Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), Orta Doğu’daki savaşın enerji piyasaları üzerindeki etkileri nedeniyle küresel ekonomik büyümede yavaşlama uyarısında bulundu. Örgüt, petrol, LNG, tarımsal ve endüstriyel girdi fiyatlarındaki artışın birçok ülkede enflasyon baskısını artırabileceğinin altını çizdi.
ENERJİ KRİZİ KÜRESEL EKONOMİNİN SEYRİNİ BELİRLEYECEK
OECD, Ekonomik Görünüm raporunu 3-4 Haziran’da düzenlenen OECD Bakanlar Konseyi Toplantısı kapsamında “Baskı Altında” temasıyla yayımladı.
Raporda, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın küresel ekonominin dayanıklılığını sınadığı belirtilirken, savaşın süresi ve etkilerine ilişkin belirsizliklerin devam ettiği belirtildi.
OECD’ye göre, savaş sona erse bile hasar gören altyapı ve ulaşım yollarının yeniden inşası ile tedarik zincirlerinin normale dönmesi aylar sürebilir. Bu durumun küresel ekonomi üzerindeki baskıyı bir süre daha devam ettirebileceği öngörülüyor.
PETROL VE LNG FİYATLARI ENFLASYON RİSKİNİ ARTIRIYOR
Raporda, özellikle Körfez ülkelerinde petrol, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), tarımsal ve endüstriyel girdi tedarikinde yaşanan aksaklıkların fiyatları yukarı çektiği vurgulandı.
OECD, bu gelişmelerin birçok ülkede enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu bildirdi. Orta Doğu’dan yapılan ithalata bağımlı Asya ekonomilerinin ise mevcut ve olası enerji şoklarına en doğrudan maruz kalan ülkeler arasında yer aldığı kaydedildi.
OECD’DEN İKİ FARKLI SENARYO
Olağanüstü belirsizlik nedeniyle OECD, raporunda küresel ekonominin gelecek 18 ayda nasıl şekillenebileceğine ilişkin iki senaryoya yer verdi.
Bu senaryoların, büyük ölçüde enerji krizinin seyrine, çatışmaya kalıcı çözüm bulunmasının süresine ve alınacak politika önlemlerine bağlı olduğu belirtildi.
SINIRLI AKSAKLIK SENARYOSU: BÜYÜME 2026’DA YAVAŞLIYOR
OECD’nin “sınırlı süreli aksaklık” senaryosuna göre, Körfez ekonomilerinde enerji üretimi ve ticaretinin bu yılın üçüncü çeyreğinden itibaren kademeli olarak normale dönmesi bekleniyor.
Bu senaryoda, özellikle Asya ekonomilerinde sınırlı düzeyde enerji arz kısıtı yaşanacağı varsayılıyor.
Buna göre, 2025’te yüzde 3,4 olan küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,8’e gerileyeceği, 2027’de ise yüzde 3,1’e yükseleceği tahmin ediliyor.
G20 ülkelerinde enflasyonun 2025’teki yüzde 3,4 seviyesinden bu yıl yüzde 4’e çıkacağı, 2027’de ise yüzde 3,1’e yavaşlayacağı hesaplanıyor.
ENERJİ FİYATLARINDA DÜŞÜŞ BÜYÜMEYİ DESTEKLEYEBİLİR
Rapora göre, savaşta kalıcı ateşkes sağlanması ve enerji fiyatlarında daha fazla düşüş görülmesi durumunda küresel ekonomik büyüme bir miktar daha güçlü seyredebilir.
OECD, yılın ikinci yarısından itibaren petrol, gaz ve gübre fiyatlarında yüzde 10’luk ek düşüş yaşanmasının, 2027 küresel ekonomik büyümesini 0,1 puan artırabileceğini ve enflasyonda 0,3 puanlık düşüş sağlayabileceğini öngörüyor.
UZUN SÜRELİ KESİNTİ SENARYOSU DAHA AĞIR TABLOYA İŞARET
OECD’nin “uzun süreli kesinti” senaryosunda ise 2027’nin ilerleyen dönemlerine kadar barış sağlanamaması durumunda enerji piyasalarındaki baskının daha ağır sonuçlar doğurabileceğinin altı çiziliyor.
Bu senaryoya göre, Körfez ekonomilerinde enerji üretimi ve ihracatındaki kesintilerin 2027’nin ikinci yarısına kadar devam etmesi, ardından kademeli olarak azalması öngörülüyor.
OECD, Körfez ülkelerinin ürettiği enerji ürünleri ile tarımsal ve endüstriyel ürünlerde ciddi kıtlık yaşanabileceğini, bunun da yatırımlar ve verimlilik üzerinde kalıcı etkiler yaratabileceğini değerlendiriyor.
Bu durumda küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,1’e, 2027’de ise yüzde 1,8’e gerileyebileceği tahmin ediliyor. Rapora göre, böyle bir yavaşlama birçok ekonomiyi resesyona sürükleyebilir ve işsizliği artırabilir.
FAİZ ARTIŞI RİSKİ GÜNDEMDE
Uzun süreli kesinti senaryosunda, küresel enflasyonun bu yıl 0,4 puan, 2027’de ise 1,3 puan artabileceği öngörülüyor.
OECD, bu durumda birçok ülkede politika faizlerinin 50-75 baz puan artırılabileceğini belirtiyor. Enerji fiyatlarındaki yükselişin, merkez bankalarının faiz kararlarında belirleyici olabileceği ifade ediliyor.
TÜRKİYE İÇİN ENERJİ VE EMTİA FİYATI RİSKİ
OECD, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 3,1, 2027’de ise yüzde 3,8 büyüyeceğini tahmin ediyor. Örgüt, mart ayında yayımladığı raporda Türkiye için bu yıl yüzde 3,3, 2027 için ise yüzde 3,8 büyüme öngörmüştü.
Raporda, yüksek enerji ve emtia fiyatlarının sıkı finansal koşullar altında Türkiye’nin iç talebini baskılayabileceği belirtildi. Ancak yıl sonuna doğru tüketici güveninin iyileşmesi ve faizde beklenen düşüşün tüketim ile yatırımları destekleyebileceği tahmin edildi.
TÜRKİYE TEDARİK RİSKİNDE DAHA GÜVENLİ KONUMDA
OECD’ye göre Türkiye, artan enerji fiyatlarından etkilenmesine rağmen petrol, doğal gaz ve gübre ithalatının büyük kısmı Basra Körfezi’nden gelmediği için doğrudan tedarik riskleri karşısında birçok ülkeye göre daha güvenli bir konumda bulunuyor.
Buna karşın Türkiye ekonomisinin, Avrupa’daki talep durgunluğu ve özellikle imalat sektöründe üçüncü pazarlardaki Çin hakimiyetine karşı hassasiyetini koruduğu belirtildi.
