Çin, elektrik dağıtım hatlarındaki tehlikeli bakım işlemlerinde robot kullanımını genişletiyor. Uzaktan kontrol edilen sistemler, elektrik akışı devam ederken 10 kilovoltluk hatlarda farklı bakım ve onarım görevlerini yerine getirebiliyor.
State Grid’e bağlı bölgesel elektrik şirketleri tarafından kullanılan robotlar; iletken bağlantısı yapılması, eski kabloların kesilmesi, topraklama halkası takılması ve kuş uzaklaştırıcı ekipman kurulması gibi işlemlerde görev alıyor.
Uygulama sayesinde bakım personelinin enerjili hatlara doğrudan yaklaşmasına gerek kalmadan çalışmaların sürdürülmesi amaçlanıyor.
ÇALIŞANLAR ROBOTU YERDEN YÖNETİYOR
Robotların önemli bir bölümü tamamen bağımsız çalışmıyor. Sahadaki personel, sistemleri yerde bulunan kontrol ünitesi veya tablet üzerinden yönetiyor.
Kamera, sensör ve hassas hareket sistemleriyle donatılan robotlar, bulunduğu alanı görüntüleyerek operatörün işlemleri güvenli mesafeden takip etmesine olanak tanıyor. Mekanik kollar ise bakım için gereken hareketleri kontrollü şekilde gerçekleştiriyor.
Çin Ulusal Enerji İdaresinin bölgesel birimi tarafından yayımlanan bilgilere göre sistem, personelin yüksek gerilimle doğrudan temasını azaltırken bakım çalışmalarının güvenliğini ve verimliliğini artırıyor.
ZORLU COĞRAFYALARDA DA KULLANILIYOR
Robotlu bakım sistemleri yalnızca kentlerde değil, çalışma koşullarının daha ağır olduğu bölgelerde de devreye alınıyor.
Gansu eyaletindeki yüksek rakımlı bir bölgede robotlar, 10 kilovoltluk hatlara topraklama ve test halkaları yerleştirdi. Böylece çalışanların düşük sıcaklık, oksijen yetersizliği ve yüksekten çalışma gibi risklere daha az maruz kalması sağlandı.
Hubei eyaletinin Shennongjia bölgesinde gerçekleştirilen başka bir uygulamada ise robot, enerji kesintisi yapılmadan hatta kuş uzaklaştırıcı ekipman kurdu. Sistemin, insan gücüyle yapılan çalışmalara göre daha kararlı ve hassas hareket edebildiği aktarıldı.
ROBOTLARIN ŞEBEKEDEKİ GÖREV ALANI GENİŞLİYOR
Çift kollu yeni modeller, farklı sensörlerden gelen verileri bir arada kullanarak enerjili alandaki işlemleri daha hassas biçimde gerçekleştirebiliyor. Mart 2026’da Heilongjiang’da kullanılan bir robot, operatörler tarafından yerden kontrol edilerek hatta topraklama halkası taktı. Çalışma boyunca personelin enerjili ekipmanla doğrudan temas etmediği bildirildi.
Çin’deki robotlu şebeke bakımının geçmişi ise daha eskiye dayanıyor. Xinhua’nın 2019 tarihli haberine göre Tianjin’de geliştirilen enerjili hat çalışma robotları, o dönemde State Grid’e bağlı 10 elektrik işletmesinde pilot olarak kullanılmaya başlanmıştı. Son uygulamalar, teknolojinin deneme aşamasından çıkarak daha fazla bölgede görev almaya başladığını gösteriyor.
AMAÇ İNSANI TAMAMEN DEVRE DIŞI BIRAKMAK DEĞİL
Robotlar, şebeke bakımında insan gücünü tamamen ortadan kaldırmıyor. İşlemlerin planlanması, sistemin yönetilmesi ve sahadaki güvenlik kontrolleri çalışanlar tarafından yürütülmeye devam ediyor.
Yeni çalışma modelinde tehlikeli ve tekrarlanan fiziksel görevleri robotlar üstlenirken personel, operasyonu güvenli mesafeden yönetiyor. Böylece enerji kesintilerinin azaltılması, bakım sürelerinin kısaltılması ve iş kazası riskinin düşürülmesi hedefleniyor.
Reuters’ın aktardığına göre State Grid, yapay zeka destekli insansı robotlar, çift kollu sistemler ve robot köpeklerin şebeke bakımında kullanılması için yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor.
