Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), Türkiye'nin deprem sonrası yeniden inşa çalışmalarının ve sosyal konut projelerinin uluslararası gündeme taşındığı önemli bir oturuma sahne oldu.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Liderler Zirvesi'nin ikinci gününde gerçekleştirilen "Kentsel Dirençlilik, İklim Değişikliğine Uyum ve İklim Eylemi Liderler Etkinliği"nde konuştu.
Türkiye'nin 6 Şubat depremlerinin ardından yürüttüğü yeniden inşa çalışmalarını dünya liderlerine anlatan Kurum, iki yılda 455 bin konut, köy evi ve iş yerinin tamamlanarak teslim edildiğini belirtti.
Bakan Kurum, iklim değişikliğine karşı dirençli şehirler oluşturulması, sosyal konutların yaygınlaştırılması ve yerel yönetimlerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması konusunda uluslararası iş birliği çağrısında bulundu.
455 BİN KONUT, KÖY EVİ VE İŞ YERİ TESLİM EDİLDİ
Türkiye'nin afetlere karşı dayanıklı şehirler oluşturma konusundaki deneyimini paylaşan Kurum, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin 11 ilde yaklaşık 14 milyon insanı etkilediğini hatırlattı.
Yaklaşık 110 bin kilometrekarelik alanın depremlerden etkilendiğini belirten Kurum, yeniden inşa çalışmalarının yalnızca konutlarla sınırlı kalmadığını, şehirlerin altyapı ve sosyal yaşam alanlarının da yeniden düzenlendiğini söyledi.
Bakan Kurum, Türkiye'nin deprem sonrası çalışmalarına ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, devletimizin bütün kurumları, bu imkanları depremzede vatandaşlarımıza seferber ettik. Asrın İnşa Seferberliği kapsamında 2 yıl gibi kısa sürede 455 bin konut, köy evi ve iş yerini tamamlayarak vatandaşlarımıza teslim ettik."
Kurum, yeniden inşa sürecinde yolların, meydanların, çarşıların ve altyapının da yenilendiğini, tarihi dokunun ve mahalle kültürünün korunmasına önem verildiğini vurguladı.
TÜRKİYE'NİN SOSYAL KONUT HEDEFİ DÜNYAYA ANLATILDI
COP31'de Türkiye'nin sosyal konut politikalarına da değinen Kurum, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından bugüne kadar 1 milyon 750 bin sosyal konut üretildiğini açıkladı.
Yeni dönemde ise 81 ilde 500 bin sosyal konutun hayata geçirilmesinin hedeflendiğini belirten Kurum, İstanbul'da kiralık sosyal konut modelinin de uygulanacağını söyledi.
Bakan Kurum, konut politikalarının temel amacını şu sözlerle anlattı:
"Şehirlerimizi güçlü kılmanın bir diğer şartı, herkesin güvenli ve erişilebilir konuta kavuşmasıdır. TOKİ eliyle bugüne kadar 1 milyon 750 bin sosyal konut ürettik."
Yeni sosyal konut projeleriyle özellikle dar gelirli vatandaşların güvenli ve yaşanabilir konutlara erişiminin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
SURFF İLE ŞEHİRLERE YENİ FİNANSMAN MODELİ
Zirvede öne çıkan başlıklardan biri de Türkiye'nin uluslararası iklim finansmanına yönelik geliştirdiği Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Mekanizması (SURFF) oldu.
Bakan Kurum, eylül ayında New York'ta başlatılan mekanizmanın, şehirlerin iklim değişikliğine uyum projelerini yatırım yapılabilir hale getirmeyi amaçladığını belirtti.
İLBANK, BM-Habitat ve Dünya Bankası iş birliğiyle geliştirilen mekanizmanın özellikle yerel yönetimlerin finansmana erişimini kolaylaştırması hedefleniyor.
Kurum, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Şehirlerimizin önceliklerini, yatırım yapılabilir projelerle buluşturmayı hedefliyoruz. Bugün Antalya’da bu birikimi, daha geniş ve daha somut ortaklıklara taşımak istiyoruz."
FİNANS KURULUŞLARINA İKLİM YATIRIMI ÇAĞRISI
İklim değişikliğinin yol açtığı sel, kuraklık ve aşırı sıcaklık gibi olayların şehirlerde ciddi ekonomik ve toplumsal kayıplara neden olduğunu belirten Kurum, iklim uyum yatırımlarının artırılması gerektiğini vurguladı.
Özellikle küçük ve orta ölçekli şehirlerin teknik bilgiye, risk verilerine ve proje geliştirme desteğine erişiminin güçlendirilmesini isteyen Kurum, uluslararası finans kuruluşlarına çağrıda bulundu.
"Finans kuruluşlarını, uyum yatırımlarını değerlendirirken önlenen kayıpları ve sağlanan toplumsal faydayı daha güçlü biçimde dikkate almaya davet ediyorum."
Kurum, iklim finansmanının yalnızca büyük projelere değil, afet risklerini azaltacak ve vatandaşların yaşam kalitesini yükseltecek yerel yatırımlara da yönlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
HATAY'DAKİ DİRENÇLİ ŞEHİRLER DENEYİMİ PAYLAŞILDI
Türkiye'nin deprem sonrası yeniden inşa sürecinde elde ettiği deneyimin uluslararası iş birliğine katkı sağlayabileceğini belirten Kurum, COP31 hazırlıkları kapsamında Hatay ve Ankara'da düzenlenen "Dirençli Şehirler" buluşmalarını hatırlattı.
Mayıs ayında Hatay'da gerçekleştirilen çalışmaların afet sonrası toparlanmadan kalıcı kentsel dönüşüme uzanan bir yaklaşım ortaya koyduğunu belirten Kurum, ağustos ayında Ankara'da belediyelerle yürütülen çalışmalarda su kayıpları, enerji yönetimi, atık politikaları ve mahalle ölçeğindeki afet risklerinin ele alındığını aktardı.
Kurum, şehirlerin yalnızca fiziksel yapılarla değil, ekonomik ve kültürel değerleriyle birlikte korunması gerektiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bizim için dirençli şehir; insanını, ekonomisini, kültürünü ve tabiatını birlikte koruyan şehirdir. Türkiye’nin yeniden inşa tecrübesinden çıkan en kıymetli ders budur."
COP31'DEN DÜNYAYA DİRENÇLİ ŞEHİRLER MESAJI
COP30 Başkanı Andre Correa do Lago'nun moderatörlüğünde gerçekleştirilen etkinliğe BM-Habitat İcra Direktörü Anaclaudia Rossbach da katıldı.
Oturumlarda ulusal iklim uyum planları, yerel yönetimlerin finansman imkanları, iklim değişikliğine dayanıklı altyapı ve sürdürülebilir şehircilik projeleri değerlendirildi.
COP31 Başkanlığı olarak alınan kararların somut projelere dönüşmesini istediklerini belirten Bakan Kurum, konuşmasını uluslararası topluma yönelik çağrıyla tamamladı:
"COP31 Başkanlığı olarak; attığımız adımların karşılığını güvenli evlerde, güçlü altyapıda görmek istiyoruz."
Kurum, güvenli yaşam alanlarına erişimin tüm toplumlar için temel bir ihtiyaç olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Hiç kimse, güvenli ve dirençli şehirleri bir ayrıcalık zannetmesin. Bunlar, her toplumun hakkı, hepimizin ortak sorumluluğudur."
