Uluslararası Enerji Ajansı, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksamaları ile Rus rafinerilerinde yaşanan üretim kayıplarının küresel dizel piyasasını sıkıştırdığını açıkladı. Körfez ülkeleri ve Rusya’nın net dizel ihracatı, ağustosta savaş öncesine göre günlük 1,6 milyon varil azaldı.
Uluslararası Enerji Ajansının eylül ayı Petrol Piyasası Raporu’na göre Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin sınırlı kalması, ham petrolün ardından rafine ürün piyasasında da arz kayıplarını artırdı. En fazla baskı, küresel petrol talebinin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturan dizel ve gaz yağında görüldü.
ABD’de dizel fiyatları eylül ayının başında varil başına 200 doların üzerine çıktı. Bu seviye, Orta Doğu’daki savaş öncesine göre yüzde 94 artışa işaret etti. Avrupa ve Asya’daki fiyatların da ABD piyasasına yaklaştığı ifade edildi.
KÖRFEZ’DEN ÜRÜN İHRACATI YÜZDE 60 AZALDI
Körfez ülkelerinin toplam petrol ihracatı ağustosta günlük yaklaşık 13 milyon varile geriledi. Bu miktar, savaş öncesindeki seviyenin yaklaşık yarısına karşılık geldi.
Ham petrol sevkiyatlarında Hürmüz dışındaki güzergâhların kullanılması kayıpları kısmen sınırlandırdı. Rafine petrol ürünleri ve LPG ihracatı ise şubat ayına göre günlük 3,7 milyon varil, diğer bir ifadeyle yaklaşık yüzde 60 azaldı.
Körfez ülkelerinin net dizel ihracatı ağustosta günlük 390 bin varilde kaldı. Bu miktar, savaş öncesindeki ihracatın dörtte birinden biraz fazlasına denk geliyor.
RUSYA’DAKİ RAFİNERİ KAYIPLARI BASKIYI ARTIRDI
Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat kayıplarına Rusya’nın rafinaj sisteminde yaşanan aksamalar da eklendi. IEA, Ukrayna’nın yoğunlaşan saldırılarının ardından Rusya’nın rafine ürün ihracatının neredeyse durduğunu bildirdi.
Körfez ülkeleri ile Rusya’nın toplam net dizel ihracatı ağustosta şubat ayına göre günlük 1,6 milyon varil azaldı. Bu iki bölge, savaş öncesinde deniz yoluyla yapılan küresel dizel ticaretinin yaklaşık yüzde 45’ini karşılıyordu.
Diğer bölgelerdeki rafinerilerin yüksek kar marjlarından yararlanmak için üretimlerini artırması, kaybın bir bölümünü telafi etti. Fakat IEA, küresel rafinaj sisteminin kapasite sınırlarına yaklaştığını belirtti.
PETROL STOKLARI 507 MİLYON VARİL AZALDI
Küresel petrol stokları, savaşın başlamasından ağustos sonuna kadar 507 milyon varil geriledi. Sadece ağustos ayında kaydedilen düşüş 95 milyon varile yükseldi.
Stokların azalması, piyasayı dengeleme imkânını da sınırlandırıyor. IEA’ya göre mevcut tamponların küçülmesi ve rafineriler üzerindeki yükün artması, petrol piyasasını ilave arz kayıplarına karşı daha hassas hale getiriyor.
ARZ VE TALEP TAHMİNLERİ DÜŞÜRÜLDÜ
IEA, Hürmüz Boğazı’ndaki akışın 2026’da normale dönmeyeceği beklentisiyle küresel petrol arzı ve talebine ilişkin tahminlerini aşağı yönlü güncelledi.
Küresel petrol arzının 2026’da günlük 5,7 milyon varil azalarak 100,7 milyon varile gerilemesi bekleniyor. Yüksek yakıt fiyatları ve rafine ürünlerdeki arz kaybı nedeniyle dünya petrol talebinin de günlük 2,5 milyon varil düşeceği tahmin ediliyor.
