Türkiye’de güneş, rüzgar ve diğer yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik yatırımlar artarken, kendi elektriğini üretmek isteyen vatandaşlar ve işletmeler için lisanssız elektrik üretimi modeli öne çıkıyor.
Peki lisanssız elektrik üretimi nedir, kimler yararlanabilir, başvuru süreci nasıl işler?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğünün açıklamalarına göre lisanssız elektrik üretimi; gerçek veya tüzel kişilerin lisans alma ve şirket kurma zorunluluğu olmadan elektrik üretebilmesine imkan sağlayan bir model olarak uygulanıyor.
LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETİMİ NE ANLAMA GELİYOR?
Lisanssız üretim modeliyle tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarını, tüketim noktalarına en yakın üretim tesislerinden karşılaması amaçlanıyor.
Bu modelin amaçları arasında, elektrik tüketicilerinin kendi enerjisini üretmesinin sağlanması, küçük ölçekli üretim tesislerinin ekonomiye kazandırılması ve dağıtık üretim sayesinde elektrik şebekesindeki kayıpların azaltılması bulunuyor.
Vatandaşlar ve işletmeler bu kapsamda özellikle çatı ve arazi tipi güneş enerji santralleri (GES), rüzgar ve diğer uygun yenilenebilir enerji kaynaklarıyla elektrik üretimi yapabiliyor.
KİMLER LİSANSSIZ ELEKTRİK ÜRETEBİLİR?
Lisanssız elektrik üretimi için gerçek kişiler, şirketler ve çeşitli tüzel kişiler başvuru yapabiliyor.
Başvuruda temel şartlardan biri, üretim tesisi ile ilişkilendirilecek bir tüketim tesisinin bulunması.
Üretim tesisi ile tüketim tesislerinin bağlantı ve dağıtım şartları mevzuatta belirlenen kurallara göre değerlendiriliyor.
BAŞVURU SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Lisanssız üretim başvuruları kurulacak tesisin türüne göre ilgili kurumlara yapılıyor.
- Güneş, rüzgar gibi kaynaklara dayalı üretim tesisleri için ilgili dağıtım şirketlerine veya dağıtım lisansı sahibi OSB’lere,
- İletim seviyesinden bağlantı talep edilmesi halinde TEİAŞ’a,
- Hidrolik kaynaklara dayalı tesislerde ilgili idari birimlere
başvuru yapılabiliyor.
Başvuruların ardından teknik değerlendirme, bağlantı görüşü, proje onayı, tesis kurulumu ve kabul süreçleri işletiliyor.
ÜRETİLEN ELEKTRİK NASIL DEĞERLENDİRİLİYOR?
Lisanssız üretimde temel yaklaşım, tüketicinin kendi elektrik ihtiyacını karşılaması üzerine kuruluyor.
Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bazı tesislerde, ihtiyaç fazlası elektrik enerjisinin belirlenen usuller kapsamında satın alınması mümkün olabiliyor.
GÜNEŞ ENERJİSİ LİSANSSIZ ÜRETİMDE ÖNDE
Türkiye’de lisanssız elektrik üretiminde en yaygın kullanılan kaynak güneş enerjisi olarak öne çıkıyor.
Özellikle sanayi tesisleri, fabrikalar, işletmeler ve konut çatılarında kurulan GES projeleriyle tüketiciler elektrik maliyetlerini azaltmayı hedefliyor.
Enerji dönüşümüyle birlikte lisanssız üretim modeli, tüketicilerin aynı zamanda enerji üreticisi haline gelmesinde önemli araçlardan biri olarak değerlendiriliyor.
