Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenecek COP31’in Eylem Gündemi, Birleşmiş Milletler’de tanıtıldı. Elektrifikasyon, enerji verimli binalar, yeşil sanayi ve yapay zeka gibi alanlarda ölçülebilir sonuçlara odaklanan yol haritası; 10 tema, 6 küresel hedef ve 11 girişimden oluşuyor.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, New York İklim Haftası kapsamında düzenlenen “COP31 Eylem Gündeminin Lansmanı Üst Düzey Etkinliği”nde Türkiye’nin iklim zirvesine ilişkin yol haritasını uluslararası kamuoyuyla paylaştı.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf ülkelerin temsilcilerinin katıldığı toplantıda, COP31 sürecinin “Diyalog, Uzlaşı, Aksiyon” ilkeleri üzerine kurulacağı belirtildi. Eylem Gündemi’nin 10 öncelikli tema, 6 küresel hedef, 11 girişim ve 13 destekleyici çıktıdan oluştuğu açıklandı.
COP31 TAAHHÜTLERİ SAHADAKİ SONUÇLARA BAĞLAYACAK
COP31 Başkanlığı’nın Antalya’ya “Uygulama COP’u” vizyonuyla hazırlandığını belirten Kurum, yeni taahhütlerin yanı sıra mevcut iklim hedeflerinin ölçülebilir sonuçlara dönüştürülmesine odaklanacaklarının altını çizdi.
İklim teknolojilerinin ve uygulanabilir çözümlerin büyük ölçüde hazır olduğuna dikkat çeken Kurum; finansmana erişim, kapasite eksikliği, teknoloji transferi ve uluslararası iş birliğinin hızlandırılması gereken temel alanlar olduğunu kaydetti.
“COP31 Eylem Gündemimizin amacı açıktır; ortak hedeflerimizi somut uygulamaya dönüştürmek” diyen Kurum, taraf ülkeleri belirlenen girişimlerin aktif ortağı olmaya çağırdı.
ELEKTRİFİKASYON VE ENERJİ VERİMLİLİĞİ
COP31’in 2035 Küresel Uygulama Hedefleri kapsamında elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının yüzde 35’e çıkarılması planlanıyor. Binalardaki enerji yoğunluğunun ise en az yüzde 25 azaltılması hedefleniyor.
Gündemde ayrıca belediye atığı oluşumunda beklenen artışın en az yarıya indirilmesi ve küresel döngüsel malzeme kullanım oranının yüzde 15’e yükseltilmesi bulunuyor.
Söz konusu hedeflerin uygulanması halinde 2035’e kadar küresel emisyonların 8,5 ila 10 gigaton karbondioksit eş değeri azaltılabileceği tahmin ediliyor.
KÜRESEL ELEKTRİFİKASYON GİRİŞİMİ BAŞLATILACAK
COP31 kapsamında hayata geçirilmesi planlanan 11 girişim arasında Küresel Elektrifikasyon Girişimi de bulunuyor. Girişimle temiz enerjiye dayalı elektrifikasyonun dünya genelinde hızlandırılması amaçlanıyor.
Küresel Yeşil Yük Koridorları Girişimi ile düşük karbonlu ve dayanıklı uluslararası taşımacılık koridorlarının geliştirilmesi planlanırken, Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı’nın sanayide karbonsuzlaşma yatırımlarını desteklemesi hedefleniyor.
Sıfır Atık İstanbul Platformu ve Metan Üst Düzey Diyaloğu da atıkların ve metan emisyonlarının azaltılması için uygulanabilir çözümlere odaklanacak.
YAPAY ZEKÂ TEMİZ TEKNOLOJİLER İÇİN KULLANILACAK
Eylem Gündemi’nde yapay zeka ve dijital teknolojilere de ayrı bir yer ayrıldı. Yapay Zeka Destekli Temiz Teknolojiler Girişimi kapsamında temiz teknoloji pilotlarının ve yenilikçi iklim çözümlerinin geliştirilmesi planlanıyor.
“2026 Antalya Yapay Zeka Taahhüdü” ile yapay zekanın temiz teknolojilerde sorumlu biçimde kullanılması teşvik edilecek. Akıllı, Dirençli ve Sürdürülebilir Şehirler Üst Düzey Diyaloğu ise dijital çözümlerin kentlerdeki iklim çalışmalarına entegrasyonunu ele alacak.
Antalya Enerji Verimli Binalar Mutabakatı ile enerji verimli ve iklim dirençli yapılara geçişin hızlandırılması hedeflenirken, iyi uygulamaların yaygınlaştırılması amacıyla uluslararası bir sürdürülebilir binalar yarışması düzenlenecek.
YEŞİL SANAYİ PROJELERİ FİNANSMANLA BULUŞACAK
En Az Gelişmiş Ülkeler Yeşil Sanayileşme Kolaylaştırma Mekanizması’nın (LDC-GIF) COP31’de küresel ölçekte başlatılması planlanıyor. Mekanizma, ülkelerin belirlediği sanayileşme ihtiyaçlarını uygun teknoloji, teknik kapasite, altyapı ve mevcut finansman olanaklarıyla buluşturacak.
Yeni bir finansman yapısı kurmak yerine hâlihazırdaki kaynakların uygulanabilir projelere yönlendirilmesini amaçlayan sistemin, ülke odaklı bir modelle çalışacağı vurgulandı.
TRABZON EYLEM ÇAĞRISI OKYANUSLARA ODAKLANACAK
Deniz ve kıyı alanlarının iklim değişikliğine karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla Bölgesel ve Uluslararası Okyanus İş Birliği Girişimi başlatılacak. Deniz Çöpü Eylem Platformu ise ihtiyaçları, iyi uygulamaları ve finansman kaynaklarını bir araya getirecek.
Antarktika’nın iklim araştırmalarındaki rolünün güçlendirilmesi için üst düzey diyalog yürütülecek. Trabzon Eylem Çağrısı ile de okyanusların korunmasına ve iklim dirençliliğine yönelik ortak çalışmalar desteklenecek.
COP31 Eylem Gündemi’ne yönelik görüşmeler, New York’un ardından Fiji’de düzenlenecek Pre-COP toplantısıyla devam edecek. Taraf ülkelerden alınacak görüşlerin ardından gündemin nihai çerçevesinin Antalya öncesinde netleştirilmesi bekleniyor.
