Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Yönetim Kurulu Başkanı Barış Erdeniz, Türkiye’nin elektrik dağıtım altyapısında önümüzdeki dönemde büyük ölçekli yatırım ihtiyacı bulunduğunu söyledi.
EPDK ile birlikte düzenlenen 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimci Günleri’nde konuşan Erdeniz, sektörün son 5 yılda 11,2 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdiğini, önümüzdeki 5 yılda ise planlı onarım, bakım ve yeni yatırımlarla yaklaşık 22 milyar dolarlık yatırım öngörüldüğünü belirtti.
10 YILDA EN AZ 50 MİLYAR DOLARLIK İHTİYAÇ
Erdeniz, elektrik dağıtım altyapısında önümüzdeki 10 yıllık dönemde ihtiyaç duyulacak yatırım tutarının en az 50 milyar dolar seviyesinde olduğunu söyledi.
Artan elektrik talebinin yanı sıra tüketim yapısındaki değişimin de yatırımları zorunlu hale getirdiğini belirten Erdeniz, Türkiye’nin 2025’te yaklaşık 361 teravatsaat olan elektrik tüketiminin 2035’te 510 teravatsaate çıkmasının beklendiğini ifade etti.
Bu artış, 10 yılda yaklaşık yüzde 41’lik talep büyümesine karşılık geliyor.
ELEKTRİK TÜKETİMİNİN YAPISI DEĞİŞİYOR
Erdeniz, elektrikli araçlar, ısı pompaları, klimalar, veri merkezleri ve yapay zekâ uygulamalarının elektrik tüketimini artıracağına dikkat çekti.
Çatı tipi güneş panelleri ve batarya sistemleriyle birlikte tüketicilerin aynı zamanda üretici ve depolayıcı konumuna geldiğini belirten Erdeniz, şebekelerde enerji akışının artık çift yönlü hale geldiğini söyledi.
Elektrikli araçların aynı anda şarja bağlanmasıyla akşam saatlerinde yüksek talep oluşabildiğini, öğle saatlerinde ise çatı tipi güneş sistemlerinin fazla elektriği şebekeye verebildiğini aktardı.
DAĞITIM 2.0 DÖNEMİ
ELDER’in “Dağıtım 2.0” olarak adlandırdığı yeni yaklaşım, elektrik şebekelerinin yalnızca enerjiyi taşıyan yapılar olmaktan çıkarılarak daha akıllı, esnek ve dayanıklı sistemlere dönüştürülmesini hedefliyor.
Yeni yapıda üretim ve tüketimin anlık izlenmesi, çift yönlü enerji akışının yönetilmesi ve verinin işletme kararlarında kullanılması öne çıkıyor.
Erdeniz, yalnızca yeni hat ve trafo yatırımlarının yeterli olmayacağını, mevcut altyapının daha verimli ve akıllı biçimde yönetilmesi gerektiğini ifade etti.
ÖZELLEŞTİRME SONRASI 20 MİLYAR DOLAR YATIRIM
Türkiye genelinde faaliyet gösteren 21 elektrik dağıtım şirketinin 1,6 milyon kilometreyi aşan dağıtım hattı ve 573 binden fazla trafoyu işlettiğini belirten Erdeniz, sektörün 52 milyon tüketiciye hizmet verdiğini söyledi.
Özelleştirme sonrasındaki 12 yılda sektörün yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım yaptığını aktaran Erdeniz, 13 milyar dolarlık özelleştirme bedeliyle birlikte Türkiye ekonomisine sağlanan toplam katkının 33 milyar dolara ulaştığını belirtti.
KAYIP-KAÇAK ORANI YÜZDE 8,8’E GERİLEDİ
Erdeniz’in verdiği bilgilere göre özelleştirme sonrası dönemde dağıtım hattı uzunluğu ve trafo sayısı yüzde 67 arttı.
Aynı dönemde 16 milyon abonenin yeni bağlantı talebi karşılanırken müşteri memnuniyeti yüzde 75 seviyesine çıktı.
Kayıp-kaçak oranı ise yüzde 18,5’ten yüzde 8,8’e geriledi. Erdeniz, bu düşüşün Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 3 milyar dolar katkı sağladığını söyledi.
2025’TE 2,5 MİLYAR DOLARI AŞAN YATIRIM
Elektrik dağıtım sektörünün yalnızca 2025 yılındaki yatırımının 2,5 milyar doları aştığını belirten Erdeniz, önümüzdeki dönemde yatırım hızının daha da artmasının beklendiğini söyledi.
619 AR-GE PROJESİ KABUL EDİLDİ
EPDK desteğiyle 2014-2026 döneminde elektrik alanında kabul edilen Ar-Ge projesi sayısı 619’a ulaştı.
Projeler; şebeke işletimi, malzeme teknolojileri, izleme ve kontrol sistemleri, iş sağlığı ve güvenliği, yerli yazılım ve enerji verimliliği gibi alanları kapsıyor.
Ar-Ge projelerinin yaygınlaştırılmasına yönelik yatırım tutarı 2025’te 332 milyon liraya çıktı.
280 GİRİŞİM DESTEK ALDI
Enerjim Sensin Hızlandırma Programı kapsamında 2019’dan bu yana 280 girişime destek sağlandı.
Bu girişimlerin 1.400’den fazla kişilik istihdam oluşturduğu, 40 girişimin ise uluslararası pazarlara açıldığı belirtildi. Bu yıl 20 girişimin projelerini sektörle buluşturması planlanıyor.
ELDER COP31’DE SEKTÖRÜ TEMSİL EDECEK
ELDER, kasım ayında Antalya’da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi’nde Mavi Bölge’de Türkiye elektrik dağıtım sektörünü temsil edecek.
Dernek, dağıtım şebekelerinin enerji dönüşümündeki rolü, teknolojik dönüşüm ve sektörde yürütülen çalışmaları uluslararası paydaşlarla paylaşacak.
