Altındağ Belediyesi Sıfır Atık Eğitim Merkezi, çevre bilincini teorik anlatımların ötesine taşıyarak çocukların doğrudan sürece katıldığı bir eğitim modeli uyguluyor. Merkezde bugüne kadar yaklaşık 42 bin öğrenciye birebir eğitim verildi. Çocuklar, atıkları kaynağında ayrıştırmayı öğrenirken geri dönüştürülebilir malzemelerden kendi ürünlerini hazırlıyor ve organik atıkların komposta dönüşümünü yerinde görüyor.
Enerji Haber’e özel açıklamalarda bulunan Sıfır Atık Eğitim Merkezi Sorumlusu Neslihan Akça, çalışmalarının temelinde çocuklara yalnızca bilgi vermenin değil, çevreyle kurdukları ilişkiyi değiştirecek bir deneyim yaşatmanın bulunduğunu söyledi.
SIRADAN BİR OKUL GEZİSİNİN ÖTESİNDE
Merkezdeki eğitimler yaklaşık bir saat sürüyor. Teorik anlatımın ardından çocuklar oyunlara, uygulamalı etkinliklere ve geri dönüşüm atölyelerine katılıyor. Hazırladıkları küçük ürünleri evlerine götüren öğrenciler, merkezde öğrendiklerini okul ve aile ortamında sürdürmeleri için teşvik ediliyor.
Akça, merkezin yaklaşımını şu sözlerle anlattı: “Çocukların burada keyifli vakit geçirmelerini istiyoruz. Sıradan bir okul gezisinden ziyade unutamayacakları bir deneyim yaşamalarını amaçlıyoruz. Atıkları nasıl ve neden ayrıştırmaları gerektiğini anlattıktan sonra eğitimimizi atölye ve etkinlik çalışmalarıyla tamamlıyoruz.”
Eğitimin etkisini yalnızca katılımcı sayısıyla değerlendirmediklerini vurgulayan Akça, bir gruptaki çocukların yarısında bile kalıcı farkındalık oluşturmanın kendileri için önemli bir kazanım olduğunu dile getirdi.
ÇEVRE EĞİTİMİ 42 BİN ÖĞRENCİYE ULAŞTI
Başkent Millet Bahçesi’nde bulunan merkez, 28 Ekim 2021’de faaliyete başladı; resmi açılışı ise 7 Aralık 2022’de gerçekleştirildi. Kurumsal verilere göre merkezi bugüne kadar 3 milyondan fazla kişi ziyaret ederken yaklaşık 42 bin öğrenci birebir eğitim aldı.
Ana sınıfından üniversite düzeyine kadar farklı yaş gruplarına eğitim verildiğini belirten Akça, merkezin yalnızca okul öğrencilerine yönelik olmadığının altını çizdi. Kadın eğitim ve kültür merkezleri, gençlik merkezleri, kurslar, belediyeler, vakıflar ve kamu kuruluşları da programlardan yararlanabiliyor.
Merkez, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının “İyi Uygulamalar” çalışmaları arasında da yer alıyor.
ORGANİK ATIKLAR KOMPOSTA DÖNÜŞÜYOR
Eğitimlerin dikkat çeken bölümlerinden birini kompost uygulamaları oluşturuyor. Çocuklara meyve, sebze ve diğer organik atıkların nasıl doğal gübreye dönüştüğü uygulamalı olarak gösteriliyor. Belediye bünyesindeki kompost makinelerinin çalışma sistemi anlatılırken atıkların toprağa yeniden kazandırılmasının çevresel önemi üzerinde duruluyor.
Pazar yerleri ile hallerde kullanılamaz duruma gelen ve yere düşen meyve-sebzeler toplanarak kompost üretiminde değerlendiriliyor. Elde edilen ürünler tarım okullarında ve park-bahçe çalışmalarında kullanılıyor; talep eden vatandaşlara da ücretsiz olarak veriliyor.
Akça, kompostun yeni bir uygulama olmadığını, geçmişten gelen üretim alışkanlıklarının güncel teknolojiyle çocuklara aktarıldığını belirterek, “Eskiden çiftçilerimiz meyve ve sebzelerden kalan organik maddeleri değerlendirerek kompost üretirdi. Biz bu kültürü makinelerle daha modern, anlaşılır ve keyifli bir şekilde çocuklara anlatmaya çalışıyoruz” dedi.
ATIK MALZEMELER ÇOCUKLARIN ELİNDE YENİDEN ŞEKİLLENİYOR
Geri dönüşüm atölyesinde çocuklar, kullanılmayan malzemeleri boyama ve tasarım çalışmalarıyla yeni ürünlere dönüştürüyor. Öğrencilerin merkezde veya daha sonra okullarında hazırladığı seçili çalışmalar sergi alanında ziyaretçilere sunuluyor.
Bu uygulamayla çocukların yalnızca geri dönüşümü öğrenmeleri değil, bir atığa yeniden kullanım olanağı kazandırabileceklerini görmeleri de hedefleniyor. Eğitim ve atölye çalışmalarının tamamı ücretsiz gerçekleştiriliyor.
SIFIR ATIK ÇALIŞMALARI SINIRLARI AŞTI
Merkezde yürütülen çalışmalar farklı ülkelerden gelen ziyaretçilerin de ilgisini çekti. Çevre ve İklim Medya Programı kapsamında Türkiye’ye gelen 28 iklim gazetecisi ve içerik üreticisi, tesisteki eğitim ve geri dönüşüm uygulamalarını yerinde inceledi.
Uluslararası heyete atıkların ayrıştırılması, kompost üretimi, atölye faaliyetleri ve çevre farkındalığı çalışmaları hakkında bilgi verildi. Merkez daha önce yabancı misyon temsilcilerinin yakınlarını ve Afrika Kültür Evi bünyesindeki öğrencileri de ağırladı. Afrikalı öğrencilere üç gün boyunca seminerler ve uygulamalı atölye eğitimleri düzenlendi.
GEÇMİŞİN TASARRUF KÜLTÜRÜ ÇOCUKLARA AKTARILIYOR
Merkezdeki eğitimlerin temelinde tüketilen bir ürünü hemen çöpe atmak yerine yeniden değerlendirme düşüncesi bulunuyor. İsraf etmeme, malzemeleri tekrar kullanma ve doğayı koruma gibi geçmişten gelen alışkanlıklar, güncel eğitim araçlarıyla çocuklara aktarılıyor.
Akça, sıfır atık yaklaşımının yalnızca çöpleri farklı kutulara atmaktan ibaret olmadığını belirterek, küçük yaşta kazanılan davranışların ailelere ve topluma taşınabileceğine dikkat çekti.
Haftanın yedi günü 09.00–18.00 saatleri arasında açık olan merkez, bireysel ziyaretçileri de kabul ediyor. Eğitim dönemindeki toplu programlar ise Altındağ Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü üzerinden randevuyla gerçekleştiriliyor.
