Yıldız Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri, kullanım ömrünü tamamlamış lityum iyon pillerden başta kobalt sülfür olmak üzere pil üretiminde kullanılan değerli maddelerin geri kazanılmasını sağlayan yenilikçi bir yöntem geliştirdi. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen çalışma, atık pilleri çevresel risk olmaktan çıkarıp yeniden üretim için stratejik ham madde kaynağına dönüştürmeyi amaçlıyor.
LİTYUM PİL ATIKLARI BÜYÜYEN BİR SORUN
Elektrikli araçlar, taşınabilir elektronik cihazlar ve enerji depolama sistemlerinin yaygınlaşması, lityum iyon pil kullanımını hızla artırdı. Bu artış, kullanım ömrünü tamamlayan pillerin çevre ve ekonomi açısından yeni bir sorun haline gelmesine sebep oldu.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı verilerine göre, 2025 itibarıyla dünya genelinde yaklaşık 900 bin ton lityum iyon pilin atık haline geldiği tahmin ediliyor. Bu miktarın 2030’da 11 milyon tona ulaşması öngörülüyor.
PATENTLİ YÖNTEMLE DEĞERLİ MADDELER GERİ KAZANILIYOR
YTÜ Kimya Metalurji Fakültesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Metin Gençten, Doç. Dr. Burak Birol ve Dr. Sezgin Yaşa, bu soruna yönelik yeni bir geri kazanım yöntemi geliştirdi.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen yöntemde, kullanılmış pillerden elde edilen katot malzemesi kimyasal işlemlerle yeniden değerlendiriliyor. Böylece başta kobalt sülfür olmak üzere pil üretiminde kullanılan değerli bileşenler geri kazanılabiliyor.
Elde edilen malzemeler, enerji depolama sistemlerinden sensör teknolojilerine kadar farklı alanlarda kullanılabiliyor.
ATIK PİLLER HAM MADDE KAYNAĞI OLACAK
Araştırmacılar, geliştirdikleri yöntemle hem çevreye zarar verebilecek atık yükünü azaltmayı hem de sanayi için değerli ham maddeleri yeniden üretime kazandırmayı hedefliyor.
Bu yaklaşım, geri dönüşümü yalnızca çevresel bir zorunluluk olmaktan çıkarıp ekonomik fırsata dönüştürüyor. Aynı zamanda Türkiye’nin çevre teknolojileri, şehir madenciliği ve sürdürülebilir üretim alanındaki potansiyelini de gözler önüne seriyor.
