Haber Ara

Milyonlarca haber arasında ara

Sıfır atıkla 149 gigaton salım önlenebilir

Sıfır Atık Vakfı, COP31'de küresel iklim raporunu açıkladı. Rapora göre döngüsel ekonomi uygulamalarıyla 2050'ye kadar 149 gigaton sera gazı salımı önlenebilir.

İKLİM & ÇEVRE 20.11.2026 16:59 Bora Toprak Kasapoğlu Okuma Süresi: 5 dk
Sıfır atıkla 149 gigaton salım önlenebilir
Paylaş:
N

Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nde sıfır atık ve döngüsel ekonominin iklim değişikliğiyle mücadelede sağlayabileceği kazanımlar açıklandı. Sıfır Atık Vakfı tarafından hazırlanan rapora göre mevcut uygulamaların yaygınlaştırılması halinde 2025-2050 döneminde 149 gigaton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımının önüne geçilebilir.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, "Sıfır Atık Geleceğimiz" raporunun sonuçlarını zirvenin Mavi Bölgesi'ndeki Sıfır Atık Müzesi'nde düzenlenen basın toplantısında paylaştı.

Ağırbaş, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un liderliğinde yürütülen çalışmalarda sıfır atığın iklim eyleminin temel başlıklarından biri haline geldiğini belirtti. Türkiye'nin 2035 yılına kadar geri kazanım oranını yüzde 60'a çıkarmayı hedeflediğini de açıkladı.

SIFIR ATIKLA 149 GİGATON SALIM ÖNLENEBİLİR

Uluslararası bilimsel katkılarla hazırlanan "Sıfır Atık Geleceğimiz" raporu, atık yönetimi ve döngüsel ekonomi uygulamalarının küresel sera gazı salımlarına etkisini değerlendirdi.

Rapora göre sıfır atık yaklaşımının bütüncül biçimde uygulanması halinde 2025-2050 yılları arasında toplam 149 gigaton karbondioksit eşdeğeri salım önlenebilir.

Bu potansiyelin 37 gigatonluk bölümünü atık yönetiminin geliştirilmesi, gıda israfının azaltılması, yeniden kullanım ve onarım uygulamaları oluşturuyor.

Kalan 112 gigatonluk bölümün ise binalar, altyapı ve dayanıklı tüketim mallarındaki dönüşümle sağlanabileceği öngörülüyor.

Raporda, 2050 yılına gelindiğinde yıllık sera gazı salım tasarrufunun 9,6 gigatona ulaşabileceği belirtildi.

COP31'DEN 2035 İÇİN İKİ YENİ HEDEF

Samed Ağırbaş, COP31 Başkanlığının sıfır atık ve döngüsel ekonomi alanında belirlediği iki hedefi açıkladı.

İlk hedef, 2035 yılına kadar belediye atık miktarında öngörülen artışın en az yüzde 50 azaltılması olarak belirlendi.

İkinci hedef ise küresel döngüsel malzeme kullanım oranının mevcut yüzde 6,9 seviyesinden en az yüzde 15'e yükseltilmesi oldu.

Ağırbaş, raporun 2035 hedeflerinin ötesine geçerek 2050 yılına kadar uygulanabilecek dönüşüm adımlarını ortaya koyduğunu söyledi.

TÜRKİYE'DE 90 MİLYON TON ATIK GERİ KAZANILDI

Türkiye'nin sıfır atık çalışmalarında elde ettiği sonuçlar da basın toplantısında paylaşıldı.

Ağırbaş'ın açıkladığı verilere göre 2017-2025 döneminde 90 milyon ton atık ekonomiye geri kazandırıldı.

Bu süreçte 613 milyon ağacın kesilmesinin önlendiği ve 180 milyon ton sera gazı salımının engellendiği belirtildi.

Türkiye'nin geri kazanım oranı aynı dönemde yüzde 13'ten yüzde 40 seviyelerine yükseldi.

Ağırbaş, bu oranın 2035 yılında yüzde 60'a, 2053 yılında ise yüzde 70'e çıkarılmasının hedeflendiğini bildirdi.

KÜRESEL SALIMLARIN YÜZDE 55'İNDEN FAZLASINA VURGU

"Sıfır Atık Geleceğimiz" raporunda doğal kaynak kullanımı ile sera gazı salımları arasındaki ilişkiye de yer verildi.

Rapora göre küresel sera gazı salımlarının yüzde 55'inden fazlası doğal kaynakların çıkarılması ve işlenmesiyle bağlantılı.

Yalnızca malzeme üretimi nedeniyle yılda 11,8 gigaton karbondioksit eşdeğeri salım gerçekleşiyor.

Buna karşılık dünya ekonomisinde kullanılan malzemelerin döngüsel kullanım oranı yüzde 6,9 düzeyinde bulunuyor.

Raporda doğrusal üretim ve tüketim modelinin dünya ekonomisine yıllık maliyetinin 25,4 trilyon euro olduğu belirtildi.

ORGANİK ATIKLAR METAN SALIMINI ARTIRIYOR

Raporda organik atıkların iklim değişikliğine etkisi de ele alındı.

Depolama alanlarında, döküm sahalarında ve atık sularda ayrışan organik atıkların insan kaynaklı metan salımlarının yaklaşık yüzde 20'sinden sorumlu olduğu ifade edildi.

Gıda israfının azaltılması, atıkların kaynağında ayrıştırılması ve organik atıkların doğru yönetilmesi, kısa sürede sonuç alınabilecek uygulamalar arasında gösterildi.

Dünya genelinde 2,7 milyar kişinin düzenli atık toplama hizmetine erişemediği belirtildi.

Ayrıca her yıl 845 milyon ton belediye atığının kontrolsüz biçimde döküldüğü, açıkta yakıldığı veya su kaynaklarına karıştığı kaydedildi.

PLASTİK ATIKLARIN YALNIZCA YÜZDE 9'U DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR

Samed Ağırbaş, küresel plastik üretiminin son 70 yılda 230 kat artarak 460 milyon tonu aştığını açıkladı.

Plastik atıkların yalnızca yüzde 9'unun geri dönüştürülebildiğini belirten Ağırbaş, Türkiye Plastik Atık Çalıştayı Sonuç Raporu'ndaki verilere de değindi.

Buna göre plastik atıkların yüzde 50'si depolanıyor, yüzde 19'u yakılıyor ve yüzde 22'si kontrolsüz şekilde doğaya karışıyor.

Ağırbaş, mikroplastiklerin yaklaşık üçte birinin sentetik kumaşların yıkanmasından, dörtte birine yakın bölümünün ise lastik aşınmasından kaynaklandığını aktardı.

Denizlerdeki plastik kirliliğinin yaklaşık yüzde 80'inin karasal kaynaklı olduğunu söyledi.

2053 TÜRKİYE PLASTİK VİZYONU İÇİN ÇALIŞMALAR

Türkiye'nin plastik atıklarla mücadele kapsamında yürüttüğü çalışmaları anlatan Ağırbaş, ağustos ve eylül aylarında Adana, Mersin, Muğla ve Antalya'da saha toplantıları gerçekleştirildiğini bildirdi.

Ardından İstanbul'da 17 bakanlığın, İstanbul Teknik Üniversitesinden 34 akademisyenin ve 400'den fazla katılımcının yer aldığı Türkiye Plastik Atık Çalıştayı düzenlendi.

Çalıştaydaki 15 tematik masada elde edilen sonuçların 2053 Türkiye Plastik Vizyonu'na temel oluşturduğu belirtildi.

Ağırbaş, plastik kullanımına yönelik yaklaşımın malzemeyi tamamen ortadan kaldırmak olmadığını, gerekli kullanım ile gereksiz tüketimin birbirinden ayrılması gerektiğini ifade etti.

81 İLDE BİR MİLYON KADIN HEDEFİ

Sıfır Atık Vakfı, toplumsal katılımı artırmak amacıyla yeni bir program da başlattı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı iş birliğinde yürütülen Sıfır Atık Kadın Elçileri programıyla 81 ilde gönüllü kadınlardan oluşan bir ağ kurulması hedefleniyor.

Samed Ağırbaş, bir milyon kadının sıfır atık dönüşümünde aktif rol almasının amaçlandığını belirtti.

Programın 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü'ne uzanan süreçte uluslararası bir kadın elçileri ağına dönüştürülmesi planlanıyor.

COP31'E 102 BİNDEN FAZLA KAYITLI KATILIMCI

Samed Ağırbaş, COP31'in katılım verilerini de paylaştı.

Açıklamasına göre zirvenin ilk hafta sonu itibarıyla Mavi Bölge'deki kayıtlı katılımcı sayısı 102 bin 610'a, Yeşil Bölge ziyaretçi sayısı ise 212 bine ulaştı.

Zirveye 95 ülke lideri ve 7 uluslararası kuruluş başkanı katıldı. Müzakerelerde 300'den fazla bakan yer aldı.

Yeşil Bölge'de 1500'ün üzerinde panel ve oturum düzenlendi.

Ağırbaş, sıfır atığın Birleşmiş Milletler iklim konferansları tarihinde ilk kez bu ölçekte ayrı bir başlık ve eylem alanıyla gündeme taşındığını belirtti.

Sıfır atık, COP31 Eylem Gündemi'nin 10 temel maddesi arasında yer aldı.

COP31 KARARLARI İÇİN MÜZAKERELER SÜRÜYOR

Ağırbaş, COP31 kapsamında yayımlanan ilk çerçeve karar taslağının henüz üzerinde uzlaşılmış nihai bir metin olmadığını bildirdi.

Taslağın, 160'tan fazla ülke adına sunulan 45 görüşün değerlendirilmesiyle hazırlandığını açıkladı.

İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında sağlanacak finansmanın, uyum ve dönüşüm kapasitesine en fazla ihtiyaç duyan ülkelere ulaşması gerektiğini vurguladı.

COP31 sonrasında çalışmaların somut uygulamalara dönüşmesinin önemine değinen Ağırbaş, COP32'ye ev sahipliği yapacak Addis Ababa'ya kadar sahada ilerleme sağlanmasını hedeflediklerini söyledi.

SIFIR ATIK HAREKETİ 193 ÜLKEDE KARŞILIK BULDU

Emine Erdoğan'ın öncülüğünde 27 Eylül 2017'de başlatılan Sıfır Atık Hareketi'nin bugün 193 ülkede karşılık bulduğu açıklandı.

Türkiye'nin öncülüğünde ve 105 ülkenin ortak sunuculuğunda Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda kabul edilen kararla 30 Mart, Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmişti.

Samed Ağırbaş, hareketin küresel ölçekte yaygınlaşmasında COP31'in önemli bir aşama olduğunu belirtti.

Gıda israfının önlenmesi, eşyaların onarılarak yeniden kullanılması, ihtiyaç fazlası ürünlerin paylaşılması ve belediyelerin atık toplama sistemlerinin güçlendirilmesinin dönüşümün temel adımları olduğunu ifade etti.

HABER BİLGİSİ
Kaynak: Haber Merkezi
Yorumlar
0 yorum
Yorumlarınız editör onayından sonra yayına alınır.
Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.
COP31'de dinozorlar ve Antarktika bir arada!
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
COP31'de dinozorlar ve Antarktika bir arada!
WhatsApp
İhbar Hattı