Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen COP31 kapsamında Uluslararası Enerji Ajansı tarafından "Temiz Enerji Dönüşümünü Hızlandırmak" başlıklı oturum gerçekleştirildi.
Oturumda konuşan IEA Başkan Yardımcısı Mary Bruce Warlick, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızla arttığını ancak mevcut ilerlemenin küresel hedeflere ulaşmak için yeterli olmadığını söyledi.
Warlick, yenilenebilir enerji kaynaklarının dünya elektrik üretiminin yaklaşık üçte birini karşıladığını belirtti.
Bu payın gelecek beş yılda yüzde 45'e yaklaşmasının beklendiğini ifade etti.
2030'DA 9 BİN 710 GİGAVATA ULAŞILACAK
IEA'nın tahminlerine göre küresel yenilenebilir enerji kapasitesi, 2026-2031 döneminde yaklaşık 4 bin 800 gigavat artacak. Ancak bu büyümeye rağmen 2030 yılı için belirlenen kapasite hedefinin gerisinde kalınması bekleniyor.
Warlick, ajansın öngörülerini şu sözlerle açıkladı:
"Ancak ivme kazanmak, hedeflere ulaşma yolunda ilerlemekle aynı şey değil. Tahminlerimize göre, küresel yenilenebilir enerji kapasitesi 2030'da yaklaşık 9 bin 710 gigavata ulaşacak. Bu, 2022 seviyesinin 2,6 katına karşılık geliyor ancak 2030'a kadar kapasiteyi üç katına çıkarma hedefinin altında kalıyor."
HEDEF 2031 SONUNA KALABİLİR
Warlick, yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki engellerin kaldırılması hâlinde kurulumların daha hızlı ilerleyebileceğini belirtti.
Bu kapsamda ihalelerin hızlandırılması, elektrik şebekelerine daha fazla yatırım yapılması, batarya depolama kapasitesinin artırılması ve izin süreçlerinin kolaylaştırılması gerektiğini söyledi.
Hükümetlerin bu alanlarda hızlı politikalar geliştirmesi durumunda küresel kapasiteyi üç katına çıkarma hedefine 2031 sonunda ulaşılabileceğini ifade etti.
Böylece 2030 için belirlenen hedefe bir yıl gecikmeyle erişilmesi mümkün olabilecek.
ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE ARTIŞ YETERSİZ
IEA Başkan Yardımcısı, yenilenebilir enerji kapasitesinin yanı sıra enerji verimliliğinde de daha hızlı ilerleme sağlanması gerektiğini vurguladı.
COP28'de belirlenen hedef doğrultusunda küresel enerji verimliliğinin 2030'a kadar her yıl yaklaşık yüzde 4 iyileştirilmesi gerekiyor. IEA verilerine göre küresel enerji yoğunluğundaki iyileşme 2024'te yaklaşık yüzde 1 seviyesindeyken 2025'te yüzde 2'ye ulaştı.
Warlick, ilerleme kaydedilmesine rağmen mevcut hızın belirlenen hedefin altında kaldığını belirtti.
HER YIL 1,3 TRİLYON DOLAR EK YATIRIM GEREKİYOR
Warlick, enerji verimliliği hedeflerine ulaşılabilmesi için yıllık 1,3 trilyon dolarlık ilave yatırıma ihtiyaç duyulduğunu açıkladı.
Bu yatırımların yalnızca enerji dönüşümünü hızlandırmakla sınırlı kalmayacağını belirten Warlick, hanelerin enerji faturalarının düşürülmesi, işletmelerin rekabet gücünün artırılması ve enerji güvenliğinin güçlendirilmesi açısından da fırsatlar sunduğunu söyledi.
Özellikle gelişmekte olan ülkelerde temiz enerji yatırımlarının hızlandırılması gerektiğini vurgulayan Warlick, bu ülkelerde yeterli ilerleme sağlanmadan küresel hedeflere ulaşılamayacağını ifade etti.
FOSİL YAKITLARDAN ÇIKIŞTA ALTYAPI SORUNU
Oturumda konuşan Brezilya COP30 Dönem Başkanlığı Kıdemli Enerji Danışmanı Amanda Ohara da fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecindeki altyapı eksikliklerine değindi.
Ohara, alternatif enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması için gerekli altyapının henüz yeterli düzeyde bulunmadığını belirtti.
Enerji dönüşümünün güvenli şekilde gerçekleştirilebilmesi için yatırımları mümkün kılan koşulların oluşturulması gerektiğini söyledi.
ÜLKELERİN ULUSAL ÖNCELİKLERİ ÖNE ÇIKIYOR
Amanda Ohara, iklim politikalarının tek başına yeterli olmadığını, ülkelerin kalkınma ve enerji alanındaki ulusal önceliklerinin de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik yol haritalarının ülkelerin mevcut durumlarını değerlendirmelerine yardımcı olduğunu belirten Ohara, bu çalışmaların yatırım ihtiyaçlarının ve altyapı eksikliklerinin belirlenmesini sağladığını söyledi.
Ohara'ya göre iklim hedeflerine ulaşmak için hazırlanan politikaların ülkelerin diğer ulusal öncelikleriyle uyumlu olması gerekiyor.