Türkiye, artan elektrik talebini karşılamak ve enerjide dışa bağımlılığı azaltmak için nükleer enerjinin payını büyütmeye hazırlanıyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde ilk elektrik üretimi için takvim yaklaşırken, küçük modüler reaktörlerin de Türkiye'nin uzun vadeli enerji planlamasında yer alması hedefleniyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Şanlıurfa’da düzenlenen TEKNOFEST Güneydoğu’da yaptığı açıklamada, COP31 öncesinde Türkiye'nin enerji hedeflerini, Akkuyu NGS’deki son durumu ve küçük modüler reaktörlere yönelik hazırlıkları anlattı.
AKKUYU'DA İLK ELEKTRİK İÇİN BİRKAÇ AYI İŞARET ETTİ
Türkiye'nin 2050 yılı için 20 bin megavatlık nükleer kurulu güç hedeflediğini belirten Bayraktar, Akkuyu’da dört reaktörün inşasının devam ettiğini söyledi.
Bayraktar, ilk reaktöre ilişkin takvimi, “İnşallah ilk reaktörden önümüzdeki birkaç ay içerisinde ilk elektriği üretmeyi hedefliyoruz” sözleriyle açıkladı.
Türkiye'nin nükleer enerji planının Akkuyu ile sınırlı olmadığını ifade eden Bayraktar, Sinop ve Trakya’da da nükleer santral kurulmasının hedeflendiğini kaydetti.
COP31 ÖNCESİ ARTAN ELEKTRİK TALEBİNE DİKKAT ÇEKTİ
COP31 Antalya yaklaşırken Türkiye açısından enerji bağımsızlığı, artan enerji ihtiyacı ve iklim hedeflerinin birlikte ele alınması gerektiğini belirten Bayraktar, elektrik talebinin artık yalnızca nüfus artışı ve ekonomik büyümeyle şekillenmediğine dikkat çekti.
Yapay zeka, elektrikli araçlar, soğutma sistemleri ve gelecekte artması beklenen su arıtma ihtiyacının elektrik tüketimini yukarı taşıyacağını söyleyen Bayraktar, bu talebin yenilenebilir enerji, yerli petrol ve doğal gaz üretimi, enerji verimliliği ve nükleer enerjinin birlikte kullanıldığı bir yapıyla karşılanması gerektiğini ifade etti.
SMR İÇİN ÇERÇEVE KANUN HAZIRLANIYOR
Bayraktar'ın açıklamasındaki bir diğer önemli başlık ise küçük modüler reaktörler (SMR) oldu. Nükleer enerjide yeni bir dönemin başladığını belirten Bayraktar, Türkiye'nin bu teknolojiyi yalnızca kullanan değil, geliştiren ve ihraç edebilen ülkeler arasında yer almasını hedeflediklerini söyledi.
Türkiye'nin 20 bin megavatlık nükleer kapasite hedefinde küçük modüler reaktörlerin de yer alacağını belirten Bayraktar, SMR'ların yerli teknoloji ve insan kaynağıyla kurulmasını istediklerini ifade etti.
Bayraktar, SMR'lara ilişkin hukuki altyapı için yeni bir düzenleme üzerinde çalışıldığını da açıkladı.
“Küçük modüler reaktör çerçeve kanunu hazırlıyoruz. Taslağı hazır” diyen Bayraktar, düzenlemenin bütçe görüşmelerinin ardından bu yasama yılı içerisinde TBMM gündemine getirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Hazırlanan düzenlemenin SMR yatırımlarının finansmanı, güvenlik tedbirleri ve sektörün gelişimine yönelik hukuki çerçeveyi oluşturacağını kaydeden Bayraktar, kanunun küçük modüler reaktör yatırımlarının önünü açmasını beklediklerini ifade etti.
192 TAKIM NÜKLEER TEKNOLOJİ İÇİN YARIŞTI
Bayraktar, Türkiye'nin SMR teknolojisinde sürecin başından itibaren yer almasını istediklerini belirterek, bu yıl üçüncüsü gerçekleştirilen yarışmaya 192 takımın katıldığını söyledi.
Türkiye'nin kendi nükleer teknolojisini geliştirebilmesi için insan kaynağının belirleyici olduğunu vurgulayan Bayraktar, Akkuyu projesi kapsamında yüzlerce öğrencinin Rusya'ya gönderildiğini; yüksek lisans ve doktora çalışmaları için de Çin, ABD ve Rusya dahil farklı ülkelere öğrenci gönderilmeye devam edildiğini anlattı.
500 ÖĞRENCİYE AYLIK 13 BİN 750 LİRA BURS
Bayraktar, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumunun (TENMAK) başlattığı burs programı kapsamında 2025 ve 2026 YKS'de ilk 100 bine giren 500 öğrenciye aylık 13 bin 750 lira burs verildiğini söyledi.
Programın yalnızca maddi destekten oluşmadığını belirten Bayraktar, öğrencilere mentor atanacağını ve gençlerin araştırma programlarına dahil edilerek akademik ve mesleki gelişimlerinin takip edileceğini ifade etti.
ÇEKMECE ARAŞTIRMA REAKTÖRÜ YENİDEN DEVREYE GİRİYOR
Küçük modüler reaktör çalışmalarının yanında Çekmece Nükleer Araştırma Reaktörü'nün yaklaşık 20 yıllık aranın ardından yeniden devreye alınmasının da planlandığını belirten Bayraktar, burada nükleer alanda yeni araştırmalar yürütüleceğini söyledi.
Nükleer teknolojilerin yalnızca elektrik üretiminden ibaret olmadığına dikkat çeken Bayraktar; nükleer tıp, tarım ve malzeme bilimi alanlarındaki çalışmaların da hızlandırılacağını ve bu alanlardaki dışa bağımlılığın azaltılmasının hedeflendiğini kaydetti.