Dünyanın iklim krizine çözüm aradığı Antalya'daki COP31 Zirvesi'nde, enerji sektöründeki milyarlarca dolarlık kayıp gündeme geldi. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Yürütme Sekreteri Simon Stiell, petrol ve doğal gaz üretiminde her yıl 167 milyar metreküp gazın yakılarak israf edildiğini, bunun ekonomik karşılığının 54 milyar dolara ulaştığını açıkladı.
COP31 Liderler Düzeyinde Karbondioksit Dışı Sera Gazları Zirvesi'nde konuşan Stiell, metan emisyonlarının azaltılmasının küresel ısınmayı kısa vadede yavaşlatmanın en etkili yollarından biri olduğunu söyledi. Zirvede, metanla mücadeleyi hızlandırmak amacıyla 480 milyon doları aşan yeni finansman desteği de duyuruldu.
BM'DEN 54 MİLYAR DOLARLIK ENERJİ İSRAFI UYARISI
Antalya'da dünya liderlerine seslenen Simon Stiell, petrol ve doğal gaz sektöründe atmosfere salınan ve yakılarak kaybedilen gazın hem çevresel hem de ekonomik sonuçlarına dikkat çekti.
Küresel ölçekte her yıl 167 milyar metreküp doğal gazın yakılarak israf edildiğini belirten Stiell, kaybın parasal boyutunu 54 milyar dolar olarak açıkladı.
Stiell, bu tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:
"Petrol ve doğalgaz üretiminde her yıl 167 milyar metreküp gaz yakılarak israf ediliyor. Bu da 54 milyar dolarlık enerji kaybı anlamına geliyor."
Enerji kaybının önlenmesinin yalnızca sera gazı emisyonlarını azaltmakla sınırlı kalmayacağını belirten Stiell, ekonomik verimlilik açısından da önemli kazanımlar sağlayacağını vurguladı.
METAN EMİSYONLARININ YÜZDE 70'İ MEVCUT TEKNOLOJİYLE ÖNLENEBİLİR
BM yetkilisi, iklim değişikliğiyle mücadelede hızlı sonuç alınabilecek alanların başında metan gazının geldiğini söyledi.
Petrol ve doğal gaz sektöründen kaynaklanan metan emisyonlarının yüzde 70'inin halihazırda kullanılan teknolojilerle ortadan kaldırılabileceğini belirten Stiell, bu uygulamaların önemli bir bölümünün düşük maliyetle veya net maliyet oluşturmadan gerçekleştirilebileceğini ifade etti.
Stiell, konuşmasında şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bu, küresel ısınmayı kısa vadede kontrol altına almanın en hızlı, en ucuz ve en etkili yollarından biridir."
Metan emisyonlarının azaltılması, atmosferde kısa vadeli ısınma etkisinin sınırlandırılması açısından önem taşıyor. Stiell, bu adımların karbondioksit emisyonlarının azaltılmasına yönelik çalışmalarla birlikte yürütülmesi gerektiğini belirtti.
ATIK SEKTÖRÜNDE YÜZDE 75'LİK AZALTIM MÜMKÜN
Metanla mücadelede petrol ve doğal gaz sektörünün yanı sıra atık yönetimi de öne çıktı.
Stiell, katı atık sektöründe metan emisyonlarının yüzde 75 oranında azaltılabileceğini, bazı uygulamalarda elde edilen ekonomik kazancın yatırım maliyetini aşabileceğini söyledi.
Özellikle atık depolama alanlarında oluşan metan gazının yakalanarak enerji üretiminde kullanılması, hem emisyonların azaltılması hem de ekonomik değer oluşturulması açısından değerlendiriliyor.
Stiell, iklim yatırımlarının ekonomik getirisine ilişkin şu bilgiyi paylaştı:
"UNEP ve İklim ve Temiz Hava Koalisyonu, temel süper kirletici çözümlere yatırılan her doların yalnızca ekonomik kazanç olarak 15 dolar sağladığını tespit etti."
COP31'DE 480 MİLYON DOLARLIK YENİ FON AÇIKLANDI
Antalya'daki zirvede metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik yeni finansman desteği de gündeme geldi.
Hayırsever kuruluşlar ve finansman ortakları, enerji, tarım ve atık yönetimi sektörlerinde metanla mücadeleyi hızlandırmak amacıyla 480 milyon dolardan fazla yeni kaynak sağlayacaklarını duyurdu.
Açıklanan finansman, 2021 yılında başlatılan Küresel Metan Taahhüdü kapsamında daha önce sağlanan 530 milyon doları aşan desteğe ek olarak sunuldu.
Yeni kaynağın, metan emisyonlarını azaltmaya yönelik projelerin geliştirilmesini ve mevcut çözümlerin daha geniş ölçekte uygulanmasını desteklemesi hedefleniyor.
7 ÜLKE DAHA METANLA MÜCADELE PROGRAMINA KATILIYOR
COP31 kapsamında Süper Kirletici Ülkeler Eylem Hızlandırıcı Programı için 25 milyon dolarlık destek açıklandı.
Programa Fildişi Sahili, Etiyopya, Fiji, Fas, Pakistan, Filipinler ve Özbekistan'ın dahil edileceği bildirildi.
Böylece programın kapsadığı ülke sayısı 14'e yükselirken 2030 yılına kadar 30 ülkeye ulaşılması hedefleniyor.
Program kapsamında ülkelerin metan ve diğer güçlü sera gazlarını azaltmaya yönelik teknik kapasitelerinin geliştirilmesi ve uygulama süreçlerinin desteklenmesi amaçlanıyor.
İKLİM FİNANSMANININ YALNIZCA YÜZDE 0,5'İ AYRILDI
Simon Stiell, metanla mücadelede teknolojik çözümlerin mevcut olmasına rağmen finansmanın yetersiz kaldığını belirtti.
2023 yılında emisyon azaltımına yönelik iklim finansmanının yalnızca yüzde 0,5'inin süper kirleticilerle mücadeleye ayrıldığını açıklayan Stiell, kamu ve özel sektör kaynaklarının artırılması çağrısında bulundu.
Stiell, ülkelerin önceliklerine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Öncelikle, metan ve diğer süper kirleticileri öncelikli hale getirin. Ulusal iklim planlarınıza hedefler ekleyin."
BM yetkilisi, kalkınma bankaları ve iklim fonlarının daha fazla kaynak sağlaması, teknik kapasitenin geliştirilmesi ve yeni projelerin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
ÜLKELERİN YÜZDE 90'INDAN FAZLASI METAN HEDEFİ BELİRLEDİ
Stiell, ülkelerin metan emisyonlarını azaltmaya yönelik ulusal iklim planlarında önemli ilerleme kaydettiğini açıkladı.
Taraf ülkelerin yüzde 90'ından fazlasının yeni ulusal katkı beyanlarına metan azaltımına yönelik önlemler eklediğini belirten Stiell, bu ülkelerin küresel metan emisyonlarının yaklaşık dörtte üçünü temsil ettiğini söyledi.
Ancak açıklanan hedeflerin uygulamaya geçirilmesinin belirleyici olacağını vurgulayan Stiell, ülkelerin somut politikalar geliştirmesi gerektiğini ifade etti.
AVUSTRALYA'DAN YENİ DESTEK, ALMANYA'DAN SERA GAZI HAMLESİ
COP31'de metan dışındaki güçlü sera gazlarına yönelik uluslararası girişimler de gündeme geldi.
Avustralya, Birleşik Krallık öncülüğünde hazırlanan ve fosil yakıt sektöründeki metan emisyonlarının sıfıra yakın seviyelere indirilmesini amaçlayan bildiriyi desteklediğini açıkladı.
Almanya ise güçlü sera gazlarından kükürt heksaflorürün (SF₆) emisyonlarını azaltmaya yönelik yeni girişimini duyurdu.
Birleşik Krallık ve Avrupa Komisyonu da söz konusu girişime destek verdi.
BM'DEN DÜNYA LİDERLERİNE DÖRT KRİTİK ÇAĞRI
Simon Stiell, Antalya'daki konuşmasında metan ve diğer güçlü sera gazlarıyla mücadele için ülkelerin atması gereken adımları sıraladı.
Ulusal iklim planlarında metan azaltım hedeflerine öncelik verilmesini isteyen Stiell, kamu ve özel sektör finansmanının artırılması gerektiğini belirtti.
Teknik kapasite ve proje geliştirme süreçlerine yatırım yapılmasının önemine dikkat çeken Stiell, Paris Anlaşması Kredilendirme Mekanizmasının da kullanılmasını önerdi.
Yeni BM karbon piyasası kapsamında öncelikli alanlardan birinin çöp depolama sahalarındaki metan gazının yakalanması ve değerlendirilmesi olacağını açıkladı.
KÜRESEL ISINMAYI SINIRLAMAK İÇİN ZAMAN KAZANDIRACAK
Metan emisyonlarının azaltılmasının özellikle iklim değişikliğinden ağır etkilenen küçük ada devletleri açısından kritik olduğunu belirten Stiell, kısa vadeli sıcaklık artışının sınırlandırılmasının önemini vurguladı.
Küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırını aşmasının mümkün olduğunca düşük seviyede ve kısa süreli tutulması gerektiğini söyleyen Stiell, karbondioksit emisyonlarında da hızlı azaltım çağrısında bulundu.
Metanla mücadele sayesinde hava kalitesinin iyileştirilmesi, tarımsal verimliliğin korunması ve ekonomik kayıpların azaltılması hedefleniyor.
Stiell, süper kirleticilerle mücadelede mevcut teknolojilerin ve ekonomik fırsatların değerlendirilmesi gerektiğini belirterek ülkeleri açıklanan hedefleri uygulamaya çağırdı.
