EPDK’nin 10 yıllık YEKDEM süresini tamamlayan lisanssız GES’lere yönelik kararı, veriş yönlü dağıtım bedelinde yaklaşık yüzde 68,5’lik düşüş anlamını taşıyor. Uzmanlara göre düzenleme, eski lisanssız GES yatırımlarında maliyet baskısını azaltarak kısa vadeli finansal rahatlama sağlayabilir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, 10 yıllık YEKDEM süresini dolduran lisanssız güneş enerjisi santralleri için beklenen adımı attı. 1 Haziran 2026’dan itibaren geçerli olacak kararla, bu tesislerde veriş yönlü dağıtım bedeli Cumhurbaşkanı kararı yayımlanana kadar geçici olarak “Lisanssız Üretici-2” tarifesi üzerinden hesaplanacak.
MALİYET BASKISI AZALIYOR
Özellikle 2019 öncesinde kurulan ve 10 yıllık YEKDEM alım garantisi sona eren tesisler, ürettikleri elektriği Piyasa Takas Fiyatı üzerinden satarken yüksek dağıtım bedelleri nedeniyle maliyet baskısıyla karşı karşıya kalıyordu.
Güneş üretiminin arttığı öğle saatlerinde piyasa fiyatlarının düşmesi, bazı tesislerde şebekeye elektrik vermeyi ekonomik açıdan zorlaştırabiliyordu. Yeni kararla bu baskının azalması öngörülüyor.
DAĞITIM BEDELİNDE YÜZDE 68,5’LİK DÜŞÜŞ
Uzman değerlendirmesine göre, yeni EPDK kararıyla veriş yönlü dağıtım bedeli yaklaşık 2 bin 81 TL/MWh’den 656 TL/MWh seviyesine geriledi. Kilovatsaat bazında bu düşüş, yaklaşık 208 kr/kWh’den 65 kr/kWh’ye indirim anlamını taşıyor.
Bu da veriş yönlü dağıtım bedelinde yaklaşık yüzde 68,5’lik bir düşüşe karşılık geliyor. Düzenlemenin, 10 yıllık destek süresini tamamlayan eski lisanssız GES’lerin gelir ve nakit akışı üzerinde doğrudan etkili olabileceği değerlendiriliyor.
1 MWP’LİK SANTRALDE HESAP DEĞİŞİYOR
Uzmanların yaptığı örnek hesaplamaya göre, eski tarifede gün içi üretimini tamamen şebekeye veren 1 MWp’lik bir santral, ortalama piyasa fiyatları dikkate alındığında yaklaşık 9 bin 500 TL zarar edebilirken, yeni dağıtım bedeliyle yaklaşık 5 bin TL kar bölgesine geçebiliyor.
Bu etkinin her tesis için aynı olmayacağı ifade ediliyor. Finansal sonuç; tesisin bağlantı tipi, mahsuplaşma yapısı, görevli tedarik şirketiyle ilişkisi ve üretim profiline göre değişiklik gösterebiliyor.
GEÇİŞ DÖNEMİ NİTELİĞİNDE
Karar metnindeki “Cumhurbaşkanı kararı yayımlanıncaya kadar” ifadesi, düzenlemenin kalıcı bir yapıdan çok geçiş dönemi uygulaması olduğunu gösteriyor.
Sektör temsilcileri, kararın kısa vadede eski lisanssız GES yatırımcılarını rahatlatabileceğini ancak orta ve uzun vadeli planlamalar için kalıcı mevzuatın beklenmesi gerektiğini değerlendiriyor.
YENİ DÖNEMİN KURALI: AKILLI ENERJİ YÖNETİMİ
Dağıtım bedelindeki düşüşe rağmen, uzmanlara göre yalnızca elektrik üretmek eski lisanssız GES’ler için artık yeterli olmayacak. Piyasa fiyatlarının düşük seyrettiği saatlerde üretimin nasıl yönetileceği, yatırımcı açısından daha kritik hale gelecek.
Bu sebeple üretim fazlasının doğru yönetilmesi, toplayıcı şirketlerle entegrasyon sağlanması ve batarya enerji depolama sistemlerinin değerlendirilmesi yeni dönemin öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.
Uzmanlara göre, lisanssız GES yatırımcılarının performansını artık yalnızca kurulu güç değil; piyasayı okuma, üretimi doğru zamanda yönetme ve akıllı enerji yönetimine uyum sağlama kabiliyeti belirleyecek.
