Avustralya, küresel enerji krizine rağmen elektrik fiyatlarını düşürme kararı aldı. 1 Temmuz itibarıyla “Varsayılan Piyasa Teklifi” fiyatlarının bölgesel olarak yüzde 3,4 ile yüzde 21 arasında düşmesi öngörülüyor.
Bu düşüşün arkasındaki en önemli nedenlerden biri, hanelerin artık yalnızca elektrik tüketicisi olmaktan çıkıp aynı zamanda üretici, tüketici ve şebeke dengeleyici konumuna gelmesi olarak gösteriliyor.
EVLER ELEKTRİK ÜRETİP ŞEBEKEYE SATIYOR
Avustralya’da çok sayıda evin çatısında güneş enerjisi panelleri bulunuyor. Bunun yanında ev tipi batarya sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte haneler, gündüz üretilen elektriği depolayarak gece kullanabiliyor ve ihtiyaç halinde şebekeye enerji verebiliyor.
Ülkede yaklaşık 400 bin ev tipi bataryanın hem hanelerin elektrik ihtiyacını karşılamaya hem de şebekeyi desteklemeye başladığı ifade ediliyor.
Bu model, kömür ve gaz santrallerinin piyasa içindeki ağırlığını azaltırken, bazı dönemlerde bu santrallerin kârlılığını da zorlayan bir tablo ortaya çıkarıyor.
GÜNEŞ ENERJİSİNE BATARYA DESTEĞİ
Güneş enerjisi elektrik üretiminde en ucuz kaynaklardan biri haline gelse de gece üretim yapılamaması önemli bir sorun olarak görülüyordu. Avustralya bu sorunu hem şebeke ölçekli batarya sistemleriyle hem de ev tipi depolama çözümleriyle aşmaya çalışıyor.
Evler, gündüz ürettikleri elektriği depolayıp akşam saatlerinde kullanırken, fazla elektriği de VPP yani sanal elektrik santralleri üzerinden şebekeye satabiliyor. Bu sistem, kullanıcılara ek gelir olanağı da sağlıyor.
GÜNDÜZ ELEKTRİK ÜCRETSİZ HALE GELDİ
Avustralya, kişi başına güneş enerjisi kurulumunda dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alıyor. Gündüz saatlerinde güneş üretiminin çok yüksek olması, bazı saatlerde elektrik arzının talebin üzerine çıkmasına sebep oluyor.
Bu nedenle ülkede belirli tarifeler kapsamında gündüz 11.00 ile 14.00 saatleri arasında elektrik ücretsiz hale getirildi. Akıllı sayaç taktıran ve özel tarifeye geçen kullanıcılar, Solar Sharer programı kapsamında bu saatlerde elektriği ücretsiz kullanabiliyor.
Buna karşılık 15.00 ile 21.00 saatleri arasında fiyatların eski tarifeye göre daha yüksek olduğu, gece saatlerinde ise indirimli fiyat uygulandığı belirtiliyor. Bu modelle tüketimin güneş üretiminin yüksek olduğu saatlere kaydırılması ve akşam saatlerinde batarya kullanımının teşvik edilmesi hedefleniyor.
BATARYA MALİYETLERİ DÜŞTÜ, GERİ DÖNÜŞ SÜRESİ KISALDI
Ev tipi batarya kullanımındaki hızlı artışta devlet teşvikleri ve batarya maliyetlerindeki düşüş etkili oldu. Bir yılda batarya maliyetlerinin yüzde 45 azalması ve VPP programlarından sağlanan desteklerle, batarya kurulum masraflarının önemli ölçüde düştüğü belirtiliyor.
Kurulum maliyetlerinin 12 bin-13 bin Avustralya dolarından yaklaşık 5 bin Avustralya dolarına kadar gerilediği, kullanıcıların ayrıca VPP sistemlerinden yıllık gelir elde edebildiği belirtiliyor.
Bu gelişmelerle birlikte batarya yatırımlarının geri dönüş süresinin 10 yıldan 2-3 yıl seviyelerine kadar indiği aktarılıyor.
ENERJİDE YENİ MODEL: ÜRETEN EVLER
Avustralya örneği, güneş enerjisi ve batarya sistemlerinin yalnızca elektrik faturasını düşürmekle kalmadığını, aynı zamanda enerji piyasasının işleyişini de değiştirebildiğini gösteriyor.
Hanelerin üretici ve dengeleyici role geçmesiyle birlikte elektrik sistemi daha esnek hale gelirken, fosil yakıtlı santrallere olan ihtiyaç da azalıyor. Bu tablo, yenilenebilir enerji ve depolama teknolojilerinin elektrik fiyatları üzerindeki etkisini ortaya koyan dikkat çekici bir örnek olarak ön plana çıkıyor.
