Türkiye üzerinden her yıl milyonlarca göçmen kuş geçerken, elektrik dağıtım şirketleri kuşların enerji altyapısıyla temasından doğabilecek riskleri azaltmak için bölgelere ve türlere göre farklı önlemler uyguluyor.
Avrupa, Asya ve Afrika arasındaki önemli göç koridorları üzerinde bulunan Türkiye, özellikle ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde çok sayıda kuş türüne geçiş güzergahı oluşturuyor. Leylek, pelikan, kartal, akbaba ve şahin gibi geniş kanatlı türler karadaki sıcak hava akımlarından yararlanarak göç ederken, Hatay'daki Belen Geçidi, Çoruh Vadisi ile İstanbul ve Çanakkale boğazları yoğun geçiş noktaları arasında bulunuyor.
ŞİRKETLER BÖLGELERE GÖRE FARKLI ÖNLEMLER ALIYOR
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneğinden (ELDER) edinilen bilgilere göre, elektrik dağıtım şirketleri göç yollarındaki riskleri azaltmak amacıyla hat izolasyonu, güvenli yuva platformları, kuşkonmaz sistemleri, koruyucu ekipmanlar ve izleme teknolojileri gibi uygulamalara yöneliyor.
TREDAŞ, 2021'den bu yana yaklaşık 32,7 kilometrelik iletkende izolasyon çalışması gerçekleştirirken bölgede 1196 özel leylek yuva platformu oluşturdu. Yürütülen çalışmalar kapsamında 69 leylek ve 31 şah kartal halkalanırken, 4 şah kartal ile 2 küçük akbaba GPS vericileriyle takibe alındı.
Uludağ Elektrik Dağıtım AŞ ise 6,5 milyondan fazla kuşun kullandığını bildirdiği göç rotasında 100'ün üzerinde yuva platformu kurdu. Doğa Derneği ile yürütülen proje kapsamında riskli alanların bilimsel verilerle belirlenmesi hedefleniyor.
KUŞLAR UYDU VE GPS İLE TAKİP EDİLİYOR
Aras Elektrik Dağıtım AŞ'nin 2017'de başlattığı "Göçmen Kuşlar Ölmesin" projesi kapsamında hatlarda izolasyon ve koruma çalışmaları yürütülürken, 150 yavru leylek halkalandı ve 5 leylek uydu vericileriyle izlendi.
ADM Elektrik Dağıtım AŞ ile GDZ Elektrik Dağıtım AŞ'nin "Leyleklere Yeni Yuva" projesi kapsamında ise göç yolları üzerindeki elektrik direklerine yaklaşık 1200 yuva kuruldu. Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa'yı kapsayan göçmen kuş haritasının oluşturulmasına yönelik çalışmalar da sürdürülüyor.
Yeşilırmak Elektrik Dağıtım AŞ, yaklaşık 200 "Leylek Evi" oluştururken son iki yılda kuş göç rotalarındaki yaklaşık 23 kilometrelik elektrik hattında izolasyon kaplaması gerçekleştirdi.
RİSKLİ HATLARDA İZOLASYON ÖN PLANDA
Dicle Elektrik Dağıtım AŞ, Şanlıurfa Birecik'teki kelaynakların korunmasına yönelik riskli enerji hatlarının yaklaşık 2 kilometrelik bölümünü izole etti. Şirketin 6 ilde toplam 36 leylek yuva platformu yer alıyor.
Boğaziçi Elektrik Dağıtım AŞ, pilot bölgelerde riskli hatları belirleyerek eski direkleri üçgen tertibatlı direklerle değiştiriyor, izolasyon ve kuşkonmaz uygulamaları sürdürüyor.
Akdeniz Elektrik Dağıtım AŞ ise kuşların riskli bölgelere yaklaşmasını azaltmayı amaçlayan sonik-ultrasonik kuş kovucu sistemler üzerinde pilot çalışma yapıyor.
ÇEDAŞ, Meram EDAŞ ve SEDAŞ da hizmet bölgelerindeki risklere göre izolasyon, direk geometrisinin değiştirilmesi, koruyucu ekipman kullanılması ve bazı bölgelerde havai hatların yer altına alınması gibi uygulamalar gerçekleştiriyor.
