İsviçre Alpleri’ndeki Muttsee Barajı’nın duvarına kurulan 2,2 megavatlık güneş santrali, mevcut enerji altyapısının yeni üretim tesisleri için nasıl kullanılabileceğini gösteriyor.
İsviçre’nin Glarus Alpleri’nde bulunan Muttsee Barajı, hidroelektrik üretiminin yanında güneş enerjisine de ev sahipliği yapıyor. Deniz seviyesinden yaklaşık 2 bin 500 metre yükseklikteki baraj duvarına kurulan AlpinSolar tesisi, yüksek rakımın sağladığı koşullardan yararlanarak özellikle kış aylarında elektrik üretiyor.
İsviçre Federal Çevre, Ulaştırma, Enerji ve İletişim Bakanlığının verdiği bilgilere göre Muttsee, Limmern pompaj depolamalı hidroelektrik santralinin baraj duvarını oluşturuyor. Axpo ile Basel merkezli enerji şirketi IWB tarafından kurulan güneş santralinde ilk elektrik 8 Ekim 2021’de üretildi. Tesis, Ağustos 2022’nin sonunda tam kapasiteyle işletmeye alındı.
4 BİN 872 PANEL BARAJ DUVARINA YERLEŞTİRİLDİ
AlpinSolar projesi kapsamında Muttsee Barajı’nın güneye dönük duvarına 4 bin 872 güneş paneli yerleştirildi. Yaklaşık 10 bin metrekarelik alanı kaplayan tesisin kurulu gücü 2,2 megavat olarak açıklandı.
Santralin yılda yaklaşık 3,3 milyon kilovatsaat elektrik üretmesi öngörülüyor. Bu miktar yaklaşık 700 hanenin yıllık elektrik tüketimine karşılık geliyor.
Projeyle aynı bölgedeki enerji altyapısı iki farklı yenilenebilir kaynaktan elektrik üretiminde kullanılıyor. Limmern tesisi suyun depolanması ve türbinlerden geçirilmesiyle hidroelektrik üretirken baraj duvarındaki paneller güneş ışığını elektriğe dönüştürüyor.
MEVCUT ŞEBEKE BAĞLANTISI KULLANILDI
Projenin öne çıkan yönlerinden biri, güneş panellerinin yeni bir arazi yerine mevcut baraj duvarına kurulması oldu. Bu şekilde ayrıca geniş bir arazi tahsis edilmesine ihtiyaç duyulmadı.
Axpo’nun proje bilgilerine göre Muttsee Barajı’nın mevcut altyapısı, güneş santralinin kurulumu sırasında da kullanıldı. Limmern pompaj depolamalı hidroelektrik santraline ait 16 kilovoltluk şebeke bağlantısından yararlanılması sayesinde güneş tesisi için ilave şebeke genişletmesi yapılmadı.
Baraj duvarının güneye dönük olması, güneş ışığından gün boyunca yararlanılmasını sağlıyor. Duvarın eğimi de karın paneller üzerinde uzun süre birikmesini önlerken kış aylarındaki üretimi destekliyor.
ÜRETİMİN YARISI KIŞ AYLARINDA GERÇEKLEŞİYOR
AlpinSolar’ın yıllık elektrik üretiminin yaklaşık yarısının kış döneminde gerçekleştiği belirtiliyor. Axpo’ya göre tesis, kış aylarında İsviçre’nin daha alçak kesimlerinde bulunan benzer bir güneş santraline kıyasla yaklaşık üç kat daha fazla elektrik üretebiliyor.
Yüksek rakımda sisin daha az görülmesi ve güneş ışınlarının atmosferden daha az etkilenerek panellere ulaşması üretimi artırıyor. Kar örtüsünden yansıyan güneş ışınları da albedo etkisi oluşturarak panellerin aldığı ışık miktarına katkı yapıyor.
Güneş panellerinin düşük sıcaklıklarda daha verimli çalışması da yüksek rakımlı tesisin avantajları arasında bulunuyor. Baraj duvarının güneye dönük ve eğimli yapısı, özellikle kış güneşinden daha fazla yararlanılmasını sağlıyor.
İsviçre Federal Enerji Dairesi, yüksek rakımlı güneş santrallerinin konum ve panel yönüne bağlı olarak ülkenin alçak bölgelerindeki benzer tesislerden yıllık yaklaşık yüzde 50 daha fazla elektrik üretebildiğini belirtiyor. Kış dönemindeki birim kurulu güç başına üretim ise iki ila üç kat daha yüksek olabiliyor.
YÜKSEK RAKIM MALİYET VE İNŞAAT ZORLUKLARI DA GETİRİYOR
Alpin güneş santralleri kış üretimi açısından avantaj sağlasa da yüksek rakımda tesis kurmanın bazı zorlukları bulunuyor. Yoğun kar ve rüzgar yükleri, panel taşıyıcılarının ve bağlantı sistemlerinin daha dayanıklı tasarlanmasını gerektiriyor.
İnşaat malzemelerinin dağlık bölgeye ulaştırılması, tesisin şebekeye bağlanması ve bakım çalışmalarının yürütülmesi de maliyetleri artırabiliyor. İsviçre Federal Enerji Dairesi, yüksek rakımlı güneş santrallerinin birçok durumda alçak bölgelerde kurulan büyük tesislerden daha pahalı olabileceğini gösteriyor.
Doğa ve peyzaj üzerindeki etkiler de yeni yüksek rakımlı projelerde değerlendirilmesi gereken konular arasında bulunuyor. Muttsee örneğinde panellerin mevcut baraj duvarına yerleştirilmesi, yeni bir arazi kullanımını sınırlandıran başlıca unsurlardan biri oldu.
GÜNEŞ ELEKTRİĞİ İÇİN 20 YILLIK ANLAŞMA YAPILDI
Muttsee’de üretilen güneş elektriğinin ilk 20 yıl boyunca İsviçreli perakende şirketi Denner tarafından satın alınması için uzun vadeli elektrik tedarik anlaşması imzalandı. Bu yapı, tesisin üreteceği elektrik için uzun süreli bir alıcı oluşturdu.
Proje, mevcut enerji altyapısının farklı üretim kaynakları için kullanılabileceğini gösterirken baraj duvarları, bina çatıları, otoparklar ve daha önce inşa edilmiş diğer yüzeylerin güneş enerjisi açısından değerlendirilmesine de örnek oluşturuyor.
Muttsee’deki uygulama, enerji dönüşümünün yalnızca boş alanlara yeni santraller kurmakla sınırlı olmadığını gösteriyor. Mevcut yapıların üretim kapasitesinin artırılması, arazi kullanımının ve yeni şebeke yatırımı ihtiyacının azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.
