Finlandiya, kullanılmış nükleer yakıtların uzun süreli depolanmasına yönelik Onkalo tesisinde işletme aşamasına yaklaşıyor. Finlandiya hükümeti, Eurajoki belediyesine bağlı Olkiluoto Adası’ndaki kapsülleme tesisi ile Onkalo derin jeolojik deposu için Posiva Oy’a işletme lisansı verdi.
2070 yılı sonuna kadar geçerli olacak lisans, yüksek seviyeli kullanılmış nükleer yakıtın kalıcı olarak depolanmasına yönelik derin jeolojik bir tesis için verilen ilk işletme lisansı olarak öne çıkıyor.
6 BİN 500 TON KULLANILMIŞ YAKIT DEPOLANABİLECEK
Onkalo tesisinin, Olkiluoto ve Loviisa nükleer santrallerinden gelecek ve toplamda yaklaşık 6 bin 500 ton uranyum içeren kullanılmış nükleer yakıtı depolayabilecek kapasitede olması planlanıyor.
Kullanılmış yakıt önce yer üstündeki kapsülleme tesisinde kalın bakır kapsüllerin içine yerleştirilecek. Kapsüller daha sonra yaklaşık 430 metre derinlikte bulunan kayaç içerisindeki depolama alanlarına indirilecek.
Kapsüllerin çevresi bentonit kiliyle doldurularak uzun vadeli koruma sağlanması hedefleniyor.
OLKILUOTO FİNLANDİYA’NIN NÜKLEER MERKEZLERİNDEN BİRİ
Onkalo’nun bulunduğu Olkiluoto Adası’nda, Teollisuuden Voima tarafından işletilen Olkiluoto Nükleer Güç Santrali de faaliyet gösteriyor.
Santralde yaklaşık 890’ar MW kapasiteli OL1 ve OL2 kaynar su reaktörleri ile 1600 MW kapasiteli EPR tipi OL3 reaktörü bulunuyor. Tesisin toplam kurulu gücü yaklaşık 3 bin 400 MW seviyesinde.
Onkalo için verilen lisans, kullanılmış yakıtın kapsüllenmesinden yer altına yerleştirilmesine kadar tüm süreci kapsıyor.
TİCARİ FAALİYET ÖNCESİ SON DENETİM BEKLENİYOR
Tesiste devreye alma ve test çalışmalarının devam ettiği belirtildi.
Ticari faaliyetlerin başlayabilmesi için Finlandiya Radyasyon ve Nükleer Güvenlik Kurumu STUK’un işletme öncesi denetimini tamamlaması gerekiyor.
PROJENİN MALİYETİ 1,16 MİLYAR DOLAR
Onkalo projesinin yaklaşık 1,16 milyar dolarlık yatırımla hayata geçirildiği ve proje üzerinde 22 yıldır çalışıldığı belirtildi.
Mevcut planlamaya göre yer altındaki depolama tünellerinin 2120’li yıllara kadar doldurulması ve ardından tesisin kapatılması öngörülüyor.
Kapatma işlemlerinin tamamlanmasının ardından tesisin sorumluluğunun devlete devredilmesi planlanıyor.
NÜKLEER ATIKLAR YÜZLERCE METRE DERİNLİKTE SAKLANACAK
Onkalo modelinde temel yaklaşım, kullanılmış nükleer yakıtın yerleşim ve çevre koşullarından izole edilerek yüzlerce metre derinlikteki kaya oluşumlarının içinde uzun süre saklanmasına dayanıyor.
Bakır kapsüller, bentonit kili ve doğal kaya yapısının birlikte kullanıldığı sistemle kullanılmış yakıtın çevreyle temasının önlenmesi amaçlanıyor.
