Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin katı atık tesisinde kurduğu sera projesi ilk olarak 2024 yılında çilek üretimiyle başladı. Yaklaşık 600 metrekarelik serada topraksız tarım yöntemi uygulanırken, tesisin elektrik üretimi sırasında ortaya çıkan atık ısı seranın ısıtılmasında kullanıldı. İlk hasat edilen çilekler, belediyenin Emekli Kart uygulamasından yararlanan 65 yaş üstü vatandaşlara ücretsiz dağıtıldı.
ÇİLEĞİN ARDINDAN DOMATES ÜRETİMİNE GEÇİLDİ
Projenin ilerleyen aşamasında çilek serasına domates üretimi de eklendi. 2026 yılında seralarda yıllık yaklaşık 20 ton domates ve 8 ton çilek olmak üzere toplam 28 ton ürün yetiştirilmeye başlandı. Böylece proje yalnızca atık enerjisinin değerlendirilmesini değil, sosyal destek amacıyla düzenli tarımsal üretim yapılmasını da sağlayan bir modele dönüştü.
ATIK ISI DOĞRUDAN SERAYA AKTARILIYOR
Tesiste çöplerin işlenmesi sırasında elektrik üreten motorlarda yüksek miktarda ısı ortaya çıkıyor. Normal şartlarda kayıp enerji olarak değerlendirilebilecek bu sıcaklık, boru ve ısıtma sistemleriyle seralara aktarılıyor. Böylece özellikle soğuk dönemlerde seraların daha düşük maliyetle ısıtılması ve yıl boyunca üretimin sürdürülmesi amaçlanıyor.
ENERJİ KAPASİTESİ 3 MEGAVATTAN 13,5 MEGAVATA ÇIKTI
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’in verdiği bilgiye göre, katı atık tesisindeki enerji üretim kapasitesi 3 megavattan 13,5 megavata yükseltildi. Tesisteki atıkların enerjiye, ortaya çıkan ısının ise tarımsal üretime dönüştürülmesiyle aynı süreç içerisinde elektrik üretimi, atık yönetimi ve gıda üretimi bir araya getiriliyor.
ÜRÜNLER EMEKLİ KART SAHİPLERİNE ULAŞTIRILIYOR
Seralarda yetiştirilen ürünlerin dağıtımında belediyenin Emekli Kart uygulamasından yararlanan 65 yaş üstü vatandaşlara öncelik veriliyor. İlk çilek hasadında da ürünlerin bu sistem üzerinden yaşlı vatandaşlara ulaştırıldığı açıklanmıştı. Böylece proje, çevre yatırımı olmasının yanında sosyal belediyecilik uygulaması olarak da değerlendiriliyor.
GAZİANTEP MODELİ COP31’E TAŞINACAK
Fatma Şahin, atıkların enerjiye ve tarımsal üretime dönüştürülmesini kapsayan çalışmaları “Gaziantep modeli” olarak uluslararası platformlarda tanıtmayı hedeflediklerini söyledi. Şahin, Gaziantep’in sıfır atığa en yakın 20 şehir arasında yer aldığını belirterek kenti ilk üç sıraya taşımayı ve projeyi COP31 kapsamında dünya kamuoyuna anlatmayı amaçladıklarını ifade etti.
ÇEVRESEL VE SOSYAL FAYDA BİR ARADA
Projeyle günlük yaklaşık 2 bin ton atığın düzenli şekilde bertaraf edilmesi, çöpten elektrik üretilmesi, atık ısının seralarda değerlendirilmesi ve yetiştirilen ürünlerin ücretsiz dağıtılması sağlanıyor. Böylece normalde kayıp olarak değerlendirilebilecek enerji yeniden kullanılırken, sera giderleri azaltılıyor ve 65 yaş üstü vatandaşlara sosyal destek sunuluyor.
