Sanayide enerji maliyetleri, işletmelerin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü doğrudan etkiliyor. Elektrik giderlerini azaltmak isteyen sanayiciler için çatı güneş enerjisi santralleri (GES) önemli bir seçenek olurken, lisanssız elektrik üretiminde saatlik mahsuplaşma düzeni yatırımların ekonomik hesabını değiştiriyor.
Enerji Uzmanı Feridun Kemal Leventoğlu, rakiplerinden önce güneş enerjisine yatırım yapan işletmelerin maliyet avantajı elde ettiğini söyledi. Çatı GES yatırımlarında yalnızca üretim kapasitesinin değil, elektriğin hangi saatlerde tüketildiğinin de önem kazandığını belirten Leventoğlu, sanayicilerin yatırım kararlarını bu koşullara göre değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.
GÜNEŞE ERKEN YATIRIM YAPAN SANAYİCİ REKABETTE ÖNE GEÇTİ
Leventoğlu, uluslararası faaliyet gösteren bir şirketin üst düzey yöneticisiyle yaptığı görüşmeden hareketle, enerji maliyetlerinin sanayide yarattığı rekabet farkına dikkat çekti. Türkiye'de faaliyet gösteren şirketin rakiplerinin dört-beş yıl önce çatı GES yatırımlarına yöneldiğini ve bu sayede elektrik giderlerini önemli ölçüde düşürdüğünü aktaran Leventoğlu, sanayi tesislerinin kullanılmayan çatı alanlarının elektrik üretimine kazandırılmasının önemine işaret etti. Leventoğlu, "Fabrikanızın çatısı ne iş yapıyor?" sorusuyla işletmelerin mevcut enerji potansiyelini değerlendirmesi gerektiğini ortaya koydu.
Leventoğlu, çatı GES yatırımlarının, sanayicinin yalnızca elektrik giderlerini azaltmasını değil, enerji maliyetleri üzerindeki kontrolünü artırarak uluslararası pazarlarda daha güçlü rekabet etmesini sağlayabileceğini ifade etti.
Çatı GES yatırımlarının ihracat açısından da önem taşıdığına dikkat çeken Leventoğlu, düşük karbonlu elektrik kullanımının uluslararası pazarlarda sağlayabileceği avantajı şu sözlerle değerlendirdi:
"Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın gündemde olduğu bir dönemde düşük karbonlu elektrik, Avrupa'daki alıcıyla konuşurken elinizi güçlendiriyor."
GÜNEŞ ENERJİSİNDE BÜYÜME SANAYİ İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Eylül 2026 sonu verilerine göre Türkiye'nin toplam elektrik kurulu gücü 127 bin 355 megavata ulaştı. Güneş enerjisinin kurulu gücü ise 28 bin 222 megavatla toplam kapasitenin yüzde 22,2'sini oluşturdu.
Aynı dönemde Türkiye'deki 44 bin 316 elektrik üretim santralinin 42 bin 221'ini güneş enerjisi santralleri oluşturdu. Bu tablo, güneş enerjisinin elektrik üretim altyapısında tesis sayısı bakımından ulaştığı büyüklüğü gözler önüne serdi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da savaşlar ve bölgesel krizlerin enerji altyapıları üzerindeki risklerine dikkat çekerek dağıtık üretimin önemini gündeme getirdi. Bayraktar'ın yerinde üretim ve yerinde tüketim yaklaşımına ilişkin açıklamaları, elektrik üretiminin farklı noktalara yayılmasının enerji arz güvenliği açısından taşıdığı önemi ortaya koydu.
Jeoekonomik risklerin sanayi üzerindeki etkisini değerlendiren Leventoğlu, "Bir ülkenin aldığı karar, başka bir kıtadaki fabrikanın üretim bandını yavaşlatabiliyor." dedi.
Enerjinin bu süreçte en kırılgan alanlardan biri olduğunu belirten Leventoğlu, üretimin tek bir noktaya bağımlı kalmasının riskleri artırdığını ve yerinde elektrik üretiminin sanayiciler açısından stratejik önem kazandığını değerlendirdi.
SAATLİK MAHSUPLAŞMA SANAYİCİNİN HESABINI DEĞİŞTİRDİ
Lisanssız elektrik üretiminde 2026 yılında yapılan düzenlemeler, sanayicilerin çatı GES yatırımlarındaki hesaplarını değiştirdi. 2 Nisan 2026 tarihli yönetmelik değişikliğiyle saatlik mahsuplaşma tanımı düzenlenirken, 5 Mayıs'ta yayımlanan usul ve esaslarla uygulamanın ayrıntıları belirlendi.
Yeni sistemde, düzenleme kapsamındaki elektrik üretimi ve tüketimi saatlik olarak karşılaştırılıyor. Böylece güneş enerjisinden elektrik üretilen saatlerle fabrikanın tüketim saatlerinin örtüşmesi, yatırımın ekonomik getirisi açısından daha fazla önem taşıyor.
Leventoğlu, düzenlemenin farklı tüketim profillerine sahip sanayi tesisleri üzerindeki etkisini şöyle anlattı:
"Bu değişikliğin etkisi tesisten tesise çok farklı. Gündüz yoğun çalışan bir fabrika için etki sınırlı. Sektör analizlerine göre standart bir projede geri dönüş süresi yaklaşık 3 yıldan 3,7 yıla çıkıyor. Tüketiminin büyük kısmını akşam ve gece vardiyasında yapan tesislerde ise öz tüketim oranı ciddi biçimde düşüyor ve geri dönüş süresi uzuyor. Bazı sanayici temsilcileri genel tabloda 7-8 yıldan söz ediyor. Rakamlar kaynağa göre değişiyor, çünkü her tesisin profili farklı."
ÇATI GES YATIRIMINDA DEPOLAMA SEÇENEĞİ ÖNE ÇIKIYOR
Saatlik mahsuplaşma düzeniyle birlikte çatı GES yatırımlarında elektrik üretimi kadar tüketimin hangi saatlerde gerçekleştiği de önem kazanırken, enerji depolama sistemleri sanayiciler için değerlendirilmesi gereken seçenekler arasında yer alıyor. Gündüz üretilen elektriğin depolanarak akşam ve gece saatlerinde kullanılması, işletmelerin kendi ürettikleri enerjiden daha fazla yararlanmasını sağlayabiliyor.
Enerji yatırımlarında tüketim profilinin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Leventoğlu, sanayicilere şu sözlerle seslendi:
"Önce tüketim saatlerinize bakın. Çatı GES'i tek başına değil, gerekiyorsa depolamayla birlikte düşünün. Gün ışığında üretip akşam ve gece kullanabilen bir tesis, yeni düzende de kazançlı çıkıyor."
Dağıtık üretimin sanayicilere sağladığı ekonomik avantajın elektrik faturasıyla sınırlı olmadığını değerlendiren Leventoğlu, "Dağıtık üretim sanayicinin enerji faturasını azaltmakla kalmıyor, pazarlık gücünü de artırıyor" ifadelerini kullandı.