Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği endişesini büyüttü. Analistler, Hürmüz Boğazı kaynaklı sevkiyat belirsizliğinin sürmesi halinde Brent petrolün kısa vadede 150 dolara, arzın tamamen kesilmesi senaryosunda ise 200 dolara kadar çıkabileceği uyarısını yapıyor.
PETROLDE HER 10 DOLARLIK ARTIŞ ENFLASYONU YÜKSELTEBİLİR
Petrol fiyatlarındaki yükselişin, küresel enflasyon üzerinde doğrudan baskı oluşturması bekleniyor. Uluslararası Enerji Ajansı’nın tahminlerine göre petroldeki her 10 dolarlık kalıcı artış, küresel enflasyonu yüzde 0,2 yukarı çekebilir.
IMF projeksiyonlarında ise petroldeki her yüzde 10’luk kalıcı yükselişin küresel enflasyonda yüzde 0,4’lük hızlanmaya yol açabileceği belirtiliyor. IMF Başkanı Kristalina Georgieva da maliyet artışının küresel büyümeyi yüzde 0,2 yavaşlatabileceğine dikkati çekti.
MERKEZ BANKALARININ POLİTİKA ALANI DARALABİLİR
Enerji maliyetlerindeki sert artış, merkez bankalarının faiz kararlarında belirleyici başlıklardan biri haline gelebilir. Enflasyonla mücadelenin sürdüğü bir dönemde petrol fiyatlarındaki ani yükselişler, para politikalarında “yüksek faizlerin daha uzun süre korunması” ihtimalini güçlendiriyor.
ABD Merkez Bankası projeksiyonlarına göre, petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artış ülkenin manşet enflasyonunu yaklaşık yüzde 0,35 yukarı çekiyor. Petrolün 100 dolar seviyesinde kalıcı olması halinde, 3 ila 6 ay içinde ABD ekonomisi üzerinde yüzde 1,4’lük ek enflasyon yükü oluşabileceği değerlendiriliyor.
ENERJİ İTHALATÇISI ÜLKELERDE RESESYON RİSKİ ARTIYOR
Brent petrolün 100 dolar eşiğinin üzerinde kalıcı hale gelmesi, küresel arz açığını derinleştirebilir. Özellikle enerji ithalatına bağımlı Avrupa ve Asya ekonomilerinde, yüksek maliyetlerin üretimden ulaşıma kadar birçok alanda baskı oluşturması öngörülüyor.
Ekonomistler, petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın tüketici maliyetlerine hızlı şekilde yansıyacağını öngörüyor. Ham petroldeki bu ölçekte bir yükselişin, akaryakıt fiyatlarında litre başına ortalama 10-15 sentlik maliyet artışına yol açabileceği bekleniyor.
KÜRESEL STOKLAR İÇİN UYARI
Enerji analiz kuruluşları Gunvor ve Energy Aspects, lojistik tıkanıklığın sürmesi halinde küresel petrol, benzin ve dizel stoklarının mayıs sonunda kritik seviyelere gerileyebileceğine dikkat çekti.
Jeopolitik istikrarsızlığın haziran sonuna kadar devam etmesi durumunda stokların daha da baskı altına girebileceği, fiyatların ise öngörülemez bir seviyeye taşınabileceği belirtiliyor. Piyasalarda mevcut tablo, “fırtına öncesi sessizlik” olarak değerlendiriliyor.
