Enerji depolama teknolojilerinde lityum iyon bataryalara alternatif arayışı sürerken, sodyum iyon sistemlerinde elde edilen yeni sonuçlar öne çıktı.
Lityuma göre doğada daha bol bulunan sodyumu kullanan bataryalar, özellikle enerji yoğunluğu konusunda son dönemde ilerleme kaydetti.
Torino Politeknik Üniversitesi Profesörü ve Avrupa Batarya Ortaklığı Derneğinin (BEPA) bilimsel temsilcisi Silvia Bodoardo, son 12 ayın en önemli batarya gelişmelerinden birinin sodyum iyon teknolojisinin olgunlaşması olduğunu belirtti.
Bodoardo'ya göre araştırmalar artık yalnızca batarya malzemelerinin performansına odaklanmıyor. Enerji yoğunluğu, güvenlik, kullanım ömrü ve seri üretime uygunluk da birlikte geliştiriliyor.
ENERJİ YOĞUNLUĞU 175 WH/KG SEVİYESİNE ULAŞTI
Ticari olarak üretilen yeni nesil sodyum iyon batarya hücreleri, kilogram başına yaklaşık 175 watt-saat (Wh/kg) enerji depolayabiliyor.
Gelişmiş lityum demir fosfat (LFP) bataryalarda ise bu değer yaklaşık 205 Wh/kg seviyesinde bulunuyor.
İki teknoloji arasında enerji yoğunluğu farkı devam etse de sodyum iyon bataryaların ulaştığı yeni değerler, özellikle sabit enerji depolama sistemleri açısından önem taşıyor.
Elektrikli araçlarda batarya ağırlığı menzili ve verimliliği etkilerken, şebeke ölçeğindeki depolama tesislerinde ağırlık daha az belirleyici oluyor.
Bu uygulamalarda maliyet, güvenlik, kullanım ömrü ve depolama kapasitesi ön plana çıkıyor.
5 BİN ŞARJ DÖNGÜSÜNDEN SONRA YÜZDE 95 KAPASİTE
Sodyum iyon bataryalarda öne çıkan gelişmelerden biri de kullanım ömrü oldu.
Silvia Bodoardo'nun paylaştığı bilgilere göre ticari sınıftaki bazı sodyum iyon hücreler, 5 bin tam şarj ve deşarj döngüsünün ardından başlangıç kapasitelerinin yüzde 95'inden fazlasını koruyabiliyor.
Bu sonuç, bataryaların uzun süreli enerji depolama uygulamalarında kullanılabilmesi açısından önemli bir performans göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Özellikle sürekli şarj ve deşarj işlemlerinin gerçekleştiği büyük ölçekli depolama tesislerinde bataryaların kapasitesini koruması, sistemlerin kullanım ömrünü doğrudan etkiliyor.
EKSİ 40 DERECEDE BİLE ÇALIŞABİLİYOR
Sodyum iyon teknolojisinin geliştiği bir diğer alan düşük sıcaklıklardaki performans oldu.
Çinli batarya üreticisi CATL'nin ikinci nesil sodyum iyon teknolojisinin eksi 40 ile 70 derece arasındaki sıcaklıklarda çalışabildiği belirtiliyor.
Şirketin teknolojisine ilişkin aktarılan verilere göre bataryalar, eksi 40 derecede bile kapasitelerinin yaklaşık yüzde 90'ını koruyabiliyor.
Bu özellik, özellikle sert kış koşullarının yaşandığı bölgelerde kurulacak enerji depolama sistemleri için avantaj sağlayabilir.
BÜYÜK ÖLÇEKLİ ENERJİ DEPOLAMADA YENİ ALTERNATİF
Lityum iyon bataryalar, yüksek enerji yoğunlukları ve gelişmiş üretim altyapıları sayesinde elektrikli otomobillerde ve enerji depolama tesislerinde yaygın olarak kullanılıyor.
Ancak sodyum iyon teknolojisinde enerji yoğunluğunun artması, düşük sıcaklık performansının gelişmesi ve uzun çevrim ömrüne ulaşılması, iki teknoloji arasındaki farkı azaltıyor.
Sodyumun lityuma göre daha bol bulunması da alternatif batarya kimyalarına yönelik ilgiyi artıran unsurlar arasında yer alıyor. Yeni nesil sodyum iyon hücrelerin ulaştığı performans değerleri, teknolojinin özellikle şebeke ölçeğinde elektrik depolama uygulamalarında daha fazla kullanılmasının önünü açabilir.
Bununla birlikte sodyum iyon bataryaların lityum iyon sistemlerin yerini ne ölçüde alabileceği, enerji yoğunluğunun yanı sıra maliyet ve üretim kapasitesindeki gelişmelere bağlı olacak.