Hidroelektrik santral, suyun hareket enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren enerji üretim tesisidir. Kısaca HES olarak da adlandırılır.
Bu santrallerde akan ya da yüksekten düşürülen suyun gücünden yararlanılır. Su, türbinleri döndürür. Türbinlerin bağlı olduğu jeneratörler de bu mekanik hareketi elektrik enerjisine çevirir.
HİDROELEKTRİK SANTRAL NEDİR?
Hidroelektrik santral, suyun akışından veya düşüşünden elde edilen enerjiyi kullanarak elektrik üreten tesistir.
Akan suyun taşıdığı enerji, suyun debisine ve düşüş yüksekliğine göre değişir. Büyük debiye sahip akarsular ya da yüksek bir noktadan düşürülen sular, daha fazla enerji üretim potansiyeli oluşturabilir.
Bu sebeple hidroelektrik santrallerin kurulacağı bölgelerde su kaynağı, akış miktarı, yükseklik farkı ve coğrafi koşullar önem taşır.
HİDROELEKTRİK SANTRAL NASIL ÇALIŞIR?
Hidroelektrik santrallerde elektrik üretimi suyun hareketiyle başlar. Barajlı santrallerde su, belirli bir yükseklikte depolanır. Elektrik üretimi sırasında bu su kontrollü şekilde türbinlere yönlendirilir.
Su türbin kanatlarına çarptığında türbin dönmeye başlar. Türbinin dönmesiyle jeneratör çalışır ve elektrik enerjisi üretilir.
Üretilen elektrik, santral ekipmanları ve iletim hatları aracılığıyla elektrik sistemine aktarılır.
HES NE İŞE YARAR?
Hidroelektrik santraller, elektrik üretmek için kullanılır. Suyun doğal hareketinden yararlanıldığı için yakıt gideri bulunmaz.
HES’ler, elektrik üretiminde yerli ve yenilenebilir kaynakların kullanılmasına katkı sağlar. Ayrıca enerji arzının çeşitlendirilmesinde önemli bir rol oynar.
Barajlı hidroelektrik santraller, bazı durumlarda suyun depolanmasına da imkân sağlayabilir. Bu yönüyle su yönetimi, enerji üretimi ve dönemsel talep dengesinde önemli bir işlev görebilir.
HİDROELEKTRİK ENERJİ YENİLENEBİLİR Mİ?
Hidroelektrik enerji, yenilenebilir enerji kaynakları arasında yer alır. Çünkü temel kaynağı su döngüsüdür.
Yağışlar, akarsular ve suyun doğal hareketi hidroelektrik üretimin temelini oluşturur. Bu nedenle hidroelektrik santraller, fosil yakıt kullanmadan elektrik üretebilir.
HİDROELEKTRİK SANTRALLERİN AVANTAJLARI NELERDİR?
Hidroelektrik santraller; temiz, yenilenebilir, yüksek verimli, yakıt gideri olmayan ve uzun ömürlü tesislerdir. Bu santrallerin işletme giderleri görece düşüktür. Ayrıca dışa bağımlı olmayan yerli bir kaynakla elektrik üretimi yapılmasına katkı sağlar.
HİDROELEKTRİK SANTRAL TÜRLERİ NELERDİR?
Hidroelektrik santraller genel olarak barajlı ve nehir tipi santraller olarak değerlendirilebilir. Barajlı santrallerde su depolanır ve ihtiyaç halinde türbinlere yönlendirilerek elektrik üretilir. Nehir tipi santrallerde ise akarsuyun doğal akışından yararlanılır.
Her iki sistemde de temel amaç aynıdır: suyun hareket enerjisini elektrik enerjisine dönüştürmek.
