Karbon yakalama ve depolama teknolojilerinde dünya genelinde yeni projeler devreye alınırken Türkiye'nin bu alandaki potansiyeline ilişkin önemli bir araştırma yayımlandı. Global CCS Institute'ın 20 Ekim 2026'da açıkladığı küresel rapora göre faaliyetteki ticari karbon yakalama ve depolama (CCS) projelerinin sayısı 113'e ulaştı. Bu projelerin toplam yıllık CO₂ yakalama kapasitesi ise 68 milyon ton olarak kaydedildi.
Kuruluşun 4 Kasım'da yayımladığı Türkiye raporu ise ülkenin karbon yönetimi teknolojilerinden yararlanabilmesi için atılması gereken adımlara odaklandı. Raporda sanayi tesislerinin karbon emisyonlarının azaltılması, jeolojik depolama alanlarının belirlenmesi ve gerekli mevzuatın oluşturulması öne çıktı.
Antalya'da düzenlenecek COP31 İklim Konferansı öncesinde yayımlanan iki çalışma, karbon yakalama teknolojilerindeki küresel ilerlemeyi ve Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda değerlendirebileceği fırsatları ortaya koydu.
DÜNYADA 113 KARBON YAKALAMA PROJESİ FAALİYETTE
Global CCS Institute'ın Global Status of CCS 2026 raporu, karbon yakalama ve depolama teknolojilerindeki mevcut kapasiteyi ve geliştirilmekte olan projeleri inceledi.
31 Temmuz 2026 itibarıyla dünya genelinde 113 ticari CCS projesi faaliyette bulunuyor. Bu tesislerin toplam yıllık karbondioksit yakalama kapasitesi 68 milyon tona ulaşıyor.
İnşaat aşamasındaki projelerin ilave yıllık yakalama kapasitesi ise 56 milyon ton olarak açıklandı. Kuruluş, bu tesislerin devreye girmesiyle işletmedeki toplam kapasitenin yıllık 100 milyon tonu aşmasını bekliyor.
Raporda ayrıca yalnızca CO₂ taşınması ve depolanmasına odaklanan 266 proje bulunduğu belirtildi. Bu projeler, kuruluşun takip ettiği bütün CCS projelerinin yüzde 32'sini oluşturuyor.
Küresel ölçekte 1996'dan bu yana yakalanarak kalıcı biçimde depolanan toplam CO₂ miktarının 400 milyon tonu aştığı da kaydedildi.
TÜRKİYE'NİN KARBON EMİSYONU 460 MİLYON TON SEVİYESİNDE
Global CCS Institute'ın Carbon Management in Türkiye: Maintaining Competitiveness in a Decarbonising World başlıklı çalışması, Türkiye'deki karbon yönetimi fırsatlarını değerlendirdi.
Rapora göre Türkiye'nin CO₂ emisyonları 2024 yılında yaklaşık 460 milyon ton düzeyine ulaştı. Elektrik ve ısı üretimi ile sanayi faaliyetleri, emisyonlarda önemli paya sahip alanlar arasında gösterildi.
Çalışmada özellikle çimento, kireç ve kimya gibi sektörlerin üretim süreçlerinden kaynaklanan emisyonlara işaret edildi.
Kuruluşa göre bu sektörlerdeki bazı emisyonların yalnızca yenilenebilir elektrik kullanımı veya elektrifikasyon yoluyla ortadan kaldırılması mümkün değil. Karbon yakalama ve depolama teknolojileri, söz konusu emisyonların azaltılmasında kullanılabilecek yöntemlerden biri olarak değerlendiriliyor.
TÜRKİYE İÇİN ULUSAL KARBON DEPOLAMA ATLASI ÖNERİLDİ
Türkiye raporunda karbon yakalama teknolojilerinin yaygınlaşabilmesi için öncelikle uygun depolama alanlarının belirlenmesi gerektiği vurgulandı.
Global CCS Institute, Türkiye'nin jeolojik CO₂ depolama potansiyeline ilişkin mevcut araştırmalar bulunduğunu ancak bu alanların uygulanabilir kapasitesinin daha ayrıntılı çalışmalarla ortaya konulması gerektiğini belirtti.
Bu kapsamda ulusal karbon yönetimi yol haritası hazırlanması ve Türkiye'nin CO₂ depolama potansiyelini gösterecek bir atlas oluşturulması önerildi.
Raporda ayrıca yüksek emisyona sahip sanayi tesisleriyle olası depolama sahalarının haritalandırılması, pilot projelerin geliştirilmesi ve yatırımları destekleyecek yasal düzenlemelerin hazırlanması gerektiği ifade edildi.
TÜRKİYE'NİN MEVCUT KARBON YAKALAMA DENEYİMİNE İŞARET EDİLDİ
Global CCS Institute, Türkiye'nin karbon yakalama konusunda tamamen yeni bir başlangıç yapmayacağını değerlendirdi.
Rapora göre Türkiye'de ticari CO₂ yakalama faaliyetlerine ilişkin deneyim bulunuyor. Ayrıca petrol üretimini artırmaya yönelik uygulamalarda uzun yıllardır CO₂ enjeksiyonundan yararlanılıyor.
Kuruluş, bu deneyimin karbon yönetimi projelerinin geliştirilmesi açısından kullanılabileceğini belirtti.
Ancak mevcut çalışmaların geniş ölçekli karbon depolama projelerine dönüşebilmesi için uygun jeolojik sahaların doğrulanması, taşıma altyapısının planlanması ve ticari koşulların oluşturulması gerektiği vurgulandı.
AVRUPA'DA 15 PROJE FAALİYETTE, 21 PROJE İNŞAAT HALİNDE
Küresel rapor, karbon yakalama ve depolama projelerinin bölgelere göre dağılımını da ortaya koydu.
Avrupa'da 15 CCS projesinin faaliyette olduğu, 21 projenin ise inşaat aşamasında bulunduğu açıklandı. Kıtada ayrıca ileri geliştirme aşamasında 83, erken geliştirme aşamasında 139 proje yer alıyor.
Amerika kıtasında ise 63 proje faaliyet gösterirken 18 projenin inşaatı sürüyor.
Raporda Avrupa'da sınır ötesi CO₂ taşımacılığı, depolama altyapısı ve ortak boru hattı projelerinin gelişimine işaret edildi.
Global CCS Institute, karbon yakalama projelerinin yaygınlaşmasının yalnızca teknik kapasiteye değil, finansman ve düzenleyici çerçevelere de bağlı olduğunu değerlendirdi.
TÜRKİYE'NİN SANAYİ REKABETİ İÇİN KARBON YÖNETİMİ VURGUSU
Türkiye raporunda, ülkenin Avrupa başta olmak üzere uluslararası tedarik zincirleriyle güçlü bağlantılarına dikkat çekildi.
Global CCS Institute'a göre üretimdeki karbon yoğunluğunun ticaret ve yatırım kararlarında giderek daha fazla önem kazanması, Türk sanayisi açısından yeni koşullar oluşturuyor.
Kuruluş, sanayide emisyon azaltımına yönelik erken adımların karbon kaynaklı ticaret maliyetlerine maruziyeti yönetmeye yardımcı olabileceğini belirtti.
Raporda karbon yönetimi teknolojilerinin Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefini destekleyebileceği, özellikle üretim süreçlerinden kaynaklanan emisyonların azaltılmasında rol oynayabileceği ifade edildi.
Bununla birlikte CCS, yenilenebilir enerji, elektrifikasyon ve enerji verimliliğinin yerine geçen değil, bu yöntemleri tamamlayan bir teknoloji olarak ele alındı.
GLOBAL CCS INSTITUTE'DAN TÜRKİYE'YE YATIRIM MESAJI
Global CCS Institute Üst Yöneticisi Jarad Daniels, Türkiye raporuna ilişkin değerlendirmesinde ülkenin sanayi kapasitesine ve uluslararası pazarlardaki konumuna işaret etti.
Daniels, karbon yönetiminin azaltılması güç sanayi emisyonlarıyla mücadelede kullanılabileceğini ve Türkiye'nin rekabet gücünün korunmasına katkı sağlayabileceğini belirtti.
CCS projelerinin yaygınlaştırılması için depolama kaynaklarının geliştirilmesi, mevzuatın oluşturulması, altyapının hazırlanması ve uygulanabilir ticari modellerin kurulması gerektiğini vurguladı.
Kuruluşun Türkiye için önerdiği yol haritası; hazırlık, kaynakların belirlenmesi, doğrulama, geliştirme ve uygulamaya geçiş aşamalarından oluşuyor.
COP31'DE KARBON YAKALAMA YATIRIMLARI GÜNDEME GELECEK
Global CCS Institute'ın iki raporu, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenecek COP31 öncesinde yayımlandı.
Kuruluş, konferans kapsamında karbon yakalama projelerinin finansmanı, sınır ötesi CO₂ taşımacılığı, sanayide emisyonların azaltılması ve depolama altyapısının geliştirilmesi gibi başlıklara odaklanacak.
Programda ayrıca yapay zekâ ve veri merkezlerinin karbonsuzlaştırılması ile karbon yönetimi yatırımlarının geliştirilmesi konularının ele alınması öngörülüyor.
Küresel raporda yıllık 68 milyon tonluk işletme kapasitesine ulaşılmış olması, teknolojinin dünya genelindeki mevcut ölçeğini gösterirken Türkiye raporu, ülkenin bu alanda ilerleyebilmesi için ihtiyaç duyulan hazırlıkları ortaya koyuyor.
