Temiz enerji teknolojilerinin yaygınlaşması, ülkelerin fosil yakıtlara olan bağımlılığını azaltırken yeni ekonomik ve stratejik riskleri de beraberinde getiriyor. S&P Global tarafından yayımlanan raporda, özellikle Çin'in temiz teknoloji tedarik zincirindeki güçlü konumunun enerji güvenliği açısından yeni bağımlılıklar oluşturabileceği belirtildi.
"Temiz Teknolojilerin Benimsenmesi: Enerji Dayanıklılığının Getirdiği Kazanç" başlıklı raporda, yenilenebilir enerji ve elektrikli araçlar gibi teknolojilerin ülkeleri petrol arzındaki dalgalanmalara karşı daha dayanıklı hale getirebileceği vurgulandı.
Bununla birlikte temiz enerjiye geçiş sürecinde kullanılan metal, mineral ve teknoloji bileşenlerinin tedarikinde Çin'in ağırlığının artmasının ülkeler için yeni riskler yaratabileceği ifade edildi.
TEMİZ TEKNOLOJİLER PETROL BAĞIMLILIĞINI AZALTIYOR
S&P Global'in araştırmasında, temiz teknolojilere yapılan yatırımların enerji ithalatına bağımlı ekonomiler üzerindeki etkileri incelendi.
Rapora göre petrol ithalatına daha az ihtiyaç duyan ülkeler, küresel petrol arzında yaşanan şoklardan daha sınırlı etkileniyor.
Petrol ithalatına bağımlılığın azalmasıyla arz şoklarının gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) üzerindeki etkisinin yaklaşık 0,25 yüzde puanı azaldığı belirtildi.
Araştırmada temiz teknolojilerin enerji maliyetlerindeki dalgalanmalara karşı ekonomik dayanıklılığı destekleyebileceği de vurgulandı.
ÇİN TEMİZ ENERJİ TEDARİK ZİNCİRİNDE ÖNE ÇIKIYOR
Raporda, temiz enerjiye geçişin fosil yakıt bağımlılığını azaltırken farklı alanlarda yeni dış bağımlılıklar oluşturabileceği uyarısı yapıldı.
S&P Global, Çin'in temiz teknoloji üretiminde kullanılan önemli metal ve minerallerin madenciliğinden işlenmesine, teknolojik bileşenlerden nihai ürünlere kadar tedarik zincirinin büyük bölümünde hâkim konumda bulunduğunu belirtti.
Bu yoğunlaşmanın, temiz enerji yatırımlarını artıran ülkelerin Çin'e yönelik bağımlılığını güçlendirebileceğine işaret edildi.
Raporda ekonomik dayanıklılığın korunabilmesi için tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesinin önem kazandığı ifade edildi.
ENERJİ GÜVENLİĞİNİN YAPISI DEĞİŞİYOR
S&P Global Ratings İklim Ekonomisi Bölümü Başkanı Marion Amiot, temiz teknoloji yatırımlarının yalnızca iklim hedefleri açısından değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Amiot, bu yatırımların enerji arzında ve fiyatlarda yaşanabilecek şoklara karşı ülkeleri güçlendirebileceğini söyledi.
Enerji güvenliğinin değişen yapısına ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Analizimiz, temiz teknolojiye yapılan yatırımların, ülkelerin enerji arzı ve fiyat şoklarına karşı dayanıklılığını güçlendirerek iklim hedeflerinin ötesine geçen faydalar sağlayabileceğini gösteriyor. Ancak enerji güvenliğinin niteliği de değişiyor. Ekonomiler elektrifikasyona geçtikçe, yoğunlaşmış tedarik zincirlerinin ve yeni dış bağımlılıkların yönetimi, dayanıklılık denkleminin giderek daha önemli bir parçası haline gelecektir”
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR PETROL TALEBİNİ DÜŞÜRÜYOR
S&P Global Energy'nin tahminleri, elektrikli araçların petrol tüketimi üzerindeki etkisini de ortaya koydu.
Araştırmaya göre 2026 yılında dünya genelinde kullanılan bataryalı elektrikli ve şarj edilebilir hibrit hafif araçların günlük yaklaşık 1,9 milyon varillik petrol talebini ortadan kaldırması bekleniyor.
Bu miktar, küresel günlük petrol talebinin yaklaşık yüzde 2'sine karşılık geliyor.
Raporda elektrikli araçların yaygınlaşmasının petrol ihtiyacını azaltarak ülkelerin fosil yakıt piyasalarındaki değişimlerden daha az etkilenmesine katkıda bulunabileceği belirtildi.
ÇİN'İN ELEKTRİKLİ ARAÇ İHRACATI İKİ KATINDAN FAZLA ARTTI
Çin'in elektrikli araç sektöründeki ihracat performansı da raporda ele alındı.
S&P Global Energy verilerine göre Çin, 2026 yılının ilk altı ayında yaklaşık 2,5 milyon elektrikli araç ihraç etti.
Bu rakam, 2025 yılının aynı dönemine göre iki katından fazla artışa işaret etti.
Çin'in elektrikli araç ihracatındaki büyümesi, ülkenin temiz teknoloji piyasalarındaki konumuna ilişkin raporda öne çıkan veriler arasında yer aldı.
ENERJİ VE EKONOMİK PLANLAMADA YENİ DÖNEM
S&P Global Institute Başkanı Alexandra Dimitrijevic, enerji, jeopolitik gelişmeler, teknoloji ve sermaye akışlarının artık birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini söyledi.
Dimitrijevic, raporun bu alanlar arasındaki bağlantıların anlaşılmasına katkı sağladığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“S&P Global bünyesindeki çeşitli alanlardaki uzmanlığı bir araya getiren Enstitü, liderlerin bu etkenlerin birbiriyle nasıl bağlantılı olduğunu anlamalarına ve daha büyük bir güvenle planlama yapmalarına yardımcı olmaktadır”
S&P Global'in raporu, temiz enerji dönüşümünün ülkelerin petrol bağımlılığını azaltırken teknoloji tedarikinde yeni bağımlılıkları da beraberinde getirebileceğine işaret ediyor.
