BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, dünyada iklim ve enerji sorunlarının aynı anda yaşandığını belirterek, fosil yakıtlara dayalı kalkınma modelinin geleceği olmadığını söyledi. Guterres, yenilenebilir enerji kaynaklarının gerçek enerji güvenliğinin temel taşı olduğunu vurguladı.
GUTERRES LONDRA İKLİM EYLEMİ HAFTASI’NDA KONUŞTU
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, 20-28 Haziran tarihlerinde düzenlenen Londra İklim Eylemi Haftası kapsamında Bloomberg Philanthropies tarafından organize edilen toplantının açılış konuşmasını yaptı.
Dünyanın aynı anda iklim ve enerji sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu belirten Guterres, bu iki başlığın birbirinden bağımsız olmadığını ifade etti. Guterres’e göre her iki sorunun temelinde fosil yakıtlara dayalı mevcut sistem bulunuyor.
Guterres, çözümün temiz enerjiye hızlı ve adil geçişten geçtiğini belirterek, iklim değişikliğinin etkileriyle karşı karşıya kalan toplumlar için uyum, dayanıklılık ve iklim adaletinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“FOSİL YAKITLARA DAYALI SİSTEME DAHA FAZLA YATIRIM YAPAMAYIZ”
Guterres, mevcut kalkınma modelinin sınırlarına dikkat çekerek, fosil yakıtların hem iklim sorunlarını hem de enerji güvenliği risklerini büyüttüğünü dile getirdi.
BM Genel Sekreteri, “Bu iki kriz, modası geçmiş bir kalkınma modelinin sınırlarını bir kez daha ortaya koydu. Çıkarılacak ders, bu modelin bir geleceğinin olmadığı. İklim ve enerji krizini tetikleyen fosil yakıtlara dayalı bir sisteme daha fazla yatırım yapamayız. Yenilenebilir enerji kaynakları, gerçek enerji güvenliğinin temel taşı” ifadelerini kullandı.
Guterres, fosil yakıtlara dayalı modelin tek bir çatışmayla küresel enerji arzını bozabildiğini, darboğazların ise fiyatları hızla artırabildiğini belirtti.
PARİS ANLAŞMASI HEDEFİNE DİKKAT ÇEKTİ
İklim felaketlerinin giderek daha sık, yıkıcı ve maliyetli hale geldiğini söyleyen Guterres, yaklaşan El Nino’nun sıcaklıkları daha da artırarak gıda ve su sistemleri üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.
Guterres, dünya liderlerinin 10 yıl önce Paris Anlaşması ile küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi dönem ortalamasına göre 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi üzerinde uzlaştığını hatırlattı.
Bilim insanlarının yıllık ortalama sıcaklıkların gelecek yıllarda bu eşiği aşabileceğini ortaya koyduğunu aktaran Guterres, “Her bir derece kesri ve anı önemli çünkü aşım ne kadar yüksek ve uzun sürerse, geri dönüşü olmayan değişiklikleri tetikleyen atmosferik dönüm noktalarını aşma riski o kadar artar” uyarısında bulundu.
ORTA DOĞU’DAKİ SAVAŞIN ENERJİYE ETKİSİ
Guterres, Orta Doğu’daki savaş kaynaklı enerji sorunlarının birçok ülkede borç, gıda ve kalkınma baskısı oluşturduğunu söyledi.
Mevcut modelin doğayı sınırsız bir kaynak gibi gördüğünü belirten Guterres, bu yapının büyük zenginlikler üretirken aynı zamanda eşitsizliği artırdığını ve güvensizliği derinleştirdiğini ifade etti.
Guterres, bu sorunlara en az neden olan ülkelerin ve toplumların en ağır bedeli ödediğine dikkat çekti.
“ENERJİ BAĞIMSIZLIĞI FOSİL YAKIT BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE KURULAMAZ”
Guterres, yenilenebilir enerji kaynaklarının dünyanın birçok bölgesinde en ucuz, en hızlı ve en ölçeklenebilir yeni elektrik kaynağı haline geldiğini söyledi.
BM Genel Sekreteri, “Enerji bağımsızlığı, fosil yakıt bağımlılığı üzerine kurulamaz. Yenilenebilir enerji kaynakları, gerçek enerji güvenliğinin temel taşı” dedi.
Ulaşım, binalar ve sanayide elektrifikasyonun artırılmasının emisyonları azaltmanın yanı sıra ithal fosil yakıtlara bağımlılığı kırmanın en hızlı yollarından biri olduğunu belirten Guterres, ekonomilerin temiz elektrikle çalıştıkça daha güvenli, dayanıklı ve rekabetçi hale geleceğini söyledi.
ENERJİ GÜVENLİĞİ İÇİN 7 ADIM
Guterres, ülkelerin temiz kaynaklarla enerji güvenliğini sağlayabilmesi için 7 başlığa dikkat çekti.
İlk olarak 1,5 derece hedefinin aşılma boyutu ve süresini sınırlamak için daha acil adımlar atılması gerektiğini belirten Guterres, petrol ve gaz sektörü için yeni bir küresel standart çağrısında bulundu. Guterres, üretim değer zincirinin tamamında sıfıra yakın metan emisyonu standardı getirilmesi gerektiğini ifade etti.
İkinci olarak mevcut enerji sorunlarının fosil yakıtlara bağımlılığı artırmadan çözülmesi gerektiğini vurgulayan Guterres, hükümetlere fosil yakıt şirketlerine vergi uygulamaları çağrısı yaptı.
Guterres’in öne çıkardığı diğer başlıklar arasında yapay zeka veri merkezlerinin artan enerji talebi, adil geçiş süreci, iklim etkilerine karşı toplumların korunması, yeterli finansman sağlanması ve bilimin korunması yer aldı.
YAPAY ZEKA VERİ MERKEZLERİNE DİKKAT ÇEKTİ
Guterres, enerji talebi artarken bu talebin en hızlı büyüyen kaynaklarından birinin yapay zeka veri merkezleri olduğunu vurguladı.
Yapay zekanın iklim çözümlerini hızlandırabileceğini belirten Guterres, buna karşılık veri merkezlerinin enerji talebinin de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Guterres, temiz enerji, elektrifikasyon, düşen maliyetler ve yenilenebilir enerji alanındaki gelişmelerin ülkeleri fosil yakıt piyasalarındaki dalgalanmalardan koruyabileceğini aktardı.
“ŞU AN SEÇİM YAPMAMIZ GEREKEN BİR AN”
Guterres, dünyanın iklim eylemi açısından kritik bir dönemden geçtiğini belirterek, mevcut sorunları “kararlılık ve kalkınma hikayesine” dönüştürmek için önemli bir fırsat bulunduğunu ifade etti.
BM Genel Sekreteri, “İklim adaletine dayalı bir gelecek yazabiliriz. Şu an seçim yapmamız gereken bir an” dedi.
