İstanbul’da hizmet veren Rami Kütüphanesi, Uluslararası Kütüphane Dernekleri ve Kurumları Federasyonu tarafından düzenlenen 2026 Yeşil Kütüphane Ödülleri’nde “Büyük Ölçekli Proje” kategorisinde dünya birinciliğine layık görüldü.
Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Rami Kütüphanesi, 27 ülkeden 62 başvurunun değerlendirildiği yarışmada, 19. yüzyıldan kalma tarihi bir kışlanın iklim dirençli ve çok işlevli bir kamusal alana dönüştürülmesini konu alan projesiyle ödül kazandı.
62 BAŞVURU ARASINDAN BİRİNCİ OLDU
IFLA’nın Çevre, Sürdürülebilirlik ve Kütüphaneler Bölümü tarafından bu yıl 11’incisi düzenlenen yarışmada kültürel mirasın korunması, çevresel sürdürülebilirlik, toplumsal etki, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile uyum ve projenin diğer ülkelere örnek olma potansiyeli değerlendirildi.
Toplam 62 başvurudan 26’sı uzun listeye kalırken, iki kategoride 7 proje finale yükseldi.
Rami Kütüphanesi, Çin’den Jinjiang Kütüphanesi ve İrlanda’dan Munster Teknoloji Üniversitesi Kütüphanesi ile birlikte “Büyük Ölçekli Proje” kategorisinde finale kaldı ve birincilik ödülünü aldı.
ÖDÜL BUSAN’DA VERİLDİ
Final sunumları, Güney Kore’nin Busan kentinde düzenlenen 90. IFLA Dünya Kütüphane ve Bilgi Kongresi kapsamında gerçekleştirildi.
Türkiye adına final sunumunu Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu yaptı. Ödül, Beyoğlu ile Rami Kütüphanesi Müdürü Ali Çelik’e IFLA Genel Sekreteri Sharon Memis tarafından takdim edildi.
Memis, Rami Kütüphanesinin sürdürülebilirliği yalnızca çevresel boyutuyla değil, sosyal, kültürel ve eğitsel unsurlarla birlikte ele alan bütüncül yapısının ön plana çıktığını belirtti.
TARİHİ KIŞLA KÜTÜPHANEYE DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
1826-1828 yıllarında inşa edilen Rami Kışlası, tarihi kimliği korunarak gerçekleştirilen restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarının ardından 2023 yılında Rami Kütüphanesi olarak hizmete açıldı.
Dönüşüm sürecinde yıkım yerine koruma ve uyarlanabilir yeniden kullanım yaklaşımı benimsendi. Yaklaşık 36 bin metrekarelik tarihi yapı dokusu geleneksel yapım teknikleri ve özgün doğal malzemeler kullanılarak korundu.
Rami Kütüphanesi bugün 36 bin metrekare kapalı alanı, 51 bin metrekare yeşil alanı, 2 milyon kitaplık koleksiyonu ve 4 bin 200 kişilik oturma kapasitesiyle hizmet veriyor.
YEŞİL ALANLAR VE ENERJİ UYGULAMALARI ÖN PLANDA
Kütüphanenin çevre düzenlemesinde 696 ağaç, 99 bin çalı, biyolojik gölet ve sazlık alanlar bulunuyor.
Geniş çatı yüzeylerinden toplanan yağmur suyu peyzaj sulamasında ve rezervuarlarda yeniden kullanılıyor. Düşük tüketimli ekipmanlar, LED aydınlatmalar, sensör sistemleri ve güneş enerjisi uygulamalarıyla enerji tüketiminin azaltılması amaçlanıyor.
Atıkların kaynağında ayrıştırılması, tehlikeli atıkların ayrı yönetilmesi, tek kullanımlık plastiklerin azaltılması ve kurum içi süreçlerin dijitalleştirilmesi de uygulamalar arasında yer alıyor.
KÜLTÜREL MİRAS KORUNUYOR
Kütüphane bünyesinde faaliyet gösteren Kitap Şifahanesi, yazma ve basma eserlerin korunmasına yönelik çalışmalar yürütüyor.
Türkiye’nin ilk Biosphere sertifikalı kütüphanesi olan Rami Kütüphanesi, Sıfır Atık ve Yeşil Enerji belgelerine de sahip.
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK EĞİTİMLERLE DESTEKLENİYOR
Kütüphanenin sürdürülebilirlik yaklaşımı yalnızca fiziksel uygulamalarla sınırlı değil.
İklim okuryazarlığı çalışmaları, çevre temalı bilgi hizmetleri, eğitimler ve uygulamalı atölyelerle sürdürülebilirlik konusunda farkındalık oluşturulması hedefleniyor.
Engelsiz Yaşam Merkezi farklı yaş ve ihtiyaç gruplarının kütüphane hizmetlerine erişimini destekliyor. Kütüphanenin 7 gün 24 saat açık olması ve afet dönemlerinde güvenli toplanma alanı olarak kullanılabilmesi de toplumsal dayanıklılık açısından ön plana çıkıyor.
3 YILDA 8,2 MİLYONDAN FAZLA ZİYARETÇİ
Rami Kütüphanesi, hizmete açıldığı 2023 yılından 2025 sonuna kadar 8,2 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı.
Bu dönemde sürdürülebilirlik, sağlık, teknoloji, psikoloji ve sosyal bilimler gibi farklı alanlarda 8 bin 360 etkinlik ile 3 bin atölye ve eğitim programı düzenlendi.
Kütüphane ayrıca farklı kurum ve kuruluşların iş birliğiyle 4 bin 500 programa ev sahipliği yaptı. Üç yıllık dönemde 1611 okul ve 325 kurum Rami Kütüphanesi’nde ağırlandı.
