Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde Türk devletleri arasında enerji ve iklim iş birliğini güçlendirecek yeni adımlar gündeme geldi. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) temsilcilerini 2035 yılına yönelik küresel elektrifikasyon girişimine katılmaya çağırdı.
Zirvenin sekizinci gününde gerçekleştirilen üst düzey toplantıda temiz enerji yatırımları, elektrik şebekeleri, enerji depolama teknolojileri ve iklim değişikliğine dayanıklı şehirler ele alındı.
Kurum ayrıca Türk devletleri arasında kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projelerini yatırımcılarla buluşturmak amacıyla TULIP adı verilen yeni bir platform kurulacağını açıkladı.
TÜRK DEVLETLERİNE YÜZDE 35 ELEKTRİFİKASYON DAVETİ
COP31 kapsamında düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Çevre ve İklim Değişikliği Bakanları Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı'nda konuşan Murat Kurum, Türkiye'nin enerji dönüşümüne yönelik hedeflerini paylaştı.
COP31 Başkanlığının geliştirdiği 35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü'nün, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarmayı amaçladığını belirtti.
Kurum, Türk devletlerinin bu hedef doğrultusunda ortak hareket etmesini istedi.
"Kardeş ülkelerimizi bu girişime katılmaya davet ediyorum." diyen Kurum, enerji dönüşümünde iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
TEMİZ ENERJİ YATIRIMLARINDA ORTAKLIK ÇAĞRISI
COP31 Başkanlığını "Diyalog, Uzlaşı ve Aksiyon" anlayışıyla yürüttüklerini belirten Kurum, bu yaklaşımın Türk devletleri arasında somut projelere dönüştürülmesini istediklerini söyledi.
Ülkelerin enerji altyapılarındaki deneyimlerini paylaşmasının önemine değinen Kurum, şebeke ve depolama teknolojilerinde iş birliği yapılmasını önerdi.
Kurum, temiz enerji yatırımlarının ortaklaşa artırılmasını ve enerji verimliliği alanında yeni programlar geliştirilmesini istedi.
Elektrifikasyonun yalnızca enerji sektörünü ilgilendirmediğini belirten Kurum, elektrik altyapısının sağlık, tarım, sanayi, eğitim ve afetlere dayanıklılık açısından da önem taşıdığını ifade etti.
TULIP PLATFORMUYLA YENİ YATIRIM MODELİ
Toplantının öne çıkan başlıklarından biri de Türk devletleri arasında kurulması planlanan TULIP platformu oldu.
Bakan Kurum, yeni yapının çevre ve iklim alanındaki iş birliğini kentsel gelişim ve yatırım projelerine taşımayı amaçladığını açıkladı.
TULIP'in COP31 Başkanlığı tarafından başlatılan SURFF girişimini destekleyeceğini belirten Kurum, şu ifadeleri kullandı:
"Türk Devletleri arasında çevre ve iklim alanında geliştirdiğimiz iş birliğini kentsel gelişim ve yatırım alanlarına taşıyacak TULIP adını verdiğimiz yeni bir platform kuruyoruz. Bu platformla, COP31 Başkanlığı’mızda başlattığımız SURFF girişimini destekleyecek, ülkelerimizdeki kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projelerini yatırımcılar ve finans kuruluşlarıyla buluşturacağız."
TÜRK YEŞİL VİZYONU İÇİN ORTAK PROJELER
Kurum, Türk devletleri arasında 2024 yılında kabul edilen Türk Yeşil Vizyonu'nun iklim alanındaki iş birliklerine temel oluşturduğunu belirtti.
Bakü'deki COP29 kapsamında çevre ve ekolojiden sorumlu bakanların ilk kez bir araya geldiğini hatırlatan Kurum, ikinci toplantının ise Astana'da gerçekleştirildiğini söyledi.
Antalya'daki buluşmanın ortak projelerin geliştirilmesi açısından yeni bir aşama olması gerektiğini ifade eden Kurum, şunları kaydetti:
“Bakü’de COP29 kapsamında çevre ve ekolojiden sorumlu bakanlarımız ilk kez aynı masa etrafında toplandı. Astana’da ikinci adımı attık. Şimdi Antalya’dayız. Bakü’de başlayan, Astana’da ilerleyen bu yolu ortak projeler, yatırımlar ve sonuç üreten çalışmalarla büyütmenin zamanıdır”
DÖNGÜSEL EKONOMİDE YÜZDE 15 HEDEFİ
Türk devletleri arasındaki iş birliğinin enerjiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Kurum, atık yönetimi ve kaynak verimliliği konularında da ortak çalışmalar yapılmasını istedi.
Üretim ve imalatta küresel döngüsel malzeme kullanım oranının 2035 yılına kadar en az yüzde 15'e yükseltilmesi hedefine destek çağrısında bulundu.
Kurum, atıkların azaltılması ve kaynakların daha verimli değerlendirilmesiyle çevresel ve ekonomik kazanımlar elde edilebileceğini belirtti.
Toplantıda ayrıca atıklardan kaynaklanan metan emisyonlarının azaltılması konusu ele alındı.
KURAKLIK VE SU YÖNETİMİNDE İŞ BİRLİĞİ
COP31 Başkanı Kurum, Türk dünyasının karşı karşıya olduğu çevresel sorunların ortak çalışmalarla ele alınması gerektiğini söyledi.
Nisan ayında Astana'da düzenlenen ikinci çevre ve ekoloji bakanları toplantısında Aral ve Hazar bölgelerindeki çevre sorunlarının, buzulların erimesinin ve arazi bozulmasının görüşüldüğünü hatırlattı.
Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde kuraklık, su yönetimi ve erken uyarı alanındaki mevcut kapasitenin daha etkin kullanılmasını istedi.
Kurum, Kuraklık Önleme Enstitüsünün imkânlarının ilgili ülkelerle paylaşılmasını ve iklim projeleri için ortak çalışma mekanizmaları oluşturulmasını önerdi.
TÜRKİYE'NİN KENTSEL DÖNÜŞÜM DENEYİMİ PAYLAŞILACAK
İklim değişikliğine dayanıklı şehirlerin geliştirilmesinin Türk devletleri açısından ortak bir ihtiyaç olduğunu belirten Kurum, özellikle sel, kuraklık ve aşırı sıcaklık risklerine karşı hazırlığın artırılması gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmalarında önemli deneyimler kazandığını ifade eden Kurum, konut, altyapı, ulaşım ve sosyal yaşamın birlikte planlandığını anlattı.
Kurum, bu birikimi Türk devletleriyle paylaşmaya ve diğer ülkelerin tecrübelerinden yararlanmaya hazır olduklarını belirtti.
TÜRK DEVLETLERİNDEN ÜST DÜZEY KATILIM
COP31 kapsamında gerçekleştirilen toplantıya Türk devletlerinden çevre ve iklim alanında görev yapan üst düzey temsilciler katıldı.
Toplantıda Özbekistan Ekoloji ve İklim Değişikliği Ulusal Komitesi Başkanı Aziz Abdukhakimov, Kazakistan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Alibek Kuantyrov, Azerbaycan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Umayra Taghiyeva ve Kırgız Cumhuriyeti Doğal Kaynaklar, Ekoloji ve Teknik Denetim Bakan Yardımcısı Asel Raimkulova yer aldı.
KKTC Başbakan Yardımcısı ve Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanı Fikri Ataoğlu da toplantıda konuşma yaptı.
"ORTAK GELECEĞİMİZ BÜYÜK İŞLER BEKLİYOR"
Bakan Kurum, Türk Yeşil Vizyonu kapsamında yatırıma hazır ortak projelerin oluşturulmasını ve bu projelerin İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla finansman imkânlarına ulaştırılmasını önerdi.
Bakanlık uzmanlarının düzenli olarak bir araya gelmesi gerektiğini belirten Kurum, belediyelerin, üniversitelerin, gençlerin, mühendislerin ve girişimcilerin de iş birliğine dahil edilmesini istedi.
Toplantıların yalnızca yeni hedeflerin açıklandığı organizasyonlar olmaması gerektiğini vurgulayan Kurum, daha önce verilen taahhütlerin uygulanma düzeyinin de takip edilmesi çağrısında bulundu.
Kurum, "Ortak geleceğimiz, bizden büyük işler bekliyor" sözleriyle Türk devletleri arasında somut sonuçlar üretecek ortaklıkların önemini vurguladı.