Küresel enerji sektöründe yenilenebilir kaynakların ağırlığı giderek artıyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 2026-2031 döneminde dünya genelindeki yenilenebilir elektrik kapasitesinin yaklaşık 4.800 gigawatt (GW) büyümesini bekliyor. Bu miktar, önceki altı yıllık dönemdeki kapasite artışının yaklaşık yüzde 60 üzerinde.
IEA'nın yayımladığı Yenilenebilir Enerji 2026 raporuna göre büyümenin en büyük bölümünü güneş enerjisi oluşturacak. Çin kapasite artışındaki liderliğini korurken Hindistan, dünyanın en büyük ikinci büyüme pazarı olacak.
Raporda enerji güvenliğinin yenilenebilir enerji yatırımlarındaki belirleyici rolüne de işaret edildi. Yenilenebilir kaynakların 2031'e kadar küresel elektrik üretiminin yaklaşık yarısını karşılaması öngörülüyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİDE 4.800 GW'LIK ARTIŞ BEKLENİYOR
IEA'nın tahminlerine göre küresel yenilenebilir elektrik kapasitesi, 2026 ile 2031 yılları arasında yaklaşık 4.800 GW artacak.
Bu büyüklük, önceki altı yıllık dönemde devreye alınan kapasiteden neredeyse yüzde 60 daha fazla olacak.
Yeni kapasitenin dörtte üçünden fazlasının güneş enerjisi yatırımlarından gelmesi bekleniyor. Güneşi, karasal rüzgâr enerjisi santralleri takip edecek.
Böylece güneş enerjisi, küresel yenilenebilir kapasite büyümesinin ana kaynağı olmayı sürdürecek.
FATİH BİROL: ENERJİ GÜVENLİĞİ ÖNE ÇIKIYOR
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, yenilenebilir enerji yatırımlarının artışında önceliklerin değiştiğini belirtti.
Geçmişte çevresel kaygıların yatırımları yönlendirdiğini ifade eden Birol, günümüzde enerji güvenliğinin daha belirleyici hale geldiğine dikkat çekti.
Hürmüz kriziyle birlikte ülkelerin yerli enerji kaynaklarına yöneliminin güçlendiği raporda, yenilenebilir enerjideki büyümenin giderek daha fazla ülkeye yayıldığı vurgulandı.
Birol, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Yenilenebilir büyüme hikayesinin yeni bölümü gerçekten küresel bir bölüm; dağıtımları büyük pazarların çok ötesine, dünyanın her köşesine yayılıyor. Bu, onları küresel elektrik sektörünün temel direği haline getiriyor. Bugün küresel elektrik üretiminin üçte birini oluşturuyorlar; önümüzdeki beş yılda bunun yarısına yaklaşacaklar”
ÇİN LİDERLİĞİNİ KORUYACAK ANCAK PAYI AZALACAK
IEA, Çin'in yenilenebilir enerji kapasitesi artışında dünyanın en büyük pazarı olmaya devam edeceğini öngörüyor.
Bununla birlikte ülkenin küresel kapasite artışındaki payının gerilemesi bekleniyor.
Çin'in 2025 yılında yüzde 60'ın üzerinde olan payının, 2026-2031 döneminde ortalama yüzde 53'e düşeceği tahmin ediliyor.
Raporda bu değişimin Çin'in yenilenebilir enerji politikalarındaki düzenlemelerden kaynaklanacağı belirtiliyor.
HİNDİSTAN İKİNCİ BÜYÜK PAZAR OLACAK
Küresel yenilenebilir enerji büyümesinde Hindistan'ın da önemli bir rol üstlenmesi bekleniyor.
IEA, Hindistan'ın toplam yenilenebilir enerji kapasitesinin 2031'e kadar iki katından fazla artacağını öngörüyor.
Bu gelişmeyle Hindistan'ın, Çin'in ardından kapasite artışında dünyanın en büyük ikinci pazarı olması bekleniyor.
Çin dışındaki yükselen ve gelişmekte olan ekonomilerin yenilenebilir kapasite artışının ise ilk kez gelişmiş ekonomilerdeki artışla aynı seviyeye ulaşacağı tahmin ediliyor.
ORTA DOĞU VE AFRİKA'DA YATIRIMLAR HIZLANACAK
Yenilenebilir enerji yatırımlarındaki büyümenin yalnızca Çin ve Hindistan ile sınırlı kalmayacağı belirtiliyor.
IEA'nın raporuna göre Güneydoğu Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Sahra Altı Afrika'da da kapasite artışının hızlanması bekleniyor.
Bu bölgelerde 2026-2031 döneminde devreye alınacak yenilenebilir enerji kapasitesinin, önceki altı yıllık dönemin yaklaşık üç katına ulaşacağı tahmin ediliyor.
ULAŞIMDA YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANIMI ARTACAK
IEA, yenilenebilir kaynakların ulaşım sektöründeki kullanımının da büyümesini bekliyor.
Rapora göre ulaşımda yenilenebilir enerji tüketimi 2031'e kadar yüzde 60'tan fazla artacak.
Bu tarihte yenilenebilir kaynakların, küresel ulaşım sektörünün toplam enerji talebinin yüzde 6'sını karşılayacağı öngörülüyor.
Söz konusu artışın yaklaşık yüzde 45'ini elektrikli araçlarda kullanılan yenilenebilir elektrik oluşturacak. Biyoyakıtlar ise ikinci büyük katkıyı sağlayacak.
BİYOYAKIT TAHMİNİ YÜZDE 40 ARTIRILDI
IEA, küresel biyoyakıt kullanımına ilişkin beklentilerini de yukarı yönlü güncelledi.
Yüksek yakıt fiyatları ve tedarik sorunları nedeniyle özellikle Güneydoğu Asya ve Latin Amerika'daki birçok ülke, benzin ve motorine karıştırılması gereken biyoyakıt oranlarını artırdı.
Bu gelişmelerin ardından IEA, biyoyakıt tahminini geçen yılki raporuna göre yüzde 40 yükseltti.
Ajansın değerlendirmesine göre yenilenebilir enerji kaynakları, önümüzdeki beş yılda yalnızca elektrik üretiminde değil, ulaşım sektöründe de daha geniş bir kullanım alanına ulaşacak.
