Televizyonu kumandadan kapatmak, cihazın elektrik tüketimini tamamen durdurduğu anlamına gelmeyebilir. Ekran kararsa da bazı parçalar çalışmayı sürdürür. Elektronik cihazların kullanılmadıkları veya kapalı göründükleri halde şebekeden elektrik çekmesi, “vampir tüketim” ya da “hayalet tüketim” olarak adlandırılır.
Bu tüketimin nedeni, cihazların bazı işlevlerini kullanıma hazır tutmasıdır. Kumandadan gelen sinyali algılamak, dijital saati göstermek veya ağ bağlantısını sürdürmek için elektrik gerekir. Dolayısıyla bir cihazın kullanılmaması, elektrikle bağlantısının tamamen kesildiği anlamına gelmez.
Televizyonlar, uydu alıcıları, oyun konsolları, bilgisayarlar ve yazıcılar bekleme sırasında elektrik tüketebilen cihazlar arasında yer alır. Dijital ekranı veya saati bulunan bazı mutfak aletlerinde de benzer bir tüketim görülebilir. Ancak bu cihazların tamamı aynı miktarda enerji harcamaz. Tüketim, cihazın tasarımına ve bekleme sırasında açık kalan işlevlerine göre değişir.
Prize takılı bırakılan şarj adaptörleri de bağlı bir telefon bulunmadığında az miktarda elektrik çekebilir. Bununla birlikte yalnızca adaptörün prizde durmasına bakarak faturaya yüksek bir yük getirdiğini söylemek doğru olmaz. Gerçek tüketimi belirlemek için ölçüm yapılması gerekir.
Peki kullanılmayan cihazların elektrik tüketimi faturayı nasıl etkiler?
Bekleme sırasında çekilen güç düşük olsa da bu durumun uzun süre devam etmesi toplam enerji tüketimini artırır. Faturaya yansıyan tutar ise cihazların sayısına, bekleme süresine, çektiği güce ve uygulanan elektrik birim fiyatına bağlıdır. Örneğin toplam 10 watt güç çeken cihazlar, her gün 20 saat bu durumda kalırsa 30 günde 6 kilovatsaat elektrik tüketir. Bu hesap, örnek olarak seçilen güç ve süreye dayanır; her evde aynı tüketimin oluşacağı anlamına gelmez.
ABD Enerji Bakanlığı, vampir tüketimi azaltmak için kullanılmayan cihazların fişten çekilmesini veya anahtarlı prizlerle kapatılmasını öneriyor. Sürekli çalışması gerekmeyen cihazlarda bu yöntem, bekleme tüketimini önleyebilir. Uygun cihazlarda anahtarlı çoklu priz kullanmak da birden fazla ürünün elektriğini birlikte kesmeyi kolaylaştırır.
Ancak her cihazın elektrik bağlantısını kesmek uygun değildir. Sürekli çalışması gereken cihazlar ve kesintisiz bağlantıya ihtiyaç duyan sistemler ayrı değerlendirilmelidir. Tasarruf için önce hangi cihazın ne kadar bekleme tüketimi yaptığını belirlemek, ardından kullanım ihtiyacına göre hareket etmek gerekir. Uygun bir priz tipi enerji ölçer, bu tüketimi kontrol etmeye yardımcı olabilir.
