2026 Dünya Nükleer Görünüm Raporu’na göre nükleer enerji sektörü 2026 yılına üretimde rekor ve yeni kapasite hedefleriyle girdi. Küresel nükleer enerji üretimi 2025’te bir önceki yıla göre 35 TWh artarak 2 bin 702 TWh’ye çıktı.
Üretimdeki büyümeye Asya öncülük ederken, Amerika ve Afrika’da üretim genel olarak istikrarlı kaldı. Batı ve Orta Avrupa’da ise reaktörlerin devreden çıkarılmasının etkisiyle düşüş kaydedildi.
NÜKLEER SANTRALLERDE KAPASİTE FAKTÖRÜ YÜZDE 83,7
Mevcut nükleer santrallerin ortalama kapasite faktörü yüzde 83,7’ye yükseldi. Raporda, 40 yıldan uzun süredir çalışan reaktörlerin genel performansında yaşa bağlı belirgin bir bozulma görülmediği belirtildi.
1970’ten bu yana nükleer enerji üretiminin, aynı miktarda elektriğin doğal gazdan üretilmesi senaryosuna kıyasla 43,6 milyar ton, kömürden üretilmesine kıyasla ise 97,2 milyar ton karbondioksit emisyonunu önlediği tahmin edildi.
2025’TE 11 REAKTÖRÜN İNŞAATINA BAŞLANDI
Dünya genelinde 2025 yılında 11 nükleer reaktörün inşasına başlandı. Bunların 9’u Çin’de, 2’si ise Rusya’da yer aldı.
Aynı dönemde 3 reaktör elektrik şebekesine bağlanırken, 7 reaktör kalıcı olarak kapatıldı.
Rapora göre mevcut inşaat temposu, küresel nükleer kapasitenin 2050’ye kadar üç katına çıkarılması için yeterli değil. Bu hedefe ulaşılması için ilerleyen dönemde yıllık inşaat hızının mevcut seviyelerin yaklaşık 6 katına çıkması gerekiyor.
2050’DE 1.457 GWE KAPASİTE ÖNGÖRÜLÜYOR
Dünya Nükleer Görünüm Raporu 2026’nın öne çıkan bulgularından biri, hükümetlerin açıkladığı hedeflerin küresel nükleer kapasiteyi 2050’ye kadar üç katına çıkarabilecek seviyede olması oldu.
Ulusal hedeflerin ve belirlenen projelerin gerçekleştirilmesi, mevcut santrallerin de faaliyetlerini sürdürmesi durumunda küresel nükleer kapasitenin 2050’de 1.457 GWe’ye ulaşabileceği hesaplandı.
Mevcut nükleer enerji programlarına sahip ülkelerin bu kapasitenin 1.303 GWe’lik bölümünü, nükleer enerjiye yeni giren ülkelerin ise 154 GWe’lik kısmını oluşturabileceği öngörüldü.
NÜKLEER PROJE PORTFÖYÜ BÜYÜDÜ
Bir önceki rapordan bu yana yapım aşamasındaki nükleer kapasite 76 GWe’den 82 GWe’ye yükseldi. Planlanan kapasite de 107 GWe’den 114 GWe’ye çıktı.
Önerilen projelerdeki kapasite 294 GWe’den 289 GWe’ye, potansiyel kategorisindeki kapasite ise 24 GWe’den 13 GWe’ye geriledi. Raporda bu değişim, bazı projelerin daha somut ve yakın vadeli aşamalara ilerlemesinin göstergesi olarak değerlendirildi.
SMR VE GELİŞMİŞ REAKTÖRLERE VURGU
Raporda nükleer kapasitenin artırılması için kanıtlanmış reaktör tasarımlarının seri şekilde devreye alınmasının yanı sıra küçük modüler reaktörler (SMR) ve gelişmiş nükleer teknolojilerin geliştirilmesi gerektiği belirtildi.
Yeni teknolojiler için araştırma-geliştirme, lisanslama ve demonstrasyon çalışmalarının desteklenmesi önerildi.
Mevcut santrallerde ömür uzatma, kapasite artışı ve performans iyileştirmelerinin sürdürülmesi de yeni reaktörlerin devreye alınmasına kadar üretim kapasitesinin korunmasında öne çıkan başlıklar arasında gösterildi.
NÜKLEER YAKIT TEDARİK ZİNCİRİ İÇİN YATIRIM ÇAĞRISI
Kapasite artışına paralel olarak nükleer yakıt tedarik zincirinin de genişletilmesi gerektiğine dikkat çekildi. Uranyum arama ve madenciliğinden dönüştürme, zenginleştirme ve yakıt üretimine kadar yatırımların talep artışından önce yapılması gerektiği belirtildi.
Raporda ayrıca hükümetlere uzun vadeli nükleer enerji politikaları oluşturulması, finansmana erişimin güçlendirilmesi ve lisanslama süreçlerinin daha verimli hâle getirilmesi çağrısı yapıldı.
Ülkelerin açıkladığı kapasite hedeflerinin gerçekleşmesinde siyasi taahhütlerin yanı sıra finansman, düzenleyici kurumlar, iş gücü, tedarik zinciri ve uygulanabilir projelerin birlikte ilerlemesinin belirleyici olacağı kaydedildi.
