Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’daki çatışmanın doğal gaz piyasasında yol açtığı dalgalanmanın kömür tüketimini artırdığını açıkladı. IEA’nın “Kömür Yıl Ortası Güncellemesi 2026” raporuna göre, küresel kömür talebinin bu yıl yüzde 1,2 artarak 8,94 milyar tonla rekor seviyeye ulaşması öngörülüyor.
LNG’DEKİ KAYIP KÖMÜRE YÖNELİMİ ARTIRDI
Küresel kömür sevkiyatının çok küçük bir bölümü Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine rağmen bölgedeki gelişmeler kömür piyasasını dolaylı yoldan etkiliyor. Boğaz üzerinden yapılan LNG sevkiyatının azalması, doğal gaz fiyatlarını yükselterek alternatif yakıtlara yönelimi hızlandırıyor.
IEA’ya göre gaz santrallerinin yanında kullanılabilir kömür kapasitesine sahip ülkelerde elektrik üretiminde kömürün payı arttı. Bu gelişme Çin, Güney Kore, Japonya ve Avrupa’daki kömür talebi tahminlerinin yukarı yönlü güncellenmesine sebep oldu.
Çin’de yükselen petrol fiyatları, kimyasal ürün üretiminde kömür bazlı seçenekleri daha cazip hale getirdi. Güçlü El Niño beklentisi de Hindistan ve Vietnam gibi Asya ülkelerinde soğutma talebini artırırken hidroelektrik üretimini sınırlandırarak kömür tüketimini destekliyor.
2027 TAHMİNİNDE HÜRMÜZ BELİRLEYİCİ
IEA, 2027 görünümünün Hürmüz Boğazı’ndaki LNG trafiğine bağlı olduğunun altını çizdi. Sevkiyatın savaş öncesindeki seviyelere yaklaşması ve doğal gaz fiyatlarının gerilemesi halinde küresel kömür talebinin yüzde 0,4 azalarak 8,91 milyar tona düşeceği tahmin ediliyor. LNG akışındaki kısıtlamaların sürmesi durumunda ise kömür tüketiminin yeniden artabileceği değerlendiriliyor.
KÖMÜR ÜRETİMİ 9 MİLYAR TONUN ÜZERİNDE KALACAK
Küresel kömür üretimi 2025’te 9,1 milyar tonla rekor seviyesini korudu. Üretimin 2026’da yaklaşık yüzde 2 azalmasına rağmen üçüncü yıl üst üste 9 milyar tonun üzerinde kalması öngörülüyor.
Çin’de mayıs ayında meydana gelen maden kazasının ardından başlatılan güvenlik denetimleri, haziran ve temmuz aylarında üretimin yıllık bazda yaklaşık yüzde 10 gerilemesine yol açtı. Küresel üretimin 2027’de Çin’de beklenen toparlanmanın etkisiyle yaklaşık yüzde 0,3 artacağı bekleniyor.
KÖMÜR FİYATLARI YÜKSELDİ
Doğal gazdaki fiyat artışı, Çin’deki üretim kaybı ve Endonezya’daki arz kısıtlamaları kömür fiyatlarını yukarı taşıdı. Newcastle termal kömürünün ton başına ortalama fiyatı haziranda 139 dolara çıktı, ağustosta ise 131 dolara geriledi. Bu seviye 2025 sonundaki fiyatların üzerinde, 2022’de görülen 400 doların üzerindeki zirvenin ise oldukça altında kaldı.
