Türkiye'nin geri dönüşüm alanında geliştirdiği yerli ve dijital depozito sistemi, Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde uluslararası gündeme taşındı. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) adıyla hayata geçirilen sistem, atıkların yeniden ekonomiye kazandırılması ve ham madde ithalatının azaltılması açısından önemli bir dönüşüm hedefliyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla yılda yaklaşık 20 milyar içecek ambalajının geri dönüşüme kazandırılması öngörülüyor.
TÜRKİYE'NİN YERLİ DEPOZİTO MODELİ COP31'DE TANITILDI
Antalya'daki COP31 organizasyonu, Türkiye'nin Sıfır Atık yaklaşımı kapsamında geliştirdiği teknolojilerin uluslararası katılımcılara sunulmasına da imkan sağladı.
DOA sistemi, içecek ambalajlarının dijital olarak takip edilmesini, tüketiciler tarafından iade edilmesini ve geri dönüşüm zincirine kontrollü biçimde dahil edilmesini amaçlıyor.
Zirve kapsamında depozito iade makineleri aracılığıyla sistemin işleyişinin uluslararası katılımcılara gösterilmesi planlandı.
YILDA 20 MİLYAR AMBALAJ GERİ DÖNÜŞÜME KAZANDIRILACAK
Türkiye'de her yıl tüketilen yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının depozito sistemi kapsamına alınması hedefleniyor.
Sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla ambalajların yüzde 80'inin geri toplanması amaçlanıyor. Bu orana ulaşılması halinde yılda yaklaşık 20 milyar içecek ambalajı yeniden değerlendirilerek ekonomiye kazandırılabilecek.
Depozito uygulamalarının yaygın olduğu ülkelerde geri toplama oranlarının yüzde 80-90 seviyelerine ulaşabilmesi, Türkiye'nin belirlediği hedef açısından önemli bir örnek oluşturuyor.
EKONOMİYE YILLIK 1 MİLYAR DOLARLIK KATKI HEDEFİ
DOA sisteminin çevresel kazanımlarının yanında ekonomik etkileri de öne çıkıyor.
Sistemin tam kapasiteye ulaşması halinde ham madde ithalatında yüzde 35 ila 40 oranında azalma sağlanabileceği ve ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 1 milyar dolarlık katkı sunulabileceği öngörülüyor.
Bu rakamlar mevcut gerçekleşmeleri değil, sistemin yaygınlaştırılmasıyla ulaşılması amaçlanan ekonomik hedefleri ifade ediyor.
DEPOZİTO İADE MAKİNELERİYLE DİJİTAL TAKİP
DOA modelinin temelinde, içecek ambalajlarının iade makineleri aracılığıyla toplanması ve dijital altyapıyla izlenmesi bulunuyor.
Tüketiciler, sistem kapsamındaki ambalajlarını belirlenen iade noktalarına teslim ederek depozito bedelini geri alabiliyor. Toplanan ambalajlar ise geri dönüşüm tesislerine yönlendiriliyor.
Dijital takip altyapısı, ambalajların toplama ve geri kazanım süreçlerinin daha kontrollü yürütülmesini hedefliyor.
TÜRKİYE GERİ DÖNÜŞÜM TEKNOLOJİSİNİ İHRAÇ ETMEYİ HEDEFLİYOR
Türkiye'nin depozito sistemindeki hedefleri yalnızca iç pazardaki geri dönüşüm oranlarını artırmakla sınırlı değil.
Yerli depozito iade makinelerinin üretimi, dijital yönetim altyapısı ve geri dönüşüm teknolojilerinin geliştirilmesiyle Türkiye'nin bu alanda teknoloji ihraç eden ülkeler arasında yer alması amaçlanıyor.
COP31'de gerçekleştirilen uluslararası tanıtım da Türkiye'nin yerli depozito modelinin farklı ülkelerde uygulanabilirliğini göstermesi açısından önem taşıyor.
