Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan “2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda hazırlanan planla şehirlerin gelecek 5 yıllık dönüşüm yol haritası belirlendi. Uygulama, izleme ve ölçmeye odaklanan planda 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımı yer buldu.
Yeni strateji, 2020-2023 döneminde elde edilen tecrübe ve kurumsal kapasitenin üzerine gelişmiş bir yönetim çerçevesi olarak inşa edildi. Yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz gibi teknolojilerin şehir hizmetlerinde kullanılması planlandı.
Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetiminde erken uyarı ile kriz anı yönetim mekanizmalarının devreye alınması da yol haritasının öncelikleri arasında yer aldı.
50 AKILLI ŞEHİR UYGULAMASI HAYATA GEÇİRİLECEK
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, eylem planının ayrıntılarını sosyal medya hesabından bir infografikle paylaştı.
Kurum, “5 yıllık Akıllı Şehir Eylem Planımız hazır. Belediyecilik, trafik sistemleri, atık yönetimi başta olmak üzere hemen her alanda vatandaşımızın hayatını kolaylaştıracak 50 akıllı şehir uygulamasını hayata geçireceğimiz düzenlemeler Resmi Gazete’de yayımlandı. Hayırlı olsun” dedi.
TRAFİKTEN ÇEVRE TEMİZLİĞİNE KADAR HİZMETLER TEK NOKTADAN TAKİP EDİLECEK
Eylem planına göre 2026 yılı sonuna kadar 81 ilin tamamında akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanacak. Her belediyede özel akıllı şehir birimleri kurulacak ve mekansal planlamada semantik planlama modeline geçiş zorunlu olacak.
Büyükşehirlerin ardından 2027 yılında 187 ilçe belediyesi de sürece dahil edilecek. Toplam 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planları hazırlanacak.
En az 50 akıllı şehir uygulamasının 2028 yılı itibarıyla sahada hayata geçirilmesi hedefleniyor. Kurulacak teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümlerin dünyaya ihraç edilmesi desteklenecek.
Tüm illerde 2029 yılına kadar Dijital Şehir Yönetim Merkezleri kurulacak. Trafikten çevre temizliğine kadar farklı hizmetler bu merkezlerden tek noktada takip edilecek. Çalışmaların koordinasyonunu ise Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi sağlayacak.
AKILLI ŞEHİR TEKNOLOJİLERİNDE YERLİ ÜRETİM ŞARTI ARANACAK
Akıllı şehir teknolojilerinde 2030 yılında en az yüzde 80 yerli üretim şartı aranacak. Bu alanda dünya ile rekabet edebilecek 500 girişimci şirket desteklenecek.
Sürecin hukuki altyapısını oluşturacak Akıllı Şehir Kanunu da yürürlüğe girecek.
VATANDAŞA FAYDA SAĞLAYACAK TEKNOLOJİK ÇÖZÜMLER UYGULANACAK
Yeni planla kurumların birbirinden kopuk sistemler kurarak kaynak israfına yol açmasının önüne geçilecek. Bu amaçla veri yönetişimi ve birlikte çalışabilirlik ilkeleri uygulamaların merkezine alınacak.
Şehirlerin birer teknoloji çöplüğüne dönüşmemesi için kullanılacak teknolojiler yakından izlenecek. Her şehre en uygun sistem belirlenerek yalnızca vatandaşa doğrudan fayda sağlayacak çözümler uygulanacak.
Bakanlık, yerel yönetimlere rehberlik etmek amacıyla 50 uygulamaya ait fizibilite raporu ile 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu oluşturdu.
TOKİ, KONUT PROJELERİNİ AKILLI BÖLGELER YAKLAŞIMIYLA BÜTÜNLEŞTİRECEK
Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi, stratejinin öne çıkan ayaklarından birini oluşturdu. Erken uyarı ve kriz anı yönetim mekanizmalarıyla şehirlerin afetlere karşı hazırlığı güçlendirilecek.
TOKİ, kentsel dönüşüm ve yeni konut projelerini “Akıllı Bölgeler” yaklaşımıyla bütünleştirecek. Yeni yaşam alanları yeşil enerjiyle çalışacak; su ve enerji kayıpları sensörlerle anlık olarak tespit edilecek. Projelerde çevreye duyarlı tasarımlar kullanılacak.
AKILLI SOKAK AYDINLATMALARIYLA ENERJİ TASARRUFU SAĞLANACAK
Yeni stratejiyle vatandaşların yaşam kalitesinin artırılması hedefleniyor. Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleriyle yollarda kaybedilen süre en aza indirilecek.
Atık toplama araçları, konteynerlerin doluluk oranına göre rota oluşturacak. Akıllı sokak aydınlatmalarıyla yüksek miktarda enerji tasarrufu sağlanacak.
Vatandaşlar, mahallelerindeki sorunları mobil uygulamalar üzerinden doğrudan ilgili birimlere ileterek şehir yönetimine katılabilecek.
YERLİ VE MİLLİ BİRİKİM YAKIN COĞRAFYAYLA PAYLAŞILACAK
Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile her şehrin ihtiyacı ayrı ayrı ölçülecek. Hizmetlerin yaşlıları, engellileri ve dijital hizmetlere erişimde dezavantaj yaşayan grupları kapsayacak biçimde adil dağıtılması sağlanacak.
Türkiye, akıllı şehirler alanındaki yerli ve milli birikimini Türk Devletleri Teşkilatı başta olmak üzere yakın coğrafyadaki ülkelerle paylaşacak. Bu yolla uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi amaçlanacak.
