Avrupa’da sekiz ülkede toplam 100 milyar avro büyüklüğündeki yenilenebilir enerji ve depolama projelerinin, elektrik dağıtım şebekesine bağlantı için beklediği belirlendi. Bağlantı kuyruklarında 375 gigavat yenilenebilir enerji ve 455 gigavat depolama projesi bulunuyor.
830 GİGAVATLIK PROJE KUYRUKTA
Avrupa merkezli sivil toplum kuruluşu Fosil Yakıtların Ötesi Ağı tarafından danışmanlık şirketi AFRY’ye hazırlatılan analize göre, Bulgaristan, Çekya, Almanya, Yunanistan, İtalya, Polonya, İspanya ve İngiltere’de büyük ölçekli temiz enerji yatırımları şebekeye erişim için bekliyor.
Analizde, söz konusu ülkelerde 375 gigavatlık yenilenebilir enerji projesi ile 455 gigavatlık depolama projesinin bağlantı kuyruğunda olduğu bildirildi. Bu kapasitenin, Avrupa’daki mevcut kömür ve gaz santrali kapasitesinin yaklaşık yüzde 98’ine denk geldiği belirtildi.
Bekleyen projelerin toplam ekonomik büyüklüğünün ise 100 milyar avro seviyesinde olduğu kaydedildi.
DAĞITIM ŞEBEKELERİ DÖNÜŞÜME YETİŞEMİYOR
Analize göre, dağıtım sistemi operatörleri enerji dönüşümünün hızına uyum sağlamakta zorlanıyor. Yeni yenilenebilir enerji ve depolama projelerinin dağıtım şebekesine yeterince hızlı bağlanamaması, özellikle gelişmiş pazarlarda batarya depolama sistemlerinin yaygınlaşmasının önündeki önemli engellerden biri olarak öne çıkıyor.
Şebeke bağlantı süreçlerinde iyileştirme yapılmaması halinde, Avrupa’da temiz enerji dönüşümünün yavaşlayabileceği ve fosil yakıtlara bağımlılığın artabileceği ifade ediliyor.
Bu nedenle yerel düzeydeki bağlantı engellerinin aşılması için dağıtım şebekelerinin dijitalleşmesine, düzenleyici reformlara ve daha güçlü planlama süreçlerine ihtiyaç duyuluyor.
KUTLUAY: ŞEBEKE KISITLARI ENERJİ POTANSİYELİNİ SEKTEYE UĞRATABİLİR
Fosil Yakıtların Ötesi Ağı Kampanyacısı Duygu Kutluay, bağlantı kuyruklarının giderek sıkışmasının enerji dönüşümünü yavaşlattığını ve Avrupa’nın rekabet gücünü zayıflattığını belirtti.
Kutluay, dağıtım sistemi operatörlerinin Avrupa’nın enerji güvenliğini korumak ve tüketiciler için enerji maliyetlerini düşürmek amacıyla temiz enerji dönüşümünün hızına ayak uydurması gerektiğini vurguladı.
Kutluay, “Yönetişim ve işletme reformları olmadan Avrupa'nın yenilenebilir enerji potansiyeli, hedef veya yatırım eksikliğinden değil, tam da bu enerjiyi ulaştırması gereken şebekelerdeki kısıtlar nedeniyle sekteye uğrayacak.” değerlendirmesinde bulundu.
TÜRKİYE İÇİN DE BENZER RİSKLERE DİKKAT ÇEKİLDİ
Kutluay, Türkiye’de de Avrupa’dakine benzer şebeke kapasitesi sorunları bulunduğunu belirtti. Türkiye’nin enerjide dışa bağımlı, ancak yenilenebilir enerji potansiyeli yüksek bir ülke olduğuna dikkati çeken Kutluay, özellikle öz tüketime dayalı ve küçük ölçekli projelerin yaygınlaşmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.
Kutluay, mevzuat ve teknik belirsizliklerin yanı sıra dağıtım şirketlerinin yenilenebilir enerji ve batarya depolama projelerine bağlantı sağlayamamasının süreci yavaşlattığını kaydetti.
Kutluay, “Türkiye'nin enerji bağımsızlığını güçlendirebilmesi için dağıtım sistemlerinin modernize edilmesi, dijitalleşmesi ve planlama süreçlerinin dağıtık enerji kaynakları ile esneklik çözümlerini merkeze alacak şekilde yeniden yapılandırılması kritik önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.
NATALICCHIO: ŞEBEKELER ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNÜN KİLİT UNSURU
AFRY Kıdemli Danışmanı Chiara Natalicchio da iletim ve dağıtım şebekelerinin enerji dönüşümünde belirleyici role sahip olduğunu belirtti.
Natalicchio, daha dağıtık ve değişken hale gelen elektrik sisteminde yeni kaynakların kullanılabilir değere dönüşüp dönüşmeyeceğinin şebekeler tarafından belirlendiğini ifade etti.
Natalicchio, “Daha dağıtık ve değişken hale gelen bir elektrik sisteminde yeni kaynakların kullanılabilir bir değere dönüşüp dönüşmeyeceği nihai olarak bu şebekeler tarafından belirleniyor. Bu bağlamda, dağıtım şebekelerinin stratejik rolüne ve daha güçlü yönetişim, güçlü planlama, anlamlı paydaş katılımı ve esneklik çözümlerinin uygulanmasıyla desteklenen, ileriye dönük ve esnek düzenlemelere acil ihtiyaca odaklanmak çok önemli.” değerlendirmesinde bulundu.
2030 HEDEFİ İÇİN DAĞITIM ŞEBEKELERİ ÖNE ÇIKIYOR
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı verilerine göre, Avrupa’da enerji dönüşümünün planlandığı şekilde ilerleyebilmesi için 2030’a kadar yenilenebilir enerji projelerinin yüzde 70’inden fazlasının elektrik dağıtım şebekelerine bağlanması bekleniyor.
Bu tablo, yenilenebilir enerji yatırımlarında yalnızca üretim kapasitesinin değil, şebeke altyapısı, dijitalleşme, esneklik çözümleri ve bağlantı süreçlerinin de enerji dönüşümünün merkezinde yer aldığını gösteriyor.
