Limanlarda demirleyen gemilere karadan elektrik sağlamak için gerekli kıyı enerji altyapısının kurulumu, izin süreçleri ve şebeke güçlendirmeleri nedeniyle yıllar sürebiliyor. İngiltere’de geliştirilen hidrojenle çalışan yüzer enerji platformu ise bu sürece alternatif bir çözüm olarak ön plana çıkıyor.
“Yüzer priz” olarak tanımlanan sistem, limanlarda büyük ölçekli inşaat çalışmasına ihtiyaç duymadan gemilere doğrudan elektrik sağlamayı ve emisyonları azaltmayı amaçlıyor.
LİMANLARDA YÜZER ENERJİ İSTASYONU DÖNEMİ
Elire Maritime liderliğindeki İngiliz konsorsiyumu tarafından geliştirilen Hydrogen Power Hub adlı yüzer hidrojen enerji platformu, altı ay süren mühendislik testlerini başarıyla tamamladı.
Platform, limana yanaşmış bir gemiye kara bağlantısı ya da liman altyapısında kapsamlı inşaat çalışması gerektirmeden 5 megavat seviyesine kadar kesintisiz temiz enerji sağlayabiliyor.
Hydrogen Power Hub, yaklaşık 1.200 metrekarelik alan kaplayan üç altıgen modülden oluşuyor. Tam kapasiteyle çalıştığında haftalık 91 megavatsaat enerji sağlayabilen platformun, orta büyüklükteki kruvaziyer gemilerinin enerji ihtiyacını karşılayabilecek seviyede olduğu ifade ediliyor.
HİDROJEN YAKIT HÜCRELERİ ELEKTRİĞE DÖNÜŞTÜRÜYOR
Sistemin merkezinde, her biri 1,3 megavat gücünde modüler hidrojen yakıt hücreleri bulunuyor. Bu yakıt hücreleri, hidrojen gazını elektrokimyasal reaksiyonla elektriğe dönüştürüyor.
Süreç sonunda ortaya çıkan tek yan ürün ise su oluyor.
Yakıt hücreleri sürekli çalışarak haftalık 7.500 ila 8.000 kilogram hidrojen tüketiyor. Bu sırada platform üzerindeki 45 megavatsaat kapasiteli batarya sistemi kademeli olarak şarj ediliyor.
Platformda enerji üretimine destek veren güneş panelleri de bulunuyor. 146 kilovata kadar güç üretebilen paneller sayesinde hidrojen ikmalleri arasında belirli ölçüde enerji bağımsızlığı sağlanıyor. Hidrojen ikmalinin ise destek gemileriyle haftada yaklaşık iki kez yapılması planlanıyor.
LİMAN EMİSYONLARINI AZALTMAYI HEDEFLİYOR
Limanlarda demirleyen gemiler, ana motorlarını kapatsa bile gemi içi sistemlerin çalışması için yardımcı dizel motorlarını kullanmaya devam ediyor. Bu durum, özellikle liman kentlerinde hava kirliliğini artıran önemli kaynaklardan biri olarak gösteriliyor.
Geliştiricilere göre Hydrogen Power Hub, geleneksel dizel jeneratörlerle karşılaştırıldığında liman kaynaklı emisyonları yüzde 77 oranında azaltabiliyor.
Sistemin, gemi başına haftalık yaklaşık 47 ton karbondioksit salımını önleyebileceği belirtiliyor.
NANOGÖZENEKLİ HİDROJEN DEPOLAMA TEKNOLOJİSİ
Projenin dikkat çeken teknik bileşenlerinden biri de Rux Energy UK tarafından geliştirilen hidrojen depolama sistemi oldu.
Bu sistemde hidrojen gazı, mikroskobik gözeneklere sahip nanogözenekli malzemeler kullanılarak depolanıyor. Böylece hidrojenin daha kompakt şekilde ve düşük basınç altında saklanması mümkün hale geliyor.
Bu yöntemin, geleneksel yüksek basınçlı tanklara kıyasla güvenlik ve lojistik açısından avantaj sunduğu değerlendiriliyor.
Platformun dayanıklılığı da bağımsız testlerden geçti. Strathclyde Üniversitesi, dalga havuzlarında yaptığı testlerle platformun yapısal bütünlüğünü ve modüller arasındaki bağlantıların fırtına koşullarındaki performansını doğruladı.
EN BÜYÜK ENGEL MALİYET
Hydrogen Power Hub için en önemli başlıklardan biri maliyet olarak ön plana çıkıyor.
Elire Maritime’ın hesaplamalarına göre platform üzerinden üretilen hidrojen kaynaklı elektriğin maliyeti kilovatsaat başına 0,25 ila 0,50 sterlin arasında değişiyor.
Şebeke elektriği veya dizel jeneratörlerle sağlanan enerjinin maliyeti ise kilovatsaat başına 0,15 ila 0,25 sterlin seviyesinde bulunuyor. Bu tablo, hidrojen tabanlı çözümün mevcut seçeneklere göre yaklaşık iki ila üç kat daha pahalı olduğunu gösteriyor.
Buna rağmen şirket, sistemin hızlı kurulabilmesi ve esnek kullanım imkanı sunmasının maliyet farkını dengeleyebileceğini savunuyor.
Modüler yapısı sayesinde platformun kısa sürede kurulabildiği, farklı limanlara taşınabildiği ve deniz taşımacılığı rotalarındaki değişimlere göre yeniden konumlandırılabildiği belirtiliyor.
DÜNYA LİMANLARININ İLGİSİNİ ÇEKTİ
Birleşik Krallık Araştırma ve İnovasyon Kurumu’nun Clean Maritime Demonstrator Competition Round 6 programı kapsamında desteklenen konsorsiyum, çeşitli limanlarla ilk temaslarını kurdu.
Londra, Singapur, Hamburg, Brisbane ve Riga limanlarının bu teknolojiye ilgi gösterdiği belirtiliyor. Söz konusu limanların, uzun yıllar sürebilecek inşaat süreçleriyle operasyonlarını aksatmak istemediği ve emisyon azaltımına yönelik düzenleyici baskılarla karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
