ABD’de yapılan yeni bir araştırma, ağaçların fotosentez yoluyla daha fazla karbon emmesinin her zaman büyümeye ve uzun vadeli karbon depolanmasına dönüşmediğini gözler önüne serdi.
Columbia Üniversitesi bünyesindeki Lamont-Doherty Yer Gözlemevi’nden araştırmacılar tarafından yürütülen çalışmada, ABD’nin doğusu ve California’daki 137 farklı noktadan elde edilen veriler incelendi.
Araştırmada uydu görüntüleri, saatlik karbondioksit ölçümleri, gövde sensörlerinden alınan veriler ve ağaç halkalarına ilişkin analizler birlikte değerlendirildi.
FOTOSENTEZ BÜYÜMEYLE HER ZAMAN AYNI İLERLEMİYOR
Çalışmada, meşe ağaçlarının yaz ortasına kadar büyümeyi durdurmasına rağmen yılın ilerleyen dönemlerine kadar fotosentez yapmaya devam ettiği belirlendi.
Araştırma, fotosentez ile büyüme arasındaki ilişkinin sanılandan daha farklı ilerleyebileceğini gösterdi. Özellikle sıcak ve kurak dönemlerde ağaçların büyümesinin durduğu, ancak fotosentezin bir süre daha devam ettiği tespit edildi.
Bu süreçte ağaçların aldığı karbonun önemli bir bölümünün odun dokusunda uzun süreli olarak depolanmadığı, bunun yerine yaprak, kök ve kısa ömürlü biyolojik süreçlerde kullanıldığı ya da yeniden atmosfere salındığı belirtildi.
ORMANLARIN KARBON DEPOLAMA ROLÜ YENİDEN TARTIŞILIYOR
Araştırmada, ormanların karbon alma kapasitesi ile bu karbonu odun gibi uzun ömürlü yapılarda depolama kapasitesinin birbirine sıkı şekilde bağlı olmadığına dikkat çekildi.
Bilim insanlarına göre, iklim değişikliğiyle birlikte sıcak ve kurak dönemlerin artması halinde bu ayrışma daha belirgin hale gelebilir. Bu durumda ormanlar fotosentez yapmaya devam etse bile karbonu uzun süreli depolama kapasitesinde zayıflama görülebilir.
“FOTOSENTEZ VARSA BÜYÜME VARDIR”
Çalışmanın başyazarı Mukund Palat Rao, mevcut iklim modellerinin çoğunlukla “fotosentez varsa büyüme vardır” varsayımına dayandığını belirtti.
Rao, araştırma bulgularının bu kabulün her zaman doğru olmadığını gösterdiğini ifade etti. Sıcak ve kurak koşullarda büyümenin hızlı şekilde durabildiğini söyleyen Rao, fotosentezin ise daha düşük hızda da olsa bir süre devam edebildiğini aktardı.
SONUÇLAR SCIENCE ADVANCES’TA YAYIMLANDI
Araştırmanın sonuçları, bilim dünyasının önemli yayınları arasında bulunan Science Advances dergisinde yayımlandı.
Çalışma, ormanların iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolünün yalnızca ne kadar karbon aldıklarıyla değil, bu karbonu ne kadar süre ve hangi dokularda depolayabildikleriyle de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
