Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde, zirvenin gerçekleştirileceği EXPO alanının yakınındaki Solak Mahallesi kapsamlı bir dönüşüm geçirdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilen projeyle mahallede atık yönetiminden yenilenebilir enerjiye, eğitimden sosyal alanlara kadar çeşitli uygulamalar gerçekleştirildi.
Enerji Haber ekibi, Solak Mahallesi'ndeki Sıfır Atık Köyü'nü yerinde ziyaret etti. Mahallede oluşturulan geri dönüşüm noktaları, üretim atölyeleri, güneş panelleri, rüzgar türbinleri ve yenilenen ortak kullanım alanları, projenin farklı uygulamalarını bir arada görme imkanı sunuyor.
ATIKLAR AYRIŞTIRILIYOR, MALZEMELER YENİDEN DEĞERLENDİRİLİYOR
Solak Mahallesi'ndeki çalışmaların merkezinde, atıkların kaynağında ayrıştırılması ve yeniden kullanılması bulunuyor.
Mahallenin çeşitli noktalarına kağıt, plastik, cam, metal, elektronik atık ve atık pillerin ayrı toplanabilmesi için geri dönüşüm üniteleri yerleştirildi. Mobil atık getirme merkezi ve farklı atık türleri için özel bölümleri bulunan sıfır atık dönüşüm istasyonu da projeye dâhil edildi.
Geri dönüşüm altyapısının yanında tekstil ve marangozluk atölyeleri kuruldu. Tekstil atölyesinde kullanım dışı kalan kumaşların çanta, kilim ve hediyelik eşya gibi ürünlere dönüştürülmesi amaçlanıyor.
Marangozluk atölyesinde ise eski ahşap paletler, kullanılmayan mobilyalar ve budanan ağaç dalları değerlendiriliyor. Bu malzemelerden bank, kuş yuvası ve sokak hayvanları için barınak gibi ürünler hazırlanıyor.
Atölyeler, geri kazanılabilir malzemelerin yalnızca toplanmasını değil, yeniden kullanılarak ekonomik değer kazanmasını da hedefliyor.
GÜNEŞ VE RÜZGAR ENERJİSİ DE PROJEYE DAHİL EDİLDİ
Sıfır Atık Köyü'nde geri dönüşüm çalışmalarına yenilenebilir enerji uygulamaları da eşlik ediyor.
Proje alanındaki bazı yapıların üzerinde güneş panelleri bulunurken ahşap direklere küçük ölçekli rüzgar türbinleri yerleştirildi. Mahallede enerji tasarrufuna yönelik çalışmalar kapsamında LED aydınlatma sistemleri de kullanılıyor.
Güneş ve rüzgar enerjisinin geri dönüşüm alanlarıyla birlikte sergilenmesi, ziyaretçilere yenilenebilir enerji teknolojilerini yakından görme imkanı sağlıyor. Böylece sıfır atık yaklaşımı, yalnızca atık yönetimiyle değil, enerji kaynaklarının kullanımıyla da ilişkilendiriliyor.
AHŞAP ATÖLYELERİNDEN ÇOCUK OYUN ALANLARINA
Solak Mahallesi'nde oluşturulan Sıfır Atık Etkinlik Alanı, üretim ve sosyal yaşam için düzenlenen bölümleri bir araya getiriyor.
Ahşap yapıların bulunduğu alanda atölyeler, ürünlerin sergilenebileceği ve satılabileceği noktalar ile oturma bölümleri oluşturuldu. Köy meydanı şeklinde düzenlenen alanda bir sahne de bulunuyor. Meydanın çeşitli sosyal etkinliklerde kullanılması planlanıyor.
Kadınların üretime katılabilmesi amacıyla ayrılan bölümlerde geri dönüştürülebilir malzemelerden hazırlanan el emeği ürünlerin sergilenmesi ve satışa sunulması hedefleniyor. Yöresel ürünler için de satış alanları oluşturuldu.
Etkinlik alanındaki dekoratif çalışmalarda atık malzemelerden yararlanıldı. Kullanılmış ahşaplardan hayvan figürleri, metal parçalardan kuş ve ağaç heykelleri, şişe kapaklarından ise renkli süslemeler hazırlandı.
Çocuklar için düzenlenen oyun alanında da doğal malzeme kullanımına yer verildi. Parkın zemininde zeytin çekirdeklerinden elde edilen malzeme kullanılması, projenin dikkat çeken uygulamaları arasında bulunuyor.
ÇOCUKLAR İÇİN GERİ DÖNÜŞÜM VE ÇEVRE EĞİTİMİ
Solak Mahallesi'ndeki dönüşüm kapsamında okul ve çevresinde de yenileme çalışmaları gerçekleştirildi.
Solak İlkokulu ve Ortaokulunun dış cephe yalıtımı, çatısı ve boyası yenilenirken eğitim alanlarında düzenlemeler yapıldı. Öğrencilerin geri dönüşüm ve atık ayrıştırma süreçlerini uygulamalı olarak öğrenebilmeleri amacıyla özel alanlar oluşturuldu.
Okul bünyesinde hazırlanan ekolojik hobi bahçesinde kompost kullanılarak bitki yetiştirilmesi ve öğrencilerin tarımsal üretim süreçlerini tanıması hedefleniyor.
Okul çevresindeki duvarlarda ise COP31 logosunun yanı sıra doğa, deniz kaplumbağaları, çocuklar ve Antalya'yı simgeleyen görsellere yer verildi. Çevre ve iklim temalı resimler, okul çevresindeki düzenlemelerin bir parçası oldu.
MAHALLENİN ORTAK ALANLARI YENİLENDİ
Solak Mahallesi'ndeki çalışmalar geri dönüşüm ve enerji uygulamalarıyla sınırlı kalmadı. Mahallenin yolları, yapıların dış cepheleri ve ortak kullanım alanları da yenilendi.
Yollarda asfaltlama çalışmaları yapılırken sokak kenarlarına çiçekler ve çeşitli bitkiler dikildi. Mahalledeki bazı evlerin cepheleri boyandı; kıraathane, market, berber ve cami gibi ortak kullanım noktalarında düzenlemeler gerçekleştirildi.
Ahşap oturma alanları, yürüyüş bölümleri ve yeni bitkilendirmelerle mahallenin kamusal alanları yeniden düzenlendi. Bina duvarlarına yapılan çevre temalı resimler de COP31 hazırlıklarının mahalledeki görünür unsurlarından biri oldu.
COP31 SONRASI İÇİN ASIL HEDEF SÜREKLİLİK
Solak Mahallesi'nde oluşturulan Sıfır Atık Köyü, atık ayrıştırma, yeniden kullanım, yenilenebilir enerji, kompost üretimi ve çevre eğitimini aynı yerleşimde buluşturuyor.
Projenin uzun vadeli başarısı ise oluşturulan altyapının COP31 sonrasında da kullanılmasına bağlı olacak. Tekstil ve marangozluk atölyelerinin düzenli çalışması, ayrıştırılan atıkların geri kazanıma yönlendirilmesi ve kompost üretiminin sürdürülmesi bu açıdan önem taşıyor.
Yenilenebilir enerji sistemlerinin üretim verileri ile geri kazanılan atık miktarlarının takip edilmesi de uygulamanın çevresel kazanımlarının ölçülmesini sağlayacak.
COP31 öncesinde yenilenen Solak Mahallesi, sıfır atık yaklaşımının kırsal yaşamda uygulanmasına yönelik bir örnek sunuyor. Bu modelin diğer yerleşimlerde uygulanabilirliği ise mahalledeki çalışmaların zirve sonrasındaki sonuçlarıyla daha açık biçimde görülebilecek.
