Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Mariano Grossi, nükleer silahların ve bu silahlara sahip ülkelerin çoğalmasının dünyayı daha güvenli hale getirmeyeceğinin altını çizdi.
Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenlenen Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı 70. Genel Konferansı’nda nükleer silahlanma, İran’ın nükleer programı ve nükleer tesislerin güvenliği ele alındı. Konferansta UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi’nin yanı sıra ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev konuştu.
GROSSİ MÜZAKERELERE DÖNÜLMESİNİ İSTEDİ
Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın küresel sistemin temel unsuru olmayı sürdürdüğünü belirten Grossi, “Daha fazla nükleer silahın ve nükleer silaha sahip daha fazla ülkenin bulunduğu bir dünya, daha güvenli bir dünya değildir” ifadelerini kullandı.
İran’daki denetim faaliyetlerinin 2026 yılında gerilediğini aktaran Grossi, denetçilerin ülkeden çekilmek zorunda kaldığını söyledi. Haziran ayında Buşehr Nükleer Güç Santrali’nde yapılan denetim dışında, altı aydan uzun süredir İran’da sahada doğrulama faaliyeti yürütülmediğini açıkladı.
Grossi, yüzde 60’a kadar zenginleştirilmiş uranyum envanterine ilişkin bilgi sürekliliğinin sağlanamadığını belirtti. UAEA’nın nükleer malzemeler hakkında güncel bilgiye ulaşamamasının ve tesislerde doğrulama yapamamasının yayılma endişelerini artırdığını ifade ederek diplomasi ve müzakere çağrısında bulundu.
Suriye’nin devrik Esed rejimi döneminden kalan nükleer faaliyetlerine ilişkin açık konuların ise ülkenin şeffaflığı ve işbirliği sayesinde çözüldüğünü bildirdi.
ABD 2050’YE KADAR 300 GİGAVATLIK ARTIŞ HEDEFLİYOR
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, İran’ın UAEA ile tam işbirliği yapması, güvence denetimi kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi ve denetçilere gerekli erişimi sağlaması gerektiğini vurguladı.
ABD’nin nükleer enerji hedeflerini de açıklayan Wright, “Başkan Trump’ın liderliği sayesinde ABD, bir Amerikan nükleer rönesansı başlatıyor.” ifadesini kullandı. Wright, yönetimin 2050 yılına kadar ülkenin nükleer enerji kapasitesine 300 gigavat eklemeyi amaçladığını kaydetti.
ROSATOM SALDIRILARIN SORUMLULARININ AÇIKLANMASINI İSTEDİ
Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev, nükleer tesislerin güvenliğinin bulundukları ülkeden bağımsız olarak mutlak öncelik taşıması gerektiğini belirtti.
Ukrayna ordusunun Rus nükleer santrallerine düzenli saldırılar gerçekleştirdiğini ileri süren Lihaçev, Rusya’nın kontrolündeki Zaporijya Nükleer Güç Santrali ile çevresine yönelik saldırıların son aylarda arttığını savundu. Santralin güvenliği için gerekli dizel yakıtı taşıyan tankerlere de saldırı düzenlendiğini aktardı.
Lihaçev, UAEA’nın saldırıları kayda geçirmekle yetinmemesi gerektiğini belirterek sorumluların açık biçimde belirtilmesini istedi.
