Küresel elektrik üretiminde dengeler yenilenebilir enerji lehine değişiyor. WNISR 2026'ya göre rüzgar Mart 2025'te, güneş ise Nisan 2025'te ilk kez aylık üretimde nükleer enerjiyi geride bıraktı.
GÜNEŞ VE RÜZGAR NÜKLEERİ GERİDE BIRAKTI
Fransız nükleer enerji danışmanı Mycle Schneider'ın koordinasyonunda hazırlanan WNISR 2026'ya göre rüzgar Mart 2025'te, güneş ise Nisan 2025'te aylık elektrik üretiminde nükleer enerjiden daha fazla üretim gerçekleştirdi.
Mart 2025 ile Haziran 2026 arasındaki her ayda güneş veya rüzgar kaynaklarından en az biri nükleer üretimi aştı. Mart, Nisan ve Mayıs 2026'da ise iki kaynak da ayrı ayrı nükleer enerjinin üzerinde üretim yaptı.
GÜNEŞ KAPASİTESİ 510 GW ARTTI
2025'te küresel güneş enerjisi kapasitesi 510 gigavat artarak 2 bin 383 gigavata ulaştı.
Rüzgar enerjisinde ise kapasite 159 gigavatlık rekor artışla 1.291 gigavata yükseldi. Buna karşılık nükleer kurulu kapasitedeki artış 1,5 gigavatla sınırlı kaldı.
WNISR'ye göre faaliyet gösteren nükleer kapasite de 0,5 gigavat azalarak 368,6 gigavata geriledi.
NÜKLEERİN KÜRESEL PAYI YÜZDE 8,8'E İNDİ
Dünya genelindeki nükleer santraller 2025'te 2 bin 703 teravatsaat elektrik üretti. Üretim yıllık bazda yüzde 1,1 artsa da bu artışta Çin'deki yüzde 7,6'lık yükseliş etkili oldu.
Çin dışındaki nükleer elektrik üretimi yüzde 0,2 gerilerken nükleerin küresel elektrik üretimindeki payı yüzde 8,8'e düştü. Bu oran 45 yılın en düşük seviyesi olarak kayda geçti.
ÇİN NÜKLEERDE ÖNE ÇIKIYOR
Nükleer kapasitedeki uzun vadeli değişimde Çin'in ağırlığı dikkat çekiyor.
2006-2025 döneminde dünya genelinde 104 reaktör devreye alınırken 106 reaktör kapatıldı. Çin bu dönemde 53 yeni reaktörü devreye alırken hiçbir reaktörünü kapatmadı.
Son 20 yılda küresel nükleer kapasite net 21,5 gigavat artarken Çin tek başına 52,3 gigavat kapasite ekledi.
NÜKLEERDE İNŞAATLAR DA HIZLANIYOR
Nükleer sektördeki yavaş büyümeye rağmen yeni santral inşaatları da sürüyor.
1 Temmuz 2026 itibarıyla dünya genelinde 73 reaktör inşa halindeydi. Bu sayı 1987'den bu yana görülen en yüksek seviye olarak açıklandı. İnşaat halindeki reaktörlerin 37'si Çin'de bulunuyor.
2025'te 12 yeni reaktörün inşasına başlandı. Bunların 9'u Çin'de, 2'si Rusya'da, 1'i ise Güney Kore'de yer alıyor.
NÜKLEER SANTRALLERDE İNŞAAT SÜRESİ UZUN
Yeni reaktörlerin tamamlanma süresi nükleer sektörün önemli sorunları arasında bulunuyor.
2023-2025 arasında şebekeye bağlanan 16 reaktörün hiçbirinin planlanan sürede tamamlanmadığı, ortalama inşaat süresinin 10,9 yıl olduğu belirtildi.
BATARYA DEPOLAMA GÜNEŞ VE RÜZGARI DESTEKLİYOR
Güneş ve rüzgarın değişken üretim yapısından kaynaklanan şebeke sorunlarında batarya depolama sistemleri giderek daha önemli hale geliyor.
2025'te dünya genelinde yaklaşık 104 gigavat/257 gigavatsaat yeni şebeke ölçekli batarya depolama kapasitesi devreye alındı. Rapora göre düşen batarya maliyetleri, güneş enerjisindeki büyümeyi destekleyen önemli unsurlardan biri.
SMR'LERDE BEKLENTİLER HENÜZ KARŞILANMADI
WNISR 2026, küçük modüler reaktörlerdeki (SMR) gelişmelerin de beklentilerin gerisinde kaldığını savunuyor.
Raporda bazı SMR tasarımlarının 300 megavat veya daha yüksek kapasiteye sahip olduğu, bazı tasarımların ise büyük reaktörlere kıyasla daha fazla nükleer atık üretebileceğine ilişkin analizlere yer veriliyor.
Kanada, Çin, Rusya, Çekya, İsveç, İngiltere ve ABD'de çeşitli SMR projeleri ise çalışmalarını sürdürüyor.
