Enerji sektöründe yatırım koşullarını ve piyasa işleyişini değiştirecek yeni bir kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisine sunuldu. AK Parti tarafından hazırlanan 15 maddelik düzenleme, doğal gaz arz güvenliğinden yenilenebilir enerji yatırımlarına, lisans süreçlerinden vergi uygulamalarına kadar birçok alanı kapsıyor.
Teklifin hazırlanmasında, Anayasa Mahkemesinin Doğal Gaz Piyasası Kanunu ile Yenilenebilir Enerji Kaynakları Kanunu'ndaki bazı hükümleri iptal etmesi etkili oldu. İptal kararlarının yürürlüğe girmesi için tanınan süre 10 Aralık 2026'da sona erecek.
Yeni düzenlemeyle hukuki belirsizliğin giderilmesi, enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve temiz enerji yatırımlarında daha öngörülebilir koşullar oluşturulması hedefleniyor.
YÜZEN LNG TESİSLERİ FARKLI BÖLGELERDE HİZMET VEREBİLECEK
Kanun teklifinde, yüzen sıvılaştırılmış doğal gaz terminallerinin (FSRU) faaliyet alanlarının genişletilmesi öngörülüyor.
Mevcut lisanslarında belirtilen bölgelerde hizmet veren bu tesislerin, lisans sahibinin talebi üzerine başka bölgelerde de geçici olarak faaliyet göstermesine izin verilebilecek.
İzin sürecinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının görüşü alınacak. Nihai karar ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından verilecek.
Düzenlemeyle doğal gaz arz güvenliğinin artırılması ve sistemin değişen ihtiyaçlara daha esnek yanıt vermesi amaçlanıyor.
BOTAŞ'IN VERGİ VE FON BORÇLARINA MAHSUP DÜZENLEMESİ
Teklifin öne çıkan maddelerinden biri de Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ) mali yükümlülüklerini ilgilendiriyor.
Düzenlemeye göre BOTAŞ'ın 31 Aralık 2026 ile 31 Aralık 2027 tarihleri arasında doğal gaz ithalatından kaynaklanan vergi, fon ve pay borçları, Hazine'den olan görevlendirme alacaklarıyla aylık olarak mahsuplaştırılacak.
Bu kapsamda terkin ve mahsup edilen borçlara gecikme zammı uygulanmayacak.
Söz konusu adımla uluslararası enerji fiyatlarındaki değişimlerin ve sübvansiyon uygulamalarının BOTAŞ üzerindeki mali etkisinin azaltılması hedefleniyor.
YEKA YARIŞMALARINDA YENİ KURALLAR BELİRLENİYOR
Yenilenebilir enerji yatırımlarına ilişkin yarışma süreçlerinde de değişiklik yapılması planlanıyor.
Teklife göre yenilenebilir enerji kaynak alanları ile bağlantı kapasitelerinin tahsisinde yarışma yöntemi kullanılacak.
Kapalı teklif, açık eksiltme ve açık artırma yöntemlerine ilişkin sınırlar doğrudan kanunla belirlenecek. Hangi yöntemin uygulanacağı ise ilgili yarışmanın şartnamesinde açıklanacak.
Böylece yatırımcılar açısından yarışma süreçlerinin daha şeffaf ve öngörülebilir hale getirilmesi amaçlanıyor.
RÜZGÂR VE GÜNEŞ SANTRALLERİNDE KAPASİTE BEDELİNE SINIR
Kanun teklifi, rüzgâr ve güneş enerjisi santrallerinin kapasite artışlarında ödenen bedellere de üst sınır getiriyor.
Buna göre üretim lisansı sahiplerinin elektriksel kapasite artışı taleplerinde TEİAŞ tarafından alınacak megavat başına bedel, EPDK'nın belirlediği güncel birim yatırım tutarının yüzde 50'sini geçemeyecek.
Söz konusu bedel, lisans değişikliği yapılmadan önce tahsil edilerek TEİAŞ gelirlerine kaydedilecek.
Düzenlemeyle spekülatif kapasite artışı başvurularının önlenmesi ve mevcut bağlantı imkânlarının daha verimli kullanılması hedefleniyor.
LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİCİLERİNE LİSANSA GEÇİŞ HAKKI
Teklifte lisanssız elektrik üretim tesislerini ilgilendiren yeni hükümler de bulunuyor.
Faaliyet süresinde 10 yılı tamamlayan ve elektriksel kurulu gücü en az 750 kilovat (kW) olan lisanssız üretim tesisleri, talep etmeleri halinde lisanslı üretime geçebilecek.
Lisans alma bedeli, EPDK tarafından belirlenen birim yatırım tutarının yüzde 30'unu aşamayacak.
Ayrıca saatlik piyasa takas fiyatının güncel Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) fiyatını geçmesi durumunda oluşan fark, YEKDEM katkı bedeli olarak ödenecek.
ELEKTRİK ÜRETİCİLERİNE VERGİ İNDİRİMİ SINIRLAMASI
Kanun teklifi, bazı sektörlerin yararlandığı indirimli kurumlar vergisi uygulamasını da değiştiriyor.
Sanayi sicil belgesine sahip üretim faaliyetleri için uygulanan yüzde 12,5 oranındaki indirimli kurumlar vergisinin kapsamının daraltılması öngörülüyor.
Düzenlemenin kabul edilmesi halinde 1 Ocak 2027'den itibaren elektrik enerjisi üretimi yapan kurumlar bu indirimden yararlanamayacak.
Aynı sınırlama kıymetli maden ve petrol rafinerileri ile tütün ve alkollü içki üreticileri için de geçerli olacak.
10 ARALIK ÖNCESİ YASAL DÜZENLEME HEDEFLENİYOR
Anayasa Mahkemesinin bazı enerji mevzuatı hükümlerine ilişkin iptal kararlarının yürürlüğe girmesi için belirlenen süre 10 Aralık 2026'da dolacak.
AK Parti'nin TBMM Başkanlığına sunduğu teklif, bu tarihten önce oluşabilecek hukuki boşlukların giderilmesini amaçlıyor.
15 maddelik teklifin önümüzdeki süreçte ilgili komisyonda ve ardından TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi bekleniyor.
Düzenlemeler, Meclis'teki yasama sürecinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girebilecek.
