Uluslararası Enerji Ajansı, temiz enerji teknolojilerinin yaygınlaşmasında yalnızca finansman ve teknolojinin yeterli olmadığını, toplumsal katılım, davranış değişikliği ve sosyal adalet politikalarının da belirleyici olduğunu ifade etti.
IEA, Avrupa Komisyonu'nun desteğiyle hazırlanan "Temiz Enerjiye Erişimi ve Benimsenmesini Genişletmek İçin En İyi Uygulamalar" raporunda, temiz enerji dönüşümünün başarısı için toplumun sürece aktif şekilde dahil edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
55 UYGULAMA ÖRNEĞİ İNCELENDİ
Sürdürülebilir Yaşam Tarzları, Adalet ve Temiz Enerji Teknolojilerine Erişim Kampanyası kapsamında hazırlanan raporda, farklı ülkelerden 55 uygulama örneği değerlendirildi.
Raporda, politika yapıcılara yönelik öneriler sıralanırken temiz enerji dönüşümünün yalnızca teknolojik değişimlerden ibaret olmadığı vurgulandı. Dönüşümün aynı zamanda davranışsal ve yapısal adımları da kapsadığı ifade edildi.
POLİTİKA, TOPLUM VE SEKTÖR VURGUSU
IEA'ya göre temiz enerji dönüşümünde politika, toplum ve sektörler olmak üzere üç temel alanda eş zamanlı ilerleme sağlanması gerekiyor.
Politika tarafında teşvik mekanizmaları, düzenlemeler ve farkındalık kampanyalarının birlikte uygulanması önerildi. Toplum boyutunda ise eğitim çalışmaları, yerel toplulukların karar alma süreçlerine katılımı, kadınlar ve gençlerin enerji sektöründeki rolünün artırılması öne çıktı.
BİNALAR, ULAŞIM VE EV ALETLERİ ÖNE ÇIKTI
Raporda, sektörel dönüşüm kapsamında binalar, ulaşım ve ev aletleri sektörlerinde enerji verimliliğinin artırılması gerektiği belirtildi. Bu alanların küresel karbon emisyonlarında önemli paya sahip olduğuna dikkat çekildi.
Gelişmekte olan ülkelerdeki uygulamalara da yer verilen raporda, Hindistan'ın "Mission LiFE" programının sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik ettiği ifade edildi. Ayrıca 10 milyon haneye çatı tipi güneş paneli kurulmasını hedefleyen "PM Surya Ghar" programının enerjiye erişimi artırdığı kaydedildi.
ÇİN'DE ENERJİ ETİKETİYLE BÜYÜK TASARRUF
Raporda Çin'in pilot şehir uygulamalarıyla ulaşımda elektrifikasyonu yaygınlaştırdığı ve enerji verimliliği standartlarını güçlendirdiği aktarıldı.
Çin'deki enerji etiketi sisteminin son 20 yılda 4,28 trilyon kilovatsaatten fazla elektrik tasarrufu sağladığı belirtildi.
ENERJİ YOKSULLUĞUYLA MÜCADELE ÖNE ÇIKIYOR
IEA raporunda, enerji dönüşümünün sosyal boyutuna da dikkat çekildi. Avrupa Birliği'nin 2026-2032 döneminde uygulanacak Sosyal İklim Fonu ile enerji yoksulluğundan etkilenen hanelere ve küçük işletmelere destek sağlamayı amaçladığı ifade edildi.
Rapora göre dünya genelinde yaklaşık 750 milyon kişinin elektriğe erişimi bulunmuyor. 2 milyardan fazla kişi ise temiz pişirme teknolojilerinden yararlanamıyor. Bu nedenle özellikle Afrika'da temiz enerjiye erişimin artırılması önem taşıyor.
IEA, temiz enerji dönüşümünün iklim hedeflerine ulaşmanın yanı sıra enerji maliyetlerinin azaltılması, yaşam kalitesinin yükseltilmesi ve ekonomik fırsatların artırılması açısından da önemli katkılar sağlayabileceğini değerlendirdi.
