Avrupa Birliği (AB), artan enerji fiyatlarının gölgesinde kış dönemine hazırlanıyor. AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen, normal koşullarda bile yaklaşık 50 milyon Avrupalının evini yeterince ısıtamadığını belirterek bu yıl durumun daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulundu.
AB enerji bakanlarının Lüksemburg'daki toplantısı öncesinde konuşan Jorgensen, yükselen enerji maliyetlerinin hem hane halklarını hem de işletmeleri zorladığını söyledi. Avrupa'da doğal gaz fiyatlarının Aralık 2022'den bu yana ilk kez megavatsaat başına 100 avroya ulaşması, enerji maliyetlerini yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.
Jorgensen, yüksek fiyatların etkisini azaltmak için üye ülkelerin harekete geçmesi gerektiğini vurgularken AB Dönem Başkanı İrlanda'nın İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O'Brien da uzun vadeli çözümlere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
50 MİLYON AVRUPALI EVİNİ YETERİNCE ISITAMIYOR
Yaklaşan kışın Avrupa'da milyonlarca kişi için ekonomik açıdan zor geçebileceğini belirten Jorgensen, enerji fiyatlarının mevcut koşullarda daha fazla haneyi etkileyebileceğini söyledi.
Jorgensen, yaşanan sorunun boyutunu şu sözlerle anlattı:
"Normal bir yılda ne yazık ki yaklaşık 50 milyon Avrupalı evini yeterince ısıtamıyor. Avrupa'da bu yıl enerji fiyatlarının yüksek olması nedeniyle muhtemelen bu sayı daha da artacak."
Vatandaşların karşılaştığı mali yükün hafifletilmesi gerektiğini ifade eden Jorgensen, özellikle düşük gelirli kesimlerin korunmasına yönelik önlemlerin önemine işaret etti.
Bazı ülkelerde fosil yakıt desteklerinin gerekli olabileceğini söyleyen Jorgensen, bu uygulamaların belirli grupları hedeflemesi ve geçici olması gerektiğini kaydetti.
DOĞAL GAZ FİYATLARI 100 AVROYA ULAŞTI
Avrupa enerji piyasasında fiyat artışları yeniden hızlandı. Toptan doğal gaz fiyatları, 28 Ekim'de Aralık 2022'den bu yana ilk kez kısa süreliğine megavatsaat başına 100 avroyu gördü.
Gaz fiyatları, İran'daki savaş öncesindeki seviyelerin yaklaşık üç katında seyrediyor.
İran, Ukrayna ve Yemen'deki savaşların enerji piyasaları üzerindeki etkisi sürerken Orta Doğu ve Rusya'daki rafinerilerin faaliyetlerinde de düşüş yaşanıyor.
Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol ve doğal gaz taşımacılığındaki aksamalar da fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.
AVRUPA KIŞA DAHA DÜŞÜK GAZ STOKUYLA GİRİYOR
AB'nin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı da geçen yılın altında bulunuyor.
Birlik, kışın ısınma dönemine yaklaşık yüzde 75 doluluk oranıyla girerken geçen yıl aynı dönemde depoların yüzde 83'ü doluydu.
Petrol piyasalarında da yüksek fiyatlar sürüyor. Brent petrolün varil fiyatı 29 Ekim saat 09.30 itibarıyla 110,22 dolar olarak kaydedildi.
Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün aralık vadeli varil fiyatı ise 101,38 dolar seviyesinde gerçekleşti.
AB'DEN FOSİL YAKITLARDAN UZAKLAŞMA ÇAĞRISI
Jorgensen, enerji maliyetlerini azaltmak amacıyla fosil yakıtlara bağımlılığın düşürülmesini istedi.
Yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılması, enerji verimliliğinin geliştirilmesi ve elektrik kullanımının yaygınlaştırılması gerektiğini belirtti.
Doğal gaz ve petrolle çalışan ısıtma sistemleri yerine elektrikli ısı pompalarının desteklenmesini öneren Jorgensen, içten yanmalı motorlu araçlardan elektrikli otomobillere geçişin de önem taşıdığını ifade etti.
Yüksek enerji fiyatlarının Avrupa sanayisinin rekabet gücünü olumsuz etkilediğini belirten Jorgensen, işletmelere verilecek desteklerin enerji bakanları toplantısının öncelikli konularından biri olduğunu söyledi.
2022'YE GÖRE DOĞAL GAZ TÜKETİMİ YÜZDE 18 AZALDI
AB'nin enerji krizlerine karşı geçmiş yıllardan daha hazırlıklı olduğunu savunan Jorgensen, doğal gaz tüketimindeki düşüşe ve tedarik kaynaklarındaki değişime işaret etti.
Birliğin doğal gaz tüketiminin 2022'ye kıyasla yüzde 18 azaldığını bildirdi.
Geçmişte kullanılan doğal gazın yüzde 45'inin Rusya'dan karşılandığını hatırlatan Jorgensen, bugün farklı bölgelerdeki tedarikçilerden gaz alındığını belirtti.
Mevcut sorunların yalnızca doğal gazla sınırlı olmadığını ifade eden Jorgensen, yaz aylarında jet yakıtı tedarikinde yaşanan güvenlik risklerini de hatırlattı.
Bu aşamada enerji arzında bir güvenlik krizi öngörmediklerini söyleyen Jorgensen, asıl sorunun vatandaşların ve işletmelerin enerji maliyetlerini karşılayabilmesi olduğunu vurguladı.
İRLANDA'DAN ENERJİ MALİYETLERİNİ DÜŞÜRME ÇAĞRISI
İrlanda'nın İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Darragh O'Brien da Avrupa'nın enerji arzı ve rezervleri bakımından güçlü durumda olduğunu belirtti.
O'Brien, hane halkları ve işletmeler açısından temel sorunun yükselen fiyatlar olduğunu söyledi.
İthal fosil yakıtlara aşırı bağımlılığın AB'nin enerji güvenliği ve ekonomik rekabet gücü açısından büyük risk oluşturduğunu ifade etti.
Üye ülkelerin vergi indirimleri, geçici enerji yardımları ve akaryakıt vergilerindeki azaltımlar gibi önlemler aldığını hatırlatan O'Brien, kalıcı çözümler için enerji sistemindeki yapısal sorunlara odaklanılması gerektiğini kaydetti.
2030 SONRASI ENERJİ POLİTİKALARI MASADA
AB'nin uzun vadeli enerji planlamasında yenilenebilir kaynakların ve elektrifikasyonun daha fazla yer alması hedefleniyor.
O'Brien, elektrik şebekelerinin geliştirilmesi ve şebeke bedellerine yönelik düzenlemelerde ilerleme sağlanmasını amaçladıklarını söyledi.
Ancak vergilendirme konusunda üye ülkeler arasında farklı görüşler bulunduğunu belirterek ortak bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Jorgensen ise 2030 sonrasındaki enerji politikalarında yenilenebilir enerjinin yanı sıra nükleer enerji dahil temiz teknolojilere, enerji verimliliğine ve elektrifikasyona yer verilmesi gerektiğini belirtti.
