Güneş enerjisi santralleri büyüdükçe panellerin kurulu olduğu geniş arazilerdeki bitki örtüsünü yönetmek de önemli bir bakım işi hâline geliyor. ABD’de bazı enerji şirketleri bu iş için biçme makineleri yerine koyunlardan yararlanıyor.
“Solar grazing” adı verilen uygulama, tarım ve enerji üretimini aynı arazide buluşturuyor. Amerikan Güneş Enerjisi Otlatma Derneği (ASGA) verilerine göre 2024’te ABD’de yaklaşık 113 bin koyun, 129 bin dönümden fazla güneş enerjisi sahasında otlatıldı. Otlatma 30 eyaletteki 506 sahada yapıldı.
GÜNEŞ SANTRALLERİNDE KOYUN VE İNEK DÖNEMİ
Geleneksel yöntemde güneş panellerinin çevresindeki otlar mekanik ekipmanlarla biçiliyor. Koyunların sahalarda otlatılması, bu bakım işinin bir bölümünü hayvanlarla yürütmeyi sağlıyor ve biçme için kullanılan fosil yakıt ihtiyacını azaltabiliyor.
Koyunlar, boyutları sayesinde panel sıraları arasında daha rahat hareket edebildikleri için uygulamada en çok tercih edilen hayvanlar arasında. Büyükbaş hayvanlarla otlatma da deneniyor; ancak kaynakta aktarılan uzman değerlendirmesine göre koyunlar, otlatma için özel tasarlanmamış sahalarda daha esnek bir seçenek olmayı sürdürüyor.
Solar grazing, her sahada çim biçme ekipmanlarını tamamen devreden çıkarmıyor. ASGA’nın 2024 sayımına katılanların yaklaşık üçte ikisi, koyun otlatmanın yanında mekanik biçme gibi ek yöntemlerle de bitki örtüsünü yönettiğini bildirdi.
NEXAMP’İN 89 SAHASINDA HAYVANLAR OTLATILIYOR
ABD’li güneş enerjisi şirketi Nexamp, otlatma programını 2019’da tek bir sahada başlattı. Şirketin iletişim yöneticisi Keith Hevenor’a göre uygulama, son otlatma sezonunda beş eyaletteki 89 sahaya yayıldı ve yaklaşık 2 bin dönüm araziyi kapsadı.
Nexamp’in New York eyaletindeki iki sahasında büyükbaş hayvanlarla da pilot çalışma yürütüldü. Geçen yaz gerçekleştirilen denemede beş sığır, güneş panellerinin arasında otlatıldı.
ENERJİ ŞİRKETLERİ VE ÇİFTÇİLER BİRLİKTE KAZANIYOR
Güneş enerjisi şirketleri, otlatma hizmetiyle arazi bakımını çiftçilerle iş birliği içinde yürütebiliyor. Sahada düzenli bulunan yetiştiriciler, gevşeyen kablo veya hasarlı çit gibi sorunları fark edip bakım ekiplerine haber verebiliyor.
Çiftçiler ise bitki örtüsünü yönetme hizmeti karşılığında gelir elde ediyor ve hayvanları için daha geniş otlatma alanlarına erişebiliyor. Solar grazing, böylece enerji şirketlerine arazi bakımında yeni bir seçenek sunarken çiftliklerin faaliyetlerini de destekliyor.
BİR SÜRÜ 40 KOYUNDAN YÜZLERCESİNE ÇIKTI
New England merkezli ReVision Energy ile Black Earth Grazing, 2024’ten bu yana güneş sahalarında otlatma programı yürütüyor. İşletme, başlangıçta 40 koyunla başladığı çalışmayı birkaç yüz hayvanlık sürüye çıkardı; bugün ReVision Energy’nin 11 topluluk tipi güneş enerjisi sahasında otlatma yapıyor.
ASGA İcra Direktörü Stacie Peterson, güneş otlatmacılığının 2018’de ticari bir faaliyet hâline geldiğini belirtiyor. 2025 sayımının henüz yayımlanmadığı aktarılırken Peterson, sektörün büyümeyi sürdürdüğünü düşünüyor.
