Türkiye'de yenilenebilir enerji yatırımlarının büyümesi yalnızca yeni proje geliştirilmesine bağlı değil. Finansmana erişim, elektrik fiyatlarının geleceği, şebeke bağlantısı ve izin süreçleri, projelerin ne zaman hayata geçirilebileceğini belirleyen temel unsurlar arasında bulunuyor. Enerji depolama teknolojilerindeki gelişmeler ise yatırımcılar için yeni fırsatlar oluştururken projelerin ekonomik uygulanabilirliğine ilişkin değerlendirmeleri de öne çıkarıyor.
İklim Enerji Kurucu Ortağı Onur Özcan, Enerji Haber'e yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki engelleri, depolama projelerinin ekonomik koşullarını, sanayinin değişen enerji taleplerini ve 2027 yılına ilişkin yatırım hedeflerini değerlendirdi.
FİNANSMAN VE ŞEBEKE BAĞLANTISINDAN ÖNCE İZİN SÜREÇLERİ GELİYOR
Türkiye'de yenilenebilir enerji yatırımlarının hayata geçirilmesinde finansman, şebeke bağlantısı ve izin süreçleri belirleyici rol oynuyor. Özcan ise şirketin proje deneyimlerinde en büyük gecikmenin izin süreçlerinden kaynaklandığına dikkat çekiyor.
Özcan, yatırımların önündeki engelleri şu sözlerle değerlendirdi:
“Kendi proje deneyimlerimiz açısından değerlendirdiğimizde, yatırımları en fazla geciktiren unsur izin süreçlerinin uzunluğu oluyor. Finansman ve şebeke bağlantısı da yatırım takvimini doğrudan etkiliyor; ancak izin süreçlerinin uzaması, projelerin planlanan sürede hayata geçirilmesini güçleştiriyor.”
Yatırım takvimlerinin daha öngörülebilir hâle gelmesinin önemine işaret eden Özcan, YEKA gibi mekanizmaların yatırımların gelişimini desteklediğini, şirket olarak izin, bağlantı ve finansman süreçlerini birlikte yönettiklerini aktardı.
YENİ YATIRIM KARARLARINDA ÜÇ KOŞUL BELİRLEYİCİ
Elektrik fiyatları, finansman maliyetleri ve piyasa düzenlemeleri, yenilenebilir enerji yatırımlarının geleceğini şekillendiren başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Özcan'a göre Türkiye'de yeni yatırımlar mümkün olsa da uzun vadeli planlama yapabilmek için daha öngörülebilir koşullara ihtiyaç duyuluyor.
Özcan, yatırım kararlarında belirleyici olan unsurları şu sözlerle anlattı:
“Yatırımcıların uzun vadeli planlama yapabilmesi açısından elektrik fiyatlarının öngörülebilirliği, uygun maliyetli ve uzun vadeli finansmana erişim ile düzenleyici çerçevenin istikrarı belirleyici.”
İzin süreçlerinin hızlanması ve şebeke bağlantı takvimlerinin netleşmesi de yatırım ortamını güçlendirecek diğer unsurlar arasında bulunuyor. Özcan'a göre bu koşulların iyileştirilmesi, Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyelinin daha hızlı yatırıma dönüşmesini sağlayabilir.
DEPOLAMADA MALİYET DÜŞÜYOR, YATIRIMIN KADERİNİ GELİR MODELİ BELİRLİYOR
Enerji depolama maliyetlerindeki düşüş, yeni yatırımların ekonomik uygulanabilirliğini güçlendiriyor. Ancak maliyet avantajı tek başına yeterli değil. Projelerin kullanım amacı, gelir modeli ve finansman koşulları da yatırım kararlarında belirleyici oluyor.
Özcan, depolama yatırımlarına ilişkin değerlendirmesinde, “Depolamayı, üretim ve tüketim ihtiyaçlarıyla birlikte ele alınması gereken bir yatırım alanı olarak görüyoruz” ifadelerini kullandı.
İklim Enerji, hem kendi portföyünde hem de sanayi kuruluşlarına yönelik çalışmalarında depolamalı güneş enerjisi projelerine ve batarya enerji depolama sistemlerine (BESS) ağırlık veriyor. Şirket bu alandaki projelerini geliştirmeye ve uygulamaya hazırlamaya devam ediyor.
SANAYİ ARTIK YALNIZCA ELEKTRİK ÜRETMEK İSTEMİYOR
Sanayi kuruluşlarının kendi elektriğini üretme talebi artarken, çatı güneş enerjisi santrallerinin ötesine geçen üretim, depolama ve enerji yönetimi çözümleri önem kazanıyor. Özcan, sanayideki bu değişimi şu sözlerle anlattı:
“Firmalar enerji maliyetlerini daha etkin yönetmek ve üretimlerini tüketim ihtiyaçlarıyla uyumlu hâle getirmek istiyor.”
Bu doğrultuda sanayi tesislerinin tüketim profillerine uygun projeler geliştiriliyor. İklim Enerji de yerinde elektrik üretimi, depolama ve akıllı enerji yönetimini birlikte ele alarak işletmelerin enerji maliyetlerini ve karbon emisyonlarını azaltmayı hedefliyor.
2027 HEDEFİ: TÜRKİYE'DE 500 MW, YURT DIŞINDA 500 MW
Yenilenebilir enerji yatırımlarında izin süreçleri, finansman ve şebeke bağlantısına ilişkin güçlükler sürerken İklim Enerji, Türkiye ve yurt dışındaki proje portföyünü genişletmeye hazırlanıyor.
Şirketin 2027 yılına ilişkin hedeflerini paylaşan Özcan, büyüme planını şu sözlerle açıkladı:
“2027 yılında Türkiye’de 500 MW, yurt dışında ise 500 MW olmak üzere toplam 1.000 MW kapasitede proje geliştirip yatırıma dönüştürmeyi hedefliyoruz.”
Polatlı'daki YEKA projesi, depolamalı güneş enerjisi çalışmaları ve uluslararası iş birlikleri bu büyüme planının önemli başlıklarını oluşturuyor.
2,5 GW'I AŞAN PORTFÖYDE YENİ ADIM: POLATLI
2016 yılında Teknopark'ta bir Ar-Ge girişimi olarak kurulan İklim Enerji, bugün 7 ülkede faaliyet gösteriyor. Şirketin proje geliştirme portföyü 2,5 GW'ı aşarken EPC kurulu gücü 450 MWe'nin üzerine ulaşmış durumda.
Özcan, şirketin bu büyümesinin arkasındaki yaklaşımı, “Bu büyümenin temelinde, mühendislik birikimimizi proje geliştirme ve anahtar teslim uygulama yetkinliğimizle birleştirmemiz bulunuyor” sözleriyle özetledi.
YEKA GES-2026 kapsamında kazanılan Ankara Polatlı'daki 30 MWe kapasiteli Ankara-2 projesi de şirketin büyüme planındaki yeni yatırımlar arasında yer alıyor.
ULUSLARARASI PAZARLARDA FİNANSMAN VE MEVZUAT SINAVI
Türkiye'de geliştirilen yenilenebilir enerji projelerinden kazanılan mühendislik ve uygulama deneyimi, uluslararası pazarlarda da değerlendiriliyor. İklim Enerji'nin faaliyetlerinde Afrika'da Kenya, Zambiya ve Tanzanya; diğer bölgelerde ise Azerbaycan, Körfez ülkeleri ve Avrupa pazarları öne çıkıyor.
Uluslararası rekabette mühendislik birikimi, anahtar teslim uygulama yetkinliği ve yerel yapılanmanın avantaj sağladığını anlatan Onur Özcan, farklı ülkelerde karşılaşılan güçlükleri ise şöyle değerlendirdi:
“Ülkeler arasında farklılaşan düzenlemeler ve finansman koşulları ise dikkatle yönetilmesi gereken konular. Uluslararası büyümemizi, her pazarın ihtiyaçlarını ve yatırım koşullarını dikkate alarak sürdürüyoruz.”
Şirket, uluslararası pazarlardaki faaliyetlerini genişletirken yeni projelerini ve iş birliklerini süreçler olgunlaştıkça kamuoyuyla paylaşmayı planlıyor.
