRKİYE AVRUPA VE KAFKASYA ARASINDA ENERJİ KÖPRÜSÜ OLABİLİR
Ember'in analizinde, Türkiye'nin Avrupa ile Kafkasya arasındaki elektrik ticaretinde üstlenebileceği role de yer verildi.
Rapora göre Türkiye, iki bölgeyi Karadeniz'in altından bağlaması planlanan denizaltı kablosu projesine alternatif bir kara bağlantısı sunabilir. Bu seçenek, projenin maliyetlerini ve tamamlanma süresini azaltabilir.
TÜRKİYE BÖLGESEL TEMİZ ENERJİ MERKEZİNE DÖNÜŞEBİLİR
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, sınır ötesi elektrik bağlantılarının hem Türkiye hem de komşu ülkeler için ekonomik ve stratejik fırsatlar oluşturduğunu belirtti.
Alparslan, şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye, Avrupa, Kafkaslar ve Orta Doğu arasında çift yönlü enerji akışını yöneten, arz güvenliğini garanti altına almış bölgesel bir temiz enerji merkezine dönüşebilir. Bunun için enterkonneksiyonda toplam kapasite hedeflerinin, komşu ülkeler bazında somut ve uygulanabilir projelere dönüştürülmesi gerekiyor."
COP31'in bu alandaki iş birlikleri için önemli bir fırsat sunduğunu belirten Alparslan, Türkiye'nin komşu ülkeleri bir araya getirerek elektrik ticaretini güçlendirebileceğini ifade etti.
Alparslan, sınır ötesi bağlantıların geliştirilmesinin enerji güvenliğini artırabileceğini, arz kaynaklarını çeşitlendirebileceğini ve daha temiz, uygun maliyetli enerjiye geçişi hızlandırabileceğini vurguladı.
