Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31), dokuzuncu günün teması "Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı – Rio Sinerjisi" oldu.
Gün boyunca okyanus ve deniz ekosistemleri, iç sular, kıyıların iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı, mavi ekonomi, biyolojik çeşitlilik ve ormanların yeniden canlandırılması konuları ele alınıyor.
COP31 Başkanı Murat Kurum da zirve alanında dünyanın farklı bölgelerinden getirilen bitkilerin sergilendiği alanlara ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yaptı.
Kurum, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
"Dünyanın dört bir yanından gelen kökler, farklı coğrafyaların hikayeleri, aynı toprağın umudu. Bugün COP31’de temamız Okyanuslar, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı – Rio Sinerjisi."
ÜÇ RİO SÖZLEŞMESİ ORTAK HEDEFTE BULUŞUYOR
Rio Sinerjisi, 1992 yılında Brezilya'nın Rio de Janeiro kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler Dünya Zirvesi'nden doğan üç uluslararası sözleşmeyi ortak bir çalışma anlayışıyla buluşturuyor.
Bu sözleşmeler, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC), BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (CBD) ve BM Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi'nden (UNCCD) oluşuyor.
Her birinin ayrı taraflar konferansı bulunmasına rağmen üç sözleşme de toprak, su ve ekosistemlerin korunmasıyla doğrudan ilişkili çalışmalar yürütüyor.
COP31 Başkanlığı, bu alanlardaki çalışmaların birlikte ilerlemesini amaçlayan Rio Sinerjisi'ni zirvenin 10 eylem gündemi başlığından biri olarak belirledi.
40 ÜLKE VE 50 KURULUŞLA ORTAK ÇALIŞMA
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürü Prof. Dr. Kasım Yenigün, Rio Sinerjisi çalışmalarının yaklaşık bir yıldır sürdüğünü açıkladı.
Bu süreçte yaklaşık 40 ülke ile 50 uluslararası kuruluş ve sivil toplum örgütüyle iş birliği yürütüldü.
Hazırlıklar kapsamında Antalya'da G20 çerçevesinde bir diyalog toplantısı düzenlendi. Moğolistan'daki Çölleşmeyle Mücadele COP'u ve Erivan'daki Biyolojik Çeşitlilik COP'unda da teknik ve üst düzey görüşmeler gerçekleştirildi.
YENİ BİR KURUM DEĞİL, ORTAK EYLEM HEDEFLENİYOR
COP31 Eylem Gündemi kapsamındaki Rio Sinerjisi çalışmalarından sorumlu olan Yenigün, üç sözleşmenin ortak noktalarının büyük bölümünü arazi, toprak ve su kaynaklarının oluşturduğunu belirtti.
Bu alanlarda yürütülen çalışmaların zaman, insan kaynağı ve finansman açısından birleştirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
COP31 kapsamında Rio Sinerjisi Eylem Çalışma Grubu'nun oluşturulduğunu açıklayan Yenigün, yeni bir kurum kurulmasının planlanmadığını söyledi.
Yenigün, çalışmanın temel yaklaşımını şu sözlerle anlattı:
"Yeni bir yapı, yeni bir maliyet unsuru oluşturmak niyetinde değiliz. Ülkelerin bu alanda çalışan uzmanlarını, nitelikli insanlarını, bu işler için ayrılan fonlarını bir araya getirmek ve o ülkenin stratejik hedeflerine odaklanacak çalışma grupları oluşturmak istiyoruz. Rio Sinerjisi çalışmaları ülkelerin gönüllülüğüyle başlayacak."
TÜRKİYE'DE HER ŞEHRE ÖZEL BİTKİ REHBERİ
Rio Sinerjisi çalışmalarında doğa temelli çözümler de öncelikli başlıklar arasında bulunuyor.
Yenigün, Türkiye'de kentlerin iklim koşullarına uygun bitki türlerinin belirlenmesi amacıyla çalışmalar yapıldığını açıkladı.
Bu kapsamda karbon tutulumunu artırabilecek ve kuraklığa dayanıklı bitkileri içeren, her şehre özel rehberler hazırlandı. Yenigün, hazırlanan rehberlerin peyzaj düzenlemelerinde, yeşil dönüşüm çalışmalarında ve karbon yutak alanlarının geliştirilmesinde kullanılacağını belirtti.
COP31 ALANI AÇIK HAVA BİTKİ MÜZESİNE DÖNÜŞTÜ
Antalya'daki COP31 alanında dünyanın farklı ülkelerinden getirilen bitkiler bir araya getirildi. Sergilenen türler, ülkelerin biyolojik çeşitliliğini ve doğal kimliğini temsil eden bitkiler arasından seçildi.
Yenigün, alanın oluşturulmasında rastgele bir bitkilendirme yapılmadığını belirterek şöyle konuştu:
"Alanı ziyaret ettiğinizde gördüğünüz bitkiler gelişigüzel seçilmiş bitkiler değil. Dünyanın dört bir tarafındaki ülkelerin kendi biyoçeşitlilikleri için uğraştıkları, odaklarına aldıkları, oranın kimliğini temsil ettiğini düşündükleri bitkileri burada topladık. Burada aslında bir bitki açık hava müzesi gerçekleştirmiş olduk. Bu da bu COP’un farklı bir başarısı olarak ele alınabilir"
Toprağın gelecek nesillere sağlıklı biçimde bırakılması gerektiğini vurgulayan Yenigün, COP31'in yalnızca eylem değil, aynı zamanda sorumluluk ve taahhüt zirvesi olduğunu ifade etti.
BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK KAYBINA KARŞI ÇAĞRI
Rio Sinerjisi gününde zirveye katılan yabancı temsilciler de doğanın korunmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Nijeryalı iklim avukatı Faith Osahenrumwen İdemudia, özellikle Küresel Güney ülkelerinde yaşanan biyolojik çeşitlilik kaybına işaret etti.
Bu soruna yeterince önem verilmediğini savunan İdemudia, COP31'de biyolojik çeşitlilik konusunun daha güçlü biçimde ele alınması gerektiğini belirtti.
İdemudia, farkındalığın artırılması ve uluslararası görüşmelerin bu alanda ilerletilmesi çağrısında bulundu.
PAKİSTAN HEYETİNDEN MANGROV VURGUSU
Pakistan heyetinde yer alan Muhammad Siddiq Khan, COP31 alanında sergilenen bitkilerin bir bölümünün kendi ülkesinde de yetiştiğini söyledi.
Bu türlerin korunması ve çiftçilerin bilinçlendirilmesi gerektiğini belirten Khan, özellikle mangrovların karbon tutma kapasitesine işaret etti.
Khan, mangrov gibi bitkilerin dünya genelinde korunmasının ve yaygınlaştırılmasının önemini vurguladı.
YEŞİL ALANLARIN ÖNEMİNE İŞARET ETTİ
ABD'li gözlemci Amy Ruth West Walker ise COP31 alanındaki bahçelerin ve yeşil düzenlemelerin zirveye farklı bir atmosfer kazandırdığını ifade etti.
Gençlik ve iş gücü gelişimi alanında çalışan bir kuruluşu temsil eden Walker, katılımcıların görüşmelerin ardından doğal alanlarla karşılaşmasının önemli olduğunu belirtti.
Walker, biyolojik çeşitliliğe sahip alanların korunmasının, iklim mücadelesinin amacını hatırlattığını söyledi.