Artan enerji tüketimi, maliyet hesaplarını yeniden gündeme taşıdı. Hem küresel enerji krizi hem de 2040 yılına kadar iki kat artması beklenen elektrik tüketimi nedeniyle gözler elektriğin birim maliyetine çevrildi. Uluslararası kuruluşların raporlarında, nükleer enerji karşısında temiz enerjinin yaklaşık on kat daha düşük maliyet sunduğu belirtiliyor.
DÜNYADA ENERJİ MALİYETLERİ
Sanayi, ulaşım, soğutma, büyük ev aletleri ile bilgi ve iletişim teknolojileri gibi son kullanım alanlarının artan elektrik ihtiyacı, kullanıcıları düşük maliyet arayışına yöneltti. Uzmanlara göre maliyet farkları, yenilenebilir enerji potansiyeli, fosil yakıta bağımlılık, ada devleti olma durumu ve uluslararası enerji piyasalarına bağlılık gibi temel faktörlerden kaynaklanıyor.
2025 verilerine göre dünyada en pahalı elektrik birim maliyeti, kilovat saat başına 0,47 dolar ile Bermuda’nın oldu. Elektrik maliyeti İrlanda’da 0,44 dolar, İtalya’da 0,42 dolar olurken, bu rakam Danimarka ve Almanya’da 0,36-0,40 dolar olarak belirlendi.
Türkiye, Afrika ve petrol üreten ülkelerde elektrik maliyetleri çok daha düşük seviyelerde kaldı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Venezuela’da 1 kilovat saat elektriğin fiyatı 0,05-0,07 dolar civarında bulunuyor. Ruanda’da 0,20 dolar ile Afrika’da en yüksek maliyete sahip ülkeler arasında.
EN AVANTAJLISI HANGİSİ?
Tüm yatırım ve işletme giderlerinin hesaba katıldığı “Birime İndirgenmiş Elektrik Üretim Maliyeti (LCOE)” ve Fraunhofer Güneş Enerjisi Sistemleri Enstitüsü'nün (ISE) açıkladığı veriler, en avantajlı elektrik üretme yöntemin güneş enerjisinden sağlandığını ortaya koydu. Güneş enerjisinden elektrik üretmenin maliyeti 2022'ye göre yüzde 12 azaldı.
Fraunhofer Güneş Enerjisi Sistemleri Enstitüsü'nün (ISE) güncel analizlerine göre, elektriğin maliyeti yere monte edilmiş fotovoltaik sistemlerde kilovat saat başına 4,1 sente kadar iniyor. Bu rakam yeni inşa edilen nükleer enerji santrallerinde 49 sente kadar yükseliyor.
Enerji kaynağı Birim üretim maliyeti
Yere monte edilmiş fotovoltaik sistemler: 4,1 ila 6,9 sent/kWh
Karasal rüzgar enerjisi: 4,3 ila 9,2 sent/kWh
Linyit yakıtlı enerji santralleri: 15,1 ila 25,7 sent/kWh
Kömürle çalışan enerji santralleri: 17,3 ila 29,3 sent/kWh
Doğalgazla çalışan enerji santralleri: 10,9 ila 18,1 sent/kWh
Nükleer enerji santralleri (yeni inşaat): 13,6 ila 49,0 sent/kWh
NÜKLEER Mİ TEMİZ ENERJİ Mİ?
Nükleer enerji santralleri ise, rüzgar ve güneş gibi hava koşullarına bağlı olmadan, 7/24 kesintisiz baz yük elektriği sağlıyor. Kurulum maliyeti yüksek olan nükleer enerji santralleri, dünya elektriğinin yaklaşık yüzde 10'unu ve Avrupa elektriğinin yaklaşık yüzde 20'sini sağlıyor.
Atıkların güvenli depolanması ve katı güvenlik standartları gibi bazı dezavantajları da bünyesinde barındıran nükleer enerji, aynı zamanda kömür, petrol veya doğal gaz santrallerinin aksine, çalışma sırasında neredeyse hiç karbondioksit üretmediği için düşük karbonlu bir enerji kaynağı olarak kabul ediliyor.
Uzmanların üzerinde uzlaştığı en yaygın görüş ise, yenilenebilir ve sürdürülebilir temiz enerji kaynaklarına geçiş aşamasında nükleer enerjiden yararlanılması gerektiği yönünde.
