Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının doğal sit alanlarında gerçekleştirilecek faaliyetlere ilişkin ilke kararları Resmî Gazete'de yayımlandı. Yeni düzenlemeyle yenilenebilir enerji yatırımlarından tarımsal faaliyetlere, altyapı tesislerinden ulaşım projelerine kadar birçok alanda izin koşulları değiştirildi.
Kararlar kapsamında rüzgâr enerjisi santrallerindeki kurulu güç sınırı kaldırılırken hidroelektrik santrali projeleri için çevresel değerlendirme koşulları yeniden belirlendi.
RÜZGAR SANTRALLERİNDE 50 MEGAVAT SINIRI KALKTI
Nitelikli doğal koruma alanlarında gerçekleştirilecek RES projelerine ilişkin önceki düzenlemede yer alan "türbin sayısı 20 adeti ve kurulu gücü 50 MW'ı geçmemek kaydıyla" ifadesi yürürlükten kaldırıldı.
Yeni karara göre, türbin sayısı 18'i aşmayan rüzgâr enerjisi santrali projelerine ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde izin verilebilecek. Böylece projelerdeki 50 megavatlık kurulu güç sınırı kaldırılırken izin verilebilecek azami türbin sayısı 20'den 18'e düşürüldü.
Projelerin değerlendirilmesinde doğal kaynak değerleri, ekolojik bütünlük, çevresel etkileri azaltmaya yönelik tedbirler ve yatırımın kamu yararı açısından gerekliliği dikkate alınacak.
İzin süreçleri, koruma amaçlı imar planları doğrultusunda Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesine bağlı olacak.
HES PROJELERİNE EKOSİSTEM RAPORU ŞARTI
Düzenlemeyle nitelikli doğal koruma alanlarında gerçekleştirilecek hidroelektrik santrali yatırımlarına yönelik yeni koşullar da getirildi.
Buna göre, HES projelerinin doğaya olası olumsuz etkilerinin belirlenmesi ve çevresel etkilerin en aza indirilmesi amacıyla üniversitelerin ilgili bölümlerince ekosistem değerlendirme raporu hazırlanacak.
Raporda belirtilen tedbirlerin yatırımcı idare tarafından uygulanacağına ilişkin taahhüt alınacak. Projeler, koruma amaçlı imar planları ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun değerlendirmesi doğrultusunda izin alabilecek.
Sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanlarındaki HES yatırımlarında da aynı rapor ve taahhüt koşulları aranacak.
ALTYAPI TESİSLERİNDE İZİN SÜRECİ KOLAYLAŞTIRILDI
Kesin korunacak hassas alanlar dışındaki doğal sit alanlarında bulunan mevcut teknik altyapı tesislerinin bakım, onarım, iyileştirme ve izin süresi uzatma işlemleri yeniden düzenlendi.
Daha önce ilgili koruma kurullarının onayıyla tamamlanan tesislerde, doğal sit statüsünün değişmemesi, ilave hat veya yapı yapılmaması ve önceki kararların koşullarına uyulması halinde yeniden koruma komisyonu kararı alınmayacak.
Söz konusu işlemler, ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün görüşü alınarak yetkili idareler tarafından sonuçlandırılabilecek.
TARIM ARAZİLERİNDE AĞAÇ DİKİMİNE YENİ DÜZENLEME
Doğal sit alanlarında kalan tarım arazilerinde ağaç dikimine ilişkin izin koşulları da değiştirildi. Kesin korunacak hassas alanlar ve birinci derece doğal sit alanları dışında kalan, mekânsal planlarda tarım alanı olarak belirlenmiş arazilerde ağaç dikim çukuru açılması için koruma komisyonu kararı gerekmeyecek.
Bu uygulamada topografyanın bozulmaması ve uygun ağaç türlerinin kullanılması şartı aranacak.
Sulama sistemi kurulması, tel çit veya duvar yapılması gibi fiziki müdahaleler ise koruma komisyonunun değerlendirmesine tabi olmaya devam edecek.
MERA ALANLARINDA OTLATMA KOŞULLARI BELİRLENDİ
Doğal sit alanı olarak tescil edilmeden önce mera niteliği taşıyan arazilerde otlatma faaliyetlerine ilişkin yeni esaslar getirildi.
Bu alanlarda otlatmaya, ekolojik özelliklere zarar verilmeyeceğinin teknik raporla ortaya konulması ve koruma-kullanma dengesinin ilgili komisyon tarafından uygun bulunması halinde izin verilebilecek.
Belirlenen koşullara aykırı faaliyetlerin tespit edilmesi durumunda otlatma durdurulabilecek.
TELEFERİK VE SPORTİF PARKURLARA İLİŞKİN KARAR
Doğal sit alanlarında teleferik ve telesiyej gibi havai ulaşım hatlarının kurulmasına yönelik koşullar da belirlendi.
Coğrafi yapı nedeniyle başka bir güzergâhtan geçirilmesi mümkün olmayan projelere, koruma amaçlı imar planları veya geçiş dönemi koruma esasları doğrultusunda yapılacak değerlendirmeyle izin verilebilecek.
Kesin korunacak hassas alanlar dışındaki doğal sit alanlarında fiziki veya inşai müdahale içermeyen sportif parkurlar ise ilgili il müdürlüğünün görüşü alınarak koruma komisyonu kararı olmadan ilan edilebilecek.
Parkurlarda malzeme deposu, güvenlik kulübesi ve tabela gibi fiziki müdahaleler yapılması halinde komisyon değerlendirmesi gerekecek.
MEZARLIK VE ŞEHİTLİK ALANLARI İÇİN YENİ ESASLAR
Nitelikli doğal koruma alanlarında şehitlik ve mezarlık yapılmasına ilişkin başvurular da yeni koşullara bağlandı.
Başvurularda alternatif alan bulunup bulunmadığı, toplam yüzölçümü ve defin kapasitesi gibi unsurlar değerlendirilecek.
Gerekli incelemelerin ardından ilgili koruma komisyonunun uygun görüşüyle söz konusu alanların oluşturulmasına izin verilebilecek.
